Bora Özizmirli yazdı: İran'ın stratejik hatası

Analist gazeteci Bora Özizmirli, son dönemde Körfez ülkeleri ile İran arasındaki gerilimi değerlendirdiği yazısında, İran'ın Körfez enerji altyapısına yönelik saldırılarını "stratejik hata" olarak nitelendirdi.

Özizmirli'ye göre, son 3-4 yılda Körfez monarşileri (özellikle Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Bahreyn), ABD karşıtlığını artık gizlemiyor ve ekonomik güçlerini kullanarak Türkiye ile Pakistan gibi alternatif ortaklara yöneliyor. Bu ülkeler, ABD'nin askeri operasyonları için üslerini açmayı reddederek bağımsız bir çizgi izlemeye çalışıyor.

Ancak Riyad'da düzenlenen kritik toplantı, gündeminde İran'ı taşıyordu. İran'ın, İsrail ve ABD'nin saldırılarına misilleme amacıyla Körfez ülkelerindeki petrol rafinerileri, gaz tesisleri, LNG sahaları ve Aramco gibi hayati enerji altyapılarını hedef alması, Arap ülkelerinde büyük tepki yarattı. Bu saldırılar, Körfez ülkeleri tarafından "ekmek teknemiz" olarak görülen tesislerin doğrudan tehdit altına girmesi anlamına geliyor.

Bora Özizmirli'nin yazısının tam metni şöyle:

İRAN'IN STRATEJİK HATASI

Körfez ülkelerindeki son 3-4 yılda artan ABD karşıtlığı artık gizli saklı değil; Körfez monarşileri, özellikle ekonomik güçlerini kullanarak Türkiye ve Pakistan gibi alternatif ortaklara yöneliyor. Bu süreçte, Körfez ülkelerinin ABD'nin askeri operasyonlarına üslerini açmayı reddetmesi dikkat çekici bir adım olarak öne çıkıyor.

Ancak geçtiğimiz günlerde Riyad'da düzenlenen kritik toplantının ana gündemi İran oldu. İran'ın, İsrail ve ABD'nin saldırılarına misilleme olarak Körfez ülkelerindeki petrol rafinerileri, gaz tesisleri ve enerji altyapısını hedef alması, Arap ülkelerinde büyük tepki çekti. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Bahreyn gibi ülkelerde son dönemde yaşanan İHA ve füze saldırıları, özellikle petrol tesislerini vurması nedeniyle "ekmek teknemiz" olarak nitelendirilen bu altyapıların doğrudan tehdit altında olduğu vurgulanıyor.

Toplantıya katılan 12 ülke ortak bildiri yayımlayarak İran'ın sivil altyapıya, yerleşim alanlarına, su arıtma tesislerine, havalimanlarına ve diplomatik temsilciliklere yönelik balistik füze ile İHA saldırılarını kınadı. Bildiride, İran'a "saldırıları derhal durdurma" çağrısı yapılırken, Körfez ülkelerinin bu eylemlerden duyduğu rahatsızlık net bir şekilde ifade edildi.

Trump ve İsrail cephesi ise hem Avrupa'yı hem Körfez'i köşeye sıkıştırıyor: "Gelin, İran'a karşı bize katılın!" baskısı dorukta. Ama Körfez ülkeleri ABD'nin yanında saf tutmuyor; tam tersine, İran'la bile bir tür denge arayışındalar. Derken İran kalkıp Körfez ülkelerin petrol rafinerilerine, LNG tesislerine, Aramco'ya, Katar'ın dev gaz sahalarına füze ve drone yağdırıyor. 

Elbette İran'ın ABD üslerini vurması kadar doğal bir şey yok. Ancak Arap liderler açıkça diyor ki: "Bizim petrol tesislerimiz, rafinerilerimiz, ekonomimizin can damarı  vurma!" İran'a net mesaj: "Bize dokunma, yoksa bedeli ağır olur."

Diğer taraftan İran'In müttefiki Çin'in tavrı burada dikkat çekici. Çin'de Körfez ülkelerine yönlelik saldırıları kınıyor ve "durun" diyor. Çin Dışişleri Bakanlığı son bir haftadır İran'ın bu eylemlerini net şekilde eleştiriyor; bizimkilerden pek farklı değiller. Aynı zamanda Körfez ülkelerini sakinleştirmeye, gerilimi düşürmeye çalışıyorlar.

Ama maalesef Türkiye'de hâlâ aynı nakarat tekrarlanıyor."Aaa neden İran'ı kınıyorsunuz?" oluyor.  

Gerçek şu ki ,Körfez, ABD'nin güvenlik şemsiyesine sığınmak yerine kendi çıkarını korumaya çalışıyor. İran ise bu hassas dengeyi baltalıyor. Kendi ekmek teknesine saldırarak Körfez'i daha da uzaklaştırıyor, ABD-İsrail ittifakını güçlendiriyor ve bölgedeki kendi pozisyonunu zayıflatıyor.

İran, Körfez'i düşman ilan etmek yerine, en azından petrol tesislerini hedef almamalıydı. Körfez ülkeleri şimdi hem ABD baskısı altında eziliyorlar, hem İran'dan darbe yiyorlar. 
Kısaca, Körfez ülkeleri"ABD'den kurtulalım" derken, İran "gelin sizi de ben vurayım" diyor. Bu mantıksızlığın faturasını İran dahil herkes ödüyor.