Tarihçi ve Analist Umut Berhan Şen'den enflasyonla mücadelede "Osmanlı modeli denetim" ve "halk reyonu" önerisi

Jeopolitürk Gündem TV’de değerlendirmelerde bulunan tarihçi ve analist Umut Berhan Şen, tarih boyunca enflasyonun ciddi bir toplumsal sorun olduğunu, ancak etkili denetim mekanizmaları sayesinde bu süreçlerin kontrol altına alınabildiğini vurguladı.

"Osmanlı’da Caydırıcı ve Etkin Bir Denetim Sistemi Vardı"

Tarihten örnekler vererek denetimin önemini anlatan Şen, Kanuni Sultan Süleyman dönemi ile Prof. Dr. Halil İnalcık ve Prof. Dr. Şevket Pamuk’un Osmanlı ekonomisi üzerindeki çalışmalarına atıfta bulundu:

"1566 yılındaki Zigetvar Seferinde elma fiyatının 3 akçeden birden 32 akçeye çıktığı görülmüş. Ancak o dönemde devlet kurumları enflasyonla mücadelede çok etkin çalışıyordu. Şehrin şehreminisi, kadısı, subaşısı ve defterdarından oluşan kurullar çarşıları bizzat gezerek fiyat ve kalite denetimi yapıyordu. Ebussuud Efendi ve Fatih Sultan Mehmet döneminde Kadı Hızır Çelebi örneklerinde olduğu gibi, devletin belirlediği fiyat endeksine (narh) uymayan ya da hileli ürün satan esnafa ticaretten men dahil çok caydırıcı cezalar veriliyordu."

"İller ve Ülke Bazında Enflasyonla Mücadele Kurulları Kurulmalı"

Bugün Türkiye’nin güçlü bir ekonomik büyüme hızına ve mükemmel dinamiklere sahip olduğunu belirten Şen, modern hukuk kuralları çerçevesinde benzer bir denetim mekanizmasının kurulabileceğini ifade etti:

"Osmanlı’daki gibi caydırıcı ve ciddi bir kontrol yapısına ihtiyacımız var. Bugün de iller ve ülke bazında koordineli çalışacak bir ‘Enflasyonla Mücadele Kurulu’ oluşturulmalıdır. Cumhurbaşkanlığı Ekonomi Politikaları Kurulu ve Sosyal Politikalar Kurulu’nun pratiğe dönüşecek somut yöntemler geliştirmesi şarttır."

"Gıda Fiyatları Barınma ve Kira Krizini Tetikliyor"

Gıda fiyatlarındaki artışın doğrudan konut ve kira fiyatlarına yansıdığını belirten Şen, bu iki sektörün birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini söyledi:

"Tarihin her döneminde gıda fiyatları barınma maliyetlerini etkilemiştir. Vatandaşın kuzu etini veya makarnayı uygun fiyata yiyememesi nihayetinde konut fiyatlarına yansır. Bu durum Eski Roma’da da Osmanlı’da da böyleydi, bugün de böyledir. Gıdadaki fahiş fiyatların önüne geçmeden barınma sorununu çözemeyiz."

"Halk Reyonları Projesi Bir An Önce Hayata Geçmeli"

Çözüm önerileri kapsamında Cumhurbaşkanı tarafından daha önce gündeme getirilen projelere de değinen Umut Berhan Şen, beklentilerini şu sözlerle dile getirdi:

"Cumhurbaşkanının geçen yıl dile getirdiği ‘Halk Reyonları’ projesi vatandaş tarafından halen bekleniyor. AVM’lerde ve zincir marketlerde temel gıda ürünlerinin (et, mercimek vb.) devlet eliyle piyasa fiyatının oldukça altında vatandaşa sunulması piyasayı dengeleyecektir. Sıkı denetim ve bu tür projelerle hayat pahalılığı sorununda kısa sürede somut sonuçlar alınabilir."

Programı izlemek için Youtube linki:

https://youtu.be/-A5EAiGh6oM?si=JWl_FQiWktvSA1K6