Dersim’in dağlarında yankılanan ağıtların başlangıç günü…

Analardan koparılan çocukların, kurşuna dizilen masumların, sürgün yollarında yok edilen bir halkın acısının yıldönümü…

1937–38 Dersim kıyımı, bu coğrafyanın en büyük toplumsal yaralarından biridir.

O acının izleri hâlâ canlıdır...

Çünkü o günden sonra sadece insanlar öldürülmedi; ocaklar söndürüldü, inanç merkezleri dağıtıldı, kimlikler inkâr edildi.

Nice canın mezar yeri bile bilinmiyor bugün. Analar hâlâ evlatlarının bir taşına dahi hasret…,

* * *

İşte böyle bir günde, toplumun vicdanını temsil etmesi gereken Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı ve Başkan Esma Ersin tarafından Dersim’de yapılan etkinlik, birçok Alevi canın yüreğini yeniden yaralamıştır.

Çünkü yapılan etkinlikte Dersim’de katledilen canlarımız anılmamış, günün anlam ve önemine dair birkaç cümle dahi kurulmamış, acılarımıza dair bir lokma vicdan gösterilmemiştir.

Üstelik toplumda karşılığı tartışmalı olan bazı kişilerin “dede” diye öne çıkarılması da ayrı bir kırgınlık yaratmıştır.

Çünkü Alevilikte temsil makamı, sadece bir sıfat taşımakla değil; halkın gönlünde, vicdanında ve yol erkânındaki karşılığıyla olur.

* * *

Şimdi herkes aynı soruyu soruyor:

Neden 4 Mayıs?

Bu tarih bilinçli mi seçildi?

Bu kadar hassas bir günde böyle bir program yapılırken hiç mi düşünülmedi?

Hiç kimse “Bugün Dersim’in yas günü” demedi mi?

Eğer bu tarih bilinmeden seçildiyse, bu büyük bir liyakatsizliktir.

Yok eğer bilinerek seçildiyse, o zaman bu durum çok daha ağır bir vicdan problemidir.

Çünkü Dersim sadece bir şehir değildir.

Dersim, Alevi toplumunun hafızasıdır.

Dersim, acının adıdır.

Dersim, hâlâ kapanmayan bir yaradır.

Böylesine ağır bir tarihte yapılması gereken şey; gösterişli programlar değil, saygı duruşudur. Sessizliktir. Lokmadır. Duadır.

Kaybedilen canların hatırası önünde eğilmektir.

* * *

Sayın Başkanlık yetkilileri…

Yaklaşık iki binin üzerinde cemevinin tadilat ve tefrişatını yaptığınızı söylüyorsunuz.

Elbette cemevlerinin eksiklerinin giderilmesi önemlidir.

Ancak Alevilik sadece bina yapmakla, sandalye koymakla, halı sermekle, tabela asmakla yaşatılmaz.

Alevilik hafızadır.

Alevilik vicdandır.

Alevilik yol erkânıdır.

Alevilik acıya sahip çıkmaktır.

Siz Dersim gibi Alevi hafızasının en derin yaralarından birinin yıldönümünde, yüz civarında dede ve kurum başkanını, başkanlığınızın personelini bir araya getiriyorsunuz; fakat ortada ne Dersim kıyımına dair anma var, ne toplumsal hafızaya saygı var, ne de toplantı sonrası kamuoyuna açıklanmış bir sonuç bildirgesi var.

* * *

Peki bu toplantı neden yapıldı?

Ne konuşuldu?

Alevi toplumunun hangi derdine çare üretildi?

Hangi talepler kayıt altına alındı?

Hangi sorunlara çözüm iradesi ortaya konuldu?

Yoksa bütün mesele fotoğraf vermek, görüntü oluşturmak, “biz toplandık” demek miydi?

Kendisine “Aleviyim, dede kızıyım” diyen Sayın Esma Başkan bilmelidir ki, Alevilikte asıl olan söz değil, duruştur.

Dede kızı olmak, Alevi toplumunun acısını anlamayı, yasına saygı göstermeyi, tarihsel hafızasına sahip çıkmayı gerektirir.

Ne yazık ki bu olayda Alevi toplumunun vicdanı incinmiştir.

Bizleri yaraladınız.

Ve bu sınavda sınıfta kaldınız.

* * *

Bugün Alevi toplumu devlete ve bu başkanlığa şunu sormaktadır:

Madem bu başkanlık Alevi toplumunun sorunlarıyla ilgilenmek için kuruldu, o halde neden toplumun en hassas olduğu günde toplumsal hafızayı yok sayan bir görüntü verilmiştir?

Alevilerin acısını anlamayan, yasına ortak olmayan bir anlayışın topluma güven vermesi mümkün değildir.

Bizler kin değil, saygı bekliyoruz.

İnkâr değil, empati bekliyoruz.

Gösteri değil, samimiyet bekliyoruz.

Çünkü Dersim’de yitirdiğimiz canlar sıradan bir tarih başlığı değildir.

Onlar bizim canlarımızdır.

Mezar taşı bile olmayan canlarımızın acısı üzerinden kimsenin siyasî ya da bürokratik hesap yapmaya hakkı yoktur.

Son sözümüz şudur:

Dersim’in acısı hâlâ tazeyken, o acının yıldönümünde yapılan her sorumsuz davranış Alevi toplumunun vicdanında derin bir yara bırakır.

Devlet kurumlarında görev yapan herkes, özellikle de Alevi toplumunu temsil iddiasındaki makamlar, tarihsel hafızaya ve toplumsal yaslara karşı çok daha dikkatli olmak zorundadır.

Çünkü bazen söylenmeyen bir söz bile toplumun yüreğinde ağır bir kırgınlığa dönüşür.

Ve bu yazıyı Pirimiz Pir Sultan Abdal’ın sözüyle bitirelim:

“Bizi düşmanın attığı taş değil,
dostun attığı gül yaraladı.”

Bu gün Türkiye’deki Alevi toplumu inanç erozyonu başta olmak üzere, Pirlik taliplik ilişkisinin sürdürülebilirliği, mürşit ocaklar ile talip ocaklar arasındaki geleneksel ilişkilerin çözülmesi,  inanç önderlerinin nitelikleri, inançları gereğince gerçekleştirilen ibadetlerin giderek folklorik, kültürel bir mahiyet alması, Alevilik ve süreklerinin egemen dini anlayışlar ile resmi  ideolojik yaklaşımlar nedeniyle özgün kimlikleriyle ifade bulamaması, gibi yapısal sorunlar ile kurumsal yoksunluk, Anayasanın  vatandaşlara tanıdığı temel hak ve özgürlüklerden diğer vatandaşların yararlandığı oranda yararlanmamak, inanç kurumlarının yasal düzlemde tanınmaması, çocuklarını inançları doğrultusunda yetiştirememe gibi sosyal ve siyasal sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadırlar.

Fakat tüm bu temel sorunlara rağmen Alevi toplumunun bugün karşı karşıya kaldığı en önemli sorun, küresel güçlerin Ortadoğu ve Türkiye’de hayata geçirmek istediği politikaların, Türk siyasal sisteminde yarattığı gerilimler bağlamında politika aracı haline getirilerek; siyasal sistemi onların  etnik, dini kültürel ve siyasal kimlikleri üzerinden küresel güçlerin politikalarıyla uyumlu hareket etmesine dönük dinamikleri harekete geçirmektir.

Öyle ki bir taraftan, Suriye’de iktidara taşıdığı selefi guruplar üzerinden buradaki Alevi toplumunun güvenlik kaygılarını yükseltiyorken, diğer taraftan İsrail üzerinden Dürzi ve Nusayrilerin koruyuculuğuna soyunmaktadır.

Türkiye’de  ise Alevi toplumunu,  “Kürtçülük” hareketiyle entegre ederek Suriye’deki Dürzi ve Nusayri katliam girişimlerinin Alevi toplumunda meydana getirdiği hassasiyet üzerinden Suriye’deki iktidara karşı bir direnç ve denge oluşturmakla birlikte, bir taraftan  da Türkiye’deki  Alevi toplumunu, dini değerleri ve hassasiyetleri referans alarak toplumsal birlik ve bütünlüğü sağlama çabası içinde olan mevcut iktidara karşı, muhalif blokta tutmaktadır.

Şimdi diyeceksiniz ki bunların her biri birer komplo teorisi. Hatta  yahu her şeyi de emperyalizme bağlamak gibi bir kolaycılığa kaçıyorsunuz diyebilirsiniz. Varsayımsal olarak bu mümkün olduğu gibi,  özellikle sosyal bilimlerin  nesnesi olan olguları  anlama ve açıklama metodolojisi, bize bunun mümkün olabileceğini söylüyor. 

Zira uluslararası alanda tekelleşen sermaye gibi devasa bir güçle karşı karşıya olduğumuz gerçekliği bağlamında düşünüldüğünde, işlerin öyle planlananların dışında geliştiğini söyleyemeyiz. Öyle ise Ortadoğu’da gelişen her eylemin,  amaçlanan sonuçları doğuracak bir dizi senaryonun ürünü olarak ortaya çıktığını öngörmemek rasyonel olmadığı gibi bilimsel de değildir.

Yaşanan olgular da hakikati tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermektedir.

Nitekim  PKK terörünün artış ve ivme kazandığı 1990 ila  2015 yılları arasında hem Alevilik konusundaki bilimsel ve politik çalışmalarda  ve hem de Alevi örgütlenmelerinde dikkat çekici düzeyde bir artış görülmekte iken; PKK 1995 yılındaki  5.kongresinde  Türkiye’deki Alevi toplumu ve inançlarını PKK’nın eylemleri doğrultusunda yönlendirme kararı almış ve anılan karar gereğince “Kürdistan Yurtsever Aleviler Birliği” ile ”Kürdistan Aleviler Birliği”ni kurmuştur. Bu kuruluşlar, daha sonra Demokratik Aleviler Federasyonu(FEDA),  son şekliyle Demokratik Alevi Federasyonu ismini almış ve aynı zamanda Türkiye’de  Demokratik Alevi Dernekleri adı altında örgütlenmişlerdir.

PKK’nın aldığı kararlar doğrultusunda  Avrupa ve Türkiye’de faaliyet gösteren başta Avrupa Alevi Birlikleri  Federasyonu ve bu federasyonla aynı politik hatta faaliyet gösteren Demokratik Alevi Dernekleri ve Alevi Dernekleri Federasyonu; Aleviliği Kürtlerin İslam öncesi dini olan Zerdüştlüğün kalıntısı, eski cağın inançlarını koruyan ve sürüden bir inanç sistemi olarak görmekte, Aleviliğin İslam’la bir ilişkisinin olmadığını ifade etmektedirler.

Öyle ki, Avrupa Alevi Birlikleri Federasyonu eski başkanı Turgut Öker ve yeni başkanı Hüseyin Mat, Aleviliğin  İslam’la bir ilişkisinin olmadığını, Alevilerin de Müslüman olmadığını defaten ifade ekmektedirler.

Yanısıra Alevi Dernekler Federasyonu  eski başkanı  ve ayın zamanda DEM milletvekili olan Celal Fırat, “Alevi” kelimesinin “alev”den geldiğini iddia ederek, Alevileri “ateşe tapanlar” olarak tanımlamak suretiyle, Aleviliğin Zerdüştlük ve dolayısıyla Kürtlükle ilişkisini kurmaktadır. 

Benzer şekilde Pir Sultan Abdal Kültür Dernekleri ile Alevi Bektaşi Dernekleri Federasyonları yöneticileri ile  bağlı bazı kuruluşların temsilcilerinin sosyal medya paylaşımları ve basın açıklamalarında Alevi toplumunu inanç ve siyasi gelenekleri bakımından İslam ve Devlet karşıtı gibi gösterme  çabaları, küresel emperyalist güçlerin Türkiye ve Ortadoğu’daki  operasyonlarında Alevi toplumu ve Alevilik inancının araçsallaştırıldığına ilişkin güçlü emarelere temel oluşturmaktadır. 

Sosyal mecralarada “Alevilikte Öze Dönüş Hareketi” vb adlarla yapılan paylaşımlar, Aleviliğin İslam’la  Hz Ali, Hz Fatma ve ehlibeytle bir ilişkilerinin olmadığını, Aleviliğin “kendine özgü ayrı bir inanç” olduğunu ifade etmektedirler. Öyle ki, AABF’nin çabalarıyla Almanya ‘da bir çok eyalette Alevilik “ayrı bir din” olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. 

Başını AABF’nin çektiği ve Türkiye’deki  uzantıları olan Pir Sultan Abdal, Hacı Bektaşı Veli, Alevi Kültür Dernekleri gibi örgütlerin de  ortaklaştığı söz konusu Alisiz Alevilik  propagandacıları, geleneksel  Aleviliğin kutsal değerleri ile inanç önderlerine saldırarak ve  Aleviliğin kutsal şahsiyetlerini itibarsızlaştırarak yeni bir tür Alevilik inşa etmektedirler.

İşin ilginç tarafı, devletin Aleviliği asimile ettiğini iddia eden bu çevreler, daha sistematik propagandalarla, geleneksel Aleviliği tahrif etmekte ve Aleviliği asimile ve politize eden küresel bir senaryonun parçası, hatta öznesi haline gelmektedirler.

Meselenin özüne dönecek olur isek, Türkiye’deki Alevi toplumu ve inançlarının, etnik, ayrılıkçı terör örgütlerinin kontrolünde, Türkiye ve Ortadoğu’daki küresel operasyonların bir aracı haline getirilmesi, Türk siyasal sisteminin meseleye yaklaşımında bir güvenlik perspektifini kaçınılmaz hale getirmektedir. Bu nedenledir ki Türk siyasal sistemi meselenin görünür, zahiri sonuçlarına odaklanmakta, meselenin esastan çözülmesi için gereken adımları atmakta zorlanmaktadır.

Böyle olunca da hamaset kaçınılmaz olmaktadır. 

Hele, İsrail ve ABD’nin  Ortadoğu’da  yürüttüğü operasyonların Türkiye’ye yönelik riskleri söz konusu olduğunda, hiç olmaz ise mevcudu elde tutmak üzere “Alevilerin de Türk ve Müslüman olduğu” söylemi ile Alevilerin sorunlarını çözme duyarlığıyla kurduğu Alevi Bektaşi Cemevi Başkanlığını söz konusu çevrelerle asgari  müştereklerde  uzlaşıya vardırma çabası dışında, somut bir adım atamamaktadır.  

Böyle olunca ve bu durum “Terörsüz Türkiye” politikalarıyla da uyumlu olduğundan, Alevi Bektaşi Cemevi Başkanlığı’nın kurucu başkanı olan Sayın Ali Arif Özzeybek Alisiz Aleviliğin savunucusu ve Alevilerin  aslen Kürt olduğunu iddia eden DEM milletvekili Celal Fırat’la  görüntü vermekten beis görmemektedir.

Biz de bir beis görmüyoruz ama, eğer Kürt toplumuyla Alevi toplumunun birlik ve bütünlüğünü ortak dini değerler üzerinden sağlama ve bir uzlaşı arama söz konusuysa bu, Alisiz Alevicilerle ve dahi Alevileri “Kürtçülük” hareketinin peşine takma gayretinde olanlarla değil, gerçek derdi ehlibeyt sevgisi ve bağlılığı üzerinden inançlarını ifade etmek olan Alevi toplumunun  gerçek temsilcileri muhatap almakla mümkün olabilir.

Tüm derdi, ortak dini inançlar ve değerler üzerinden Türk milletinin birliği ve bütünlüğünü sağlamak derdi olanların da hamasi söylemlerle de olsa, en azından bir kerecik olsun meselenin esasına inerek, ehlibeyt sevgisi ve saygısına öteden beri sahip, samimi Müslüman Kürt ve Türk toplumlarıyla “islamın Özü” olduğunu iddia eden Alevi toplumunun din kardeşliğini görünür hale getirmek olmalıdır.

Yoksa maazallah bu dinsiz, ateistlerden çekeceğimiz var demektir.

Nuri Dersimi’nin de kitabında başlık olarak kullandığı isimden de anlaşılacağı gibi, “Alevi İsyanı” yada “Alevi Tarihi” denilmemektedir. Zaten, Nuri Dersimi’ye ait her iki kitap yakından incelendiğinde; isyanın Alevilikle ilgisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. O halde; Nuri Dersimi kimdir? Kısaca özetlemekte yarar var.

Nuri Dersimi, İstanbul Yüksek Baytar Mektebi mezunu olup, birinci dünya savaşında Osmanlı ordusunda baytar olarak görev almıştır. Rus ordularının Erzurum’a kadar gelmeleri üzerine oluşturulan Alevi-Bektaşi alaylarında Hacı Bektaş Postnişini Çelebi Cemalletin Efendi’nin danışmanı olarak görev yapmıştır.  

Savaştan sonra Dersim, Sivas, Erzincan vilayetlerinde veteriner hekim olarak görev almıştır. Ancak bu görevleri sırasında kendi ifadesi ile her daim “Kürt Milliyetçiliği”ni önde tutmuştur. Yani, Nuri Dersimi’nin Alevilik ya da Alevilerin haklarını savunmak gibi bir amacı bulunmamaktadır.

Nuri Dersimi, İstanbul’da öğrenci iken, 1912’de kurulan “Kürdistan Muhiban (sevenler) Cemiyeti” nin genel sekreterliğini yapar. Kurtuluş savaşının devam ettiği 1921 yılında Sivas-Zara bölgesinde “Kürt Devleti” kurmak için ayaklanan Koçgiri isyanına destek verir. Bu nedenle de idam cezasına çarptırılır. Ancak daha sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından çıkarılan bir kanunla bu cezası affedilir. Veteriner hekimlik mesleğine ise, 1936 yılına kadar devam eder. Ancak, “Kürt Devleti” kurmak amacından hiçbir zaman vazgeçmez.

Nuri Dersimi’nin amacına ulaşmak için neler yaptığını kendi yazdığı kitabındaki bilgilerle anlatalım: 1918 yılında görev yaptığı Sivas’taki faaliyetlerini şöyle anlatmaktadır:

KOÇGİRİ İSYANI

“Zara-Divriği-Kangal-Hafik ilçeleri arasında temaslara geçilerek, Kürt nüfus kesafeti (yoğunluğu), bulunan Ümraniye Beypinar-Celalli-Sincan-Hamo-Zmara ve Domurca nahiyeleri merkezlerinde birer «Kürdistan Teali Cemiyeti» şubesi açılarak Kürtler arasında kuvetli bir milli cereyan meydana getirmeğe muvaffak olmuştum. Aynı şekilde Dersimde de Alişer vasıtasıyla teşkilat yapılmasına devam olunuyordu.” (Kürdistan Tarihinde Dersim, Sayfa, 122)

Nuri Dersimi’nin bahsettiği dönemde; Osmanlı Devleti ile İtilaf devletleri İngiltere ve Fransa arasında Sevr anlaşması imzalanmış ve anlaşma gerekçe gösterilerek, doğu Anadolu’da “Bağımsız Kürdistan Devleti” kurulması amaçlanıyordu. Kürdistan Teali Cemiyeti de “Kürt” devletini kurmak için itilaf devletleri ile işbirliği içinde bulunuyordu.

Nuri Dersimi, bu işbirliğini şöyle anlatmaktadır:

“Dersimliler adına mufassal (özet) bir rapor tanzim ederek, Kürdistan Teali Cemiyeti vasıtasıyla İtilaf Devletleri mümesillerine gönderdik. Bu raporda, Ankara hükümetinin tâzyikiyle çektirilen ve mahiyeti yukarda yazılı telgrafta bahis konusu olan iddiayı red ve tekzip etmekle beraber, bağımsız bir Kürdistan yaratılmasını istedik.” (Kürdistan Tarihinde Dersim, Sayfa, 125

Koçgiri isyanın hazırlandığı 1921 yılında işgalci Yunan ordusu ile Kütahya ve Eskişehir muharebeleri yapılmaktadır. Durumun ciddiyetini haber alan Mustafa Kemal, isyanın ele başlarından olan Nuri Dersimi ve Alişan Beye milletvekilliği teklif eder. Nuri Dersimi ilgili kitabında bunu şöyle anlatmaktadır:

“Tehlikeyi sezmiş olduğumuzdan, Alişan Sivas mebusluğu adaylığından çekildi. Ben dahi, Mustafa Kemal başkanlığındaki temsil heyeti hükümetine iştirak edemiyeceğimi Sivas vilayet mektupçusu Divrikli Ayan bey oğlu vasıtasıyla bildirdim. Çünkü, Dersimdeki teşkilatımızın inkişafı (gelişmesi) ümitlerimizi kuvetlendiriyordu.” ( Kürdistan Tarihinde Dersim, Sayfa, 125)

Kürt devleti kurmak için isyan hareketini örgütleyen Nuri Dersimi, bölge insanın inancını istismar etmekten de kaçınmaz. İsyana destek sağlamak amacıyla Alevi aşiretlerle toplantı düzenleyerek, Tekke’de yemin ettirir. Bu olay kitabında şöyle ifade edilmektedir:

“Kürt milli teşkilatına iştirak eden aşiretler arasında, Türkçe konuşan alevi köylüler dahi vardı ve bunlar mükemmelen silahlandırılmışlardı.”

“336 (1920) yılı başlangıcında, Kangal ilçesinin Yellice nahiyesinin Hüseyin Aptal tekkesinde önemli bir toplantı yaptırmıştım. Bu toplantıya Canbegan, Kürmeşan ve diğer aşiretler ve o mıntıkadaki bütün Kürtler iştirak etmişti.”

“Toplantıda hazır bulunanların cümlesi and içerek: Sevr muahedesinin (anlaşmasının) tatbikini ve Diyarbekir, Van, Bitlis, Elaziz-Dersim-Koçkiri mıntıkalarını ihtiva eden bağımsız bir Kürdistan teşkilini başarmak için silaha sarılmağa ve bu uğurda sonuna kadar savaşmağa tam bir ittifakla karar verdiler.” (Kürdistan Tarihinde Dersim, Sayfa, 126)

Nuri Dersimi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gönderilen nasihat heyetinin tüm ısrarlarına rağmen, isyan kararından vazgeçmez. İsyan, cepheden çekilen ordu birlikleri ve Topal Osman’nın milis güçlerinin desteği ile bastırılır. Bastırılma sırasında silahlı-silahsız, ayırımı yapılmadan çok sayıda insan hayatını kaybeder.

Türkiye Büyük Millet Meclisi iç barışı sağlamak açısından Koçgiri İsyanında yer alanları affeden bir kanun çıkarır. Daha sonra bu affa Nuri Dersimi de dahil edilir.

DERSİM İSYANI

Ancak, bu olaylardan ders almayan Nuri Dersimi, daha sonra Dersim bölgesinde faaliyetlerine devam eder. Amacı bağımsız bir Kürt devleti kurmaktır. Bölgedeki faaliyetlerini şöyle anlatmaktadır:

“Dersim'de son derecede mevki kazanmıştım. Aşiretler arasında, kalemimden bir çok defalar kan damladığını gördüklerini iddia ederlerdi. Bu münasebetle de her tarafta kadın, kız ve umum Dersim gençleri büyük bir sevgiyle beni karşılarlardı. Ve aşiret reisleri birer bahaneyle beni Seyit Rıza'dan almak ve kendileriyle münasebet tesis etmek fikrini izhar ederlerdi.. Böyle olmakla beraber molla ve hoca değil, çok büyük akıl ve zekâ sahibi olmaklığımla beraber Koçgiri Kürt istiklâl Savaşı'nda büyük bir rol oynadığımı düşünerek, harpçı, cesur bir şahıs olduğuma inanmışlardı. Ve bu noktayı nazardan her tarafta büyük sevgi ve muhabbetle karşılıyorlardı.”  (Hatıratım, Sayfa, 121)

Dersimdeki isyancı aşiretlerin lideri olan Seyit Rıza, yetkilerini Nuri Dersimi’ye devreder. Hatıratım adlı kitabında bunu şöyle yazmaktadır:

“Seyit Rıza, Dersimliler namına bütün selahiyeti (yetkiyi) Türk hükümetine müteveccih (yönelik-İlgili) olmak üzere bana tevdi etmişti.” (Hatıratım, Sayfa, 113)

Bu yetkiden de anlaşılacağı üzere, isyan hareketinin tüm faaliyetlerini yönetme ve yürütme görevi Nuri Dersimi’ye devredilmiş bulunuluyor. Bu yetkilerle donatılan Nuri Dersimi, tüm aracıların, nasihat heyetlerinin önerilerini reddederek, isyan hazırlıklarana Alişer ile birlikte devam eder.

Nuri Dersimi kitabında Alşer hakkında şu bilgileri vermektedir:

Alişer, Koçgiri isyanında yöneticilik yapmış, bütün silahlı milisleri yönetmiş birisidir. Birinci dünya savaşı sırasında Rus orduları ile işbirliği içinde olup, onların himayesinde bir “Kürdistan” kurmayı amaç edinmiş bir kişidir. Dersim isyanı sırasında bir kısım isyancı kuvvetlere de liderlik yapmıştır.

Hükümet; bütün iyi niyetine rağmen isyancıların eylemlerine ve karakol baskınlarına devam ettiğini görünce, kapsamlı bir askeri harekata karar verir. 1937 ilk baharında hazırlıklara başlanır. Bu durumu gören Seyit Rıza, bölge valisi ve sıkıyönetim komutanı general Abdullah Alpdoğan’a bir aracı gönderir.

Nuri Dersimi bu görüşmeyi şöyle anlatmaktadır:

“Türk hükümeti, Batı vilayetlerinde mevzii seferberlik ilan ederek, 26, 28 doğumluları silah allına almış ve general İsmet İnönü, Dersimdeki kıtaları teftişe gelmişti.”

“Seit Riza, general Alpdoğana bilvasıta yeniden başvurmuş ve Kürt milli haklarına saygı gösterilmek ve oğlunun katilleriyle müşevvikleri kanun pençesine teslim olunmak şartiyla askeri kuvvetlerden müsadere edilen harp teçhizatını ve esir edilen subay ve erleri geri döndürmeğe razi olacağını bildirmişti. Alpdoğan ise, bu teklife karşı, Seit Riza ile müttefiklerinin 80 bin mavzeri hamilen kaytsız şartsız teslim olmalarından başka çare olmadığını bildirmişti.” (Kürdistan Tarihinde Dersim, Sayfa, 274)

Bu görüşmelerden bir netice çıkmayınca ordu harekete geçer. Uçak dahil, tüm ağır silahlarla bastırma harekatı başlar. Ancak bu bastırma harekatı sırasında binlerce masum insan da hayatını kaybeder. Hatta isyana katılmayan aşiret mensuplarına karşı da şiddete başvurularak binlerce insan katledilir.

Nuri Dersimi, çatışan iki güç arasında isyancıların yenileceğini anlamıştır. Zira kendisi de aynı zamanda savaş ve çatışmalarda bulunmuş bir askerdir. Seyyid Rıza da durumun farkındadır. Nuri Dersimi’yi yurt dışında destek istemekle görevlendirir.  Dersimi, bunu şöyle anlatmaktadır:

“Meseleyi pek yakından tetkik etmiş ve neticede başarı elde edilemeyeceğini biliyordum. Seyit Rıza tarafından Elaziz'e gönderilmiş olan hususi ve gizli bir adamıyla temasımızda; dış devletlerden bir yardım talebi ümid ediyor ve bu ödevi de bana tevcih etmiş bulunuyordu.”

“....Artık vaziyetten emin değildim. Harb bütün şiddetiyle devam ediyordu. Ordu zabitanından bazıları ve hassaten müfettişlik baytarı, meslektaşım....tarafından aldığım haberlerde pek yakında çiftliğimde imha edileceğim ve Elaziz merkezinde diğer bazı Kürt zümresininde Elaziz'de bu imha listesine dahil edildikleri bize ihbar edilmiş ve hakikate vakıf olmuştum. Dış devletlere müracat etmek üzere ülkeden ayrılacağımı da Seyit Rıza'ya bildirmiştim.” (Hatıratım, Sayfa, 184) 

Nuri Dersimi 1937’de Suriye’ye kaçar ve orada faaliyetlerine devam eder. İngiliz, Fransız ve diğer Avrupalı istihbaratçı ve diplomatlara Kürt hareketi hakkında bilgi verir.

Nuri Dersimi bu görüşmelerinden birini şöyle ifade etmektedir:

“12 Ekim 1946'da Şark Ingiliz İstihbarat yüzbaşısı Leon Muradyon beni istediğinden Halep'te evine giderek bazı suallerine kafi cevap vermiştim. Ve her Kürt'ün Kürdistan milli gayesi uğrunda her türlü tehlikeyi gözönüne alarak çalışmak mecburiyetinde olduğunu da ilave etmiştim.” (Hatıratım, Sayfa, 212)

Nuri Dersimi’nin iki kitabında kendi yazdıklarını özetledik. Yazdıklarından da görüleceği gibi, bütün hayatı boyunca Kürt devleti kurmak hayaliyle hareket ettiği görülmektedir. Yani, Alevilik ile ilgili bir talebi ya da bu doğrultuda bir amacı bulunmamaktadır.

İkincisi, Kürt devletini kurmak için hayatı boyunca emperyalist ülkelerle işbirliği içinde olduğu anlaşılmaktadır. Yüzyıllarca birlikte yaşadığı Türkleri düşmanlaştırarak, yabancılarla dost olmaya özen gösterdiği görülmektedir. Bu doğrultuda Türkler için “düşman” diyebilmekte ve hakaret içeren ifadeler kullanmaktadır. Biz buraya o kelimeleri almadık. Zira, o ifadeleri ancak ırkçı birisi kullanabilir.

Sonuç olarak, Dersim isyanı bir katliamla sonuçlanmıştır. Bu doğrudur. Ancak buna “Alevi Katliamı” denemez. Zira, isyancıların amacının Alevilikle bir ilgisi bulunmamaktadır. Eğer Dersim olayları Alevi katliamı olsaydı, Karadenizde, Egede, kısaca Türkiye’nin her yerindeki Aleviler katledilirdi.

Kendi memleketim olan Amasya’dan örnek verecek olursam, Amasya’daki Alevi-Bektaşilerin nüfusu Tunceli’deki toplam nüfustan fazladır. Bu örnekler de Dersim’de yaşananların Alevilikle bir ilgisinin bulunmadığını gösterir. Ancak, inanç istisimarcıları olayı çarpıtarak buradan rant elde etmek istemektedirler. Nasıl ki, kendi emellerini gerçekleştirmek için insanları tekke ve zaviyelerde kutsallar üzerine yemin ettirerek kandırmışlarsa, aynı tezgahı devam ettirmek istemektedirler.

Bu inanç tüccarlarına buradan seslenmek istiyorum:

Seksen yıldır Alevi kitlesini inanç üzerinden sömürüyorsunuz. İnin artık Alevilerin sırtından!  

Türkiye siyasi tarihine “Üç Fidan” olarak geçen bu üç genç, yalnızca üç insanın idamı değil; bir dönemin vicdanının darağacına çekilmesiydi.

Onlar; bağımsızlık, eşitlik, özgürlük ve anti-emperyalist bir Türkiye hayali kurdular.

Gençtiler, inançlıydılar, kararlıydılar.

Hataları, eksikleri, yöntemleri elbette tartışılabilir; fakat bir gerçek var ki, idamları hukuktan çok dönemin siyasal intikam anlayışının sonucuydu.

Bu idam kararları yalnızca mahkeme salonlarında alınmadı.

Son söz TBMM’de söylendi. Meclis’te yapılan oylamada sağ partilerin büyük çoğunluğu idamlara “evet” dedi.

Fakat asıl sorgulanması gerekenlerden biri de CHP’nin o günkü tutumudur.

Çünkü CHP içinde de idamlara onay verenler oldu.

Bir kısmı oylamaya katılmadı. Bir kısmı ise karşı çıktı.

Bugün kendisini solcu, devrimci, halkçı, demokrat olarak tanımlayanların bu tarihi gerçekliği görmezden gelmesi mümkün değildir.

Soru şudur:

O gün CHP içinde bu idamlara “evet” diyen milletvekilleri nasıl unutuldu?

Bugün CHP’de siyaset yapan solcular, devrimciler, demokratlar, Aleviler, emekçiler bu tarihi yüzleşmeyi hiç sorguladı mı?

Denizlerin darağacına giden yolunda yalnızca sağ siyaset yoktu; susanlar, çekimser kalanlar, oylamaya katılmayanlar ve “evet” diyenler de vardı.

Tarih yalnızca alkışlanacak miraslardan ibaret değildir.

Tarih, aynı zamanda yüzleşilmesi gereken acı sayfalardır.

Bugün CHP, demokrasi, hukuk, özgürlük ve adalet diyorsa; geçmişindeki bu ağır sınavla da yüzleşmek zorundadır.

Çünkü yüzleşilmeyen tarih, geleceğin vicdanını yaralar.

Üç Fidan darağacında can verdi; ama fikirleri, cesaretleri ve gençlikleri bu ülkenin hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Asıl mesele şudur:

Darağacına gönderilen üç gençten değil, o darağacına giden yola taş döşeyen siyasetten hesap sormaktır.

Ve bu hesap, yalnızca geçmişe değil; bugünün siyasetçilerine de sorulmalıdır.

Çünkü Denizler ölmedi.

Ama onları asan zihniyetle yüzleşmeyen siyaset hâlâ eksiktir.

Yıldızlara kim isim verdi?

Yıldızların isimlendirilmesi ile ilgili ilk sistematik yöntem Johann Bayer tarafından 1603 yılında geliştirilmiştir. Bu yöntemde takımyıldızlarda bulunan yıldızlar, takımyıldızın isminin başına Yunan alfabesindeki isimler eklenerek isimlendirilmiş, harfler en parlak yıldızdan başlanarak sırayla verilmiştir. (alfa, beta, gama gibi) Johannes Bayer kendine göre bir isimlendirme sistemi kurmuştur. Yıldızların büyüklerin ve parlaklarına göre Yunan alfabesindeki harflerle sırayla veren bilim insanı olmuştur.

Burçların adları da 12 takımyıldızından gelmektedir. Bir takım yıldızı olan Andremoda'nın adı Yunan mitolojisindeki bir prensesten gelmektedir.

Dünya adı nereden gelmektedir?
 
Dünya, yazılı sözcük tarihte ilk olarak 1069 yılında yazılan Kutadgu Bilig'de "bu dunyā yaġı ol bu nafsiŋ yaġı [bu dünya düşmandır, nefsin de düşman]" olarak geçmektedir, İslam'ın kutsal kitabı Kuran'da da "dünya" ve "ākhira" sözcükleri zamansal (şimdi ve sonra gibi), konumsal (aşağı ve yukarı gibi) ve ahlaki (kötü ve iyi gibi) zıtlıklardan bahsederken kullanılmaktadır. Bize yakın olan Dünya, diğer uzak cisimlerden ayırt edilebilmesi için bu ismi almıştır.
Dünya hariç tüm gezegenler, Yunan ve Roma tanrıları ve tanrıçalarından sonra adlandırılmıştır. Dünya adı, sadece zemin anlamına gelen bir İngiliz/Alman ismidir. Eski İngilizce 'eor(th)e' ve 'ertha' kelimelerinden gelir. Almanca'da 'erde'dir.
Teleskop tam olarak icat edilene kadar bilinen 5 gezegene (Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn) Romalılar hep kendi tanrılarının isimlerini vermişlerdir. Sonradan keşfedilen gezegenlerden olan Neptün'e de Roma Tanrısının adı verilmiştir.
Dünya, adını Roma ya da Yunan mitolojisinden almayan tek gezegendir. İngilizcedeki "Dünya" anlamına gelen "Earth" sözcüğünün tam olarak nereden geldiği bilinmemektedir; ancak kökenlerinin eski İngilizce ve Germence ye dayandığı düşünülmektedir. Earth, İngilizcede aynı zamanda toprak anlamına da gelmektedir. Fakat Roma Mitolojisinde Toprak Tanrısı Tellus'tur. Yunan Mitolojisinde ise Gaia. Bu nedenle, Roma Mitoloji ‘sinden türetilen bazı sözcüklerde Dünya "terra" olarak da anılmaktadır. Bazı dillerde ve inanışlarda Dünya'dan Gaia olarak da bahsedilmektedir. Örneğin "toprak ana" olarak dilimize geçen kalıbın orijinali terra mater olarak bilinir. Bu karmaşıklıktan ötürü Dünya'nın ismi birçok dilde birçok farklı şekilde anılmaktadır.
Dünya adı en az 1000 yıllıktır. Tam olarak kimin ilk olarak böyle bahsettiğini kimse bilmiyor ama Anglo-Saksonlardan kaynaklandığına inanılıyor.
Antik İskandinavyalıların Erd tanrıçası vardı ve İngilizce "Toprak" da sonunda buradan türemiştir. Keltlerin Echte'si vardı, Romalılar gezegene Tellus adını vermiş, Yunanlılar ise tanrıçaya Gaia adını vermişlerdi. Genel olarak "Dünya" kelimesi ilk kez 1400'lü yıllarda gezegenin adı olarak kullanılmıştır

Dünya Neden "Dünya?”
 
Dünya sözcüğünün etimolojik kökenleri Farsçadaki dony, Arapçadaki dunyā (دنيا) sözcüklerine dayanır. Orijinali Arapça olanıdır; ancak sadece Persçe ve Türkçede değil, Dari, Paşto, Bengalce, Punjabi, Ürdü, Hintçe, Yunanca, Kürtçe, Aramice ve hatta Malezya dili, Endonezya dili ve Nepal dilinde de bu şekilde (ama kimi zaman başka anlamlarda) kullanılmaktadır. 
İslam dinine göre de birçok diğer dini inanışta olduğu gibi, insanın 2 hayatı vardır. Biri ölmeden önceki hayat, yani şu anda yaşadığımız hayattır. Diğeri ise öldükten sonraki hayattır. Şu anda yaşadığımız hayat bize daha yakındır. Bu yüzden Arapçadaki "daha yakın" veya "daha alçak" anlamına gelen “dena” fiilinden "Dünya" olarak geçmiştir. Sözcük, Arapçadaki dnw kökünden gelmektedir. Nişanyan Sözlük'e göre:
denī, [yani] "aşağı" sıfatının kıyas hali olan ednā, "daha aşağı" sözcüğünün dişilidir.

Gezegen isimleri ve kökenleri

Merkür
Merkür, yörüngesinde saatte 173.300 kilometre hızla ilerler (bu Dünya'nın hızından 1,6 kat fazladır) Bu durum, gökyüzümüzden de hızla geçmesinde neden olmaktadır ve Merkür gezegeni ismini Roma Tanrısı Merkür’den almıştır. Tanrı Merkür'ün, en kurnaz ve en hızlı Tanrı olduğuna inanılırdı. Bu tanrı, aynı zamanda para, seyahat ve hırsızlık tanrısı olarak da bilinirdi. Bu tanrının Yunan mitolojisindeki karşılığı ise Tanrı Hermes'tir. Merkür, Milattan Önce 3. Milenyum'da Sümerler tarafından bile bilinmekteydi.
 
Venüs
Güneş Sistemi'nde Dünya ile Merkür arasında yer alan Venüs, gökyüzünde parlayan bir mücevher gibi göründüğü için adını Aşk ve Güzellik Koruyucusu Tanrısı Venüs’ten almıştır. Venüs bir Roma Tanrıçasıdır ve Yunan Mitolojisindeki karşılığı Afrodit'tir. Babil mitolojisindeki karşılığı ise İştar'dır.
 
Mars
Rengi kızıl olduğundan ve kanı andırdığından dolayı adını Roma Mitolojisinde ki Savaş Tanrısı Mars'tan almıştır. Bu Tanrı'nın Yunan Mitolojisindeki karşılığı Ares'tir.
 
Jüpiter
Jüpiter ise Güneş Sistemi'ndeki en büyük gezegen olduğu için, adını en güçlü Tanrı olan Zeus ile denk olan Jüpiter'den almıştır. Tanrılar Tanrısının adı, gezegenlerin gezegenine verilmiştir. Olympus'un efendisi, Roma devletinin başı... Ancak Jüpiter'in soy ağacındaki üstünlüğü, teleskobun keşfine kadar sürdü. Babasının adı, bir sonra keşfedilen gezegene verilecekti! Jüpiter, Roma tanrılarının kralı olan Jüpiter’den ismini alır.

Satürn
Roma mitolojisinde Tarım Tanrısıdır. Yunan mitolojisindeki karşılığı Cronus'tur. Cronus, Zeus'un babasıdır. Yani Satürn, Jüpiter'in babasıdır. Cronus, aynı zamanda Tanrı Uranüs ve Gaia'nın çocuğudur. Yani bir sonraki gezegenimiz ile, Dünya'nın evladıdır.
Ve modern gökbilimciler, teleskopun icadından sonra bulunan 2 gezegen ve 1 cüce gezegene de (cüce olanı bir zamanlar gezegen sanılıyordu) geçmişten gelen kuralı bozmadan Roma Mitolojisinden isimler vermiştir.
 
Uranüs
Uranüs, bir Roma Tanrısı değil, bir Yunan Tanrısıdır. Yunan mitolojisinde, Cennetin Tanrısı olarak bilinir. Bilinen en eski üstün tanrılardandır. Uranüs, Tanrı Gaia'nın hem çocuğu hem de eşidir. Uranüs'ün renkleri Dünya'mızın gökyüzü renklerini anımsattığı için adını, "kozmik bir güce" sahip olduğu inanılan Tanrı Uranüs'ten almıştır. Uranüs Yunan mitolojisinde gökyüzü tanrısı Uranüs'ün adıdır. İlk olarak 1781'de William Herschel tarafından keşfedildiğinde bu isim verilmiştir.

Neptün
Roma deniz tanrısı Neptün’ün adını alır. 1846’da keşfedilmiştir. Neptün, Deniz Tanrısıdır. Yunan mitolojisindeki karşılığı Poseidon'dur. Neptün gezegeninin renkleri, suyun renklerine benzer olduğu için bu ismi almıştır. 

Plüton
Karanlık görünümünden dolayı adını Roma Yeraltı Tanrısı Plüton'dan almıştır. Yunan mitolojisindeki karşılığı Hades'tir. Plüton, Roma yeraltı dünyası tanrısı Plüton’dan ismini alır. 1930’da keşfedilmiştir.

Ek bilgi olarak:
Yıl dediğimiz şey Dünya’nın Güneş etrafındaki tam bir tur atması demektir. Şu da 365 gün anlamına geliyor. Eğer gezegeni değiştirsek Marsa gitsek Marsın Güneş Etrafındaki tam turu 687 dünya günüdür. Eğer Dünya’daki insanı 20 yaşında hesaplarsak ve Marsda ise Yaklaşık 11 Yaşında olacaktı. 
Merkur, 88 gün, Venüz,225, Jüpiter, 4,332, Satürn, 10,759 günde tamamlarlar dönüşlerini. [Aşk Yazarı Mustafa Çifci- Ekim, 2025]
Yararlanılan Kaynaklar:
Dünyanın ismi neden ''Dünya'‘? Gezegenimizin ismini kim koymuştur? | Soru & Cevap- Evrim Ağacı
https://evrimagaci.org/soru/dunyanin-ismi-neden-039039dunya039039-gezegenimizin-ismini-kim-koymustur-22634?srsltid=AfmBOoo-pmn7iDlmDR9pouWDiQ-J7bHqf6joCOej45w0hFJB9JNwyHRA
https://evrimagaci.org/gezegenlerin-isimleri-dunyanin-adi-neden-dunyadir-3220
https://www.quora.com › Who-named-our-planet-Earth...
https://www.canakkalekalem.com/gezegenlerin-isimlendirilmesi/132108
https://www.sondakika.com/teknoloji/haber-yildizlarin-gezegenlerin-isimleri-nereden-geliyor-13566161/
https://www.kozmikanafor.com/yildiz-galaksi-ve-gezegenler-nasil-isimlendiriliyor/
https://www.matematiksel.org/gezegenlerin-isimleri-nereden-geliyor/
https://tr.wikipedia.org/wiki/Teleskop

Yapılan iş her ne olursa olsun, içinde kötü söz ve şiddet çağrıştıran bir durum varsa,

Olmaz olsun!

Tüm canlılara acı veren her şey yerin dibine batsın…

Yasaklansın, kaldırılsın…

* * *

Dağlardaki bir canlıyı öldürmek!

Avcılıkmış!

Spormuş!

Bir canlıyı sırf eğlenmek adına öldürmek!

Spor olabilir mi?

Yaralı halde can çekmesine neden olmak…

Böyle bir acı, böyle bir bencillik insanın gönlüne nasıl sığar!

Sığmaması gerekir!

Çünkü insan olanın gönlüne sığmaz!

Bu nasıl insanlık, bu nasıl sevmektir…

Avcılık, ilkel insanın açlık savaşıydı, o açlık hala devam etmektedir…

Avcılık yasaklanmalıdır!

Tamamen kaldırılmalıdır.

* * *

Hayvanları kanlar içinde dövüştüren acımasız insanoğlu…

Evine aldığı hayvanı bir süre sonra sokağa atan

Ve bir zamanlar aşkım dediği kadını,

Yol ortasında bir kurşunla yere düşüren değersiz kişi!

Ne söylesek para etmez, ne desek az gelir…

* * *

Yine iki insanın birbirini dövmesine, karşılıklı yumruklaşmasına…

Spor diyecek kadar zayıftır insanoğlu!

Boks döğüşünü spor olarak gören kör gözler

Sağlığa zarar veren her şey insanın fıtratına ters, onuruna aykırıdır!

Boks hemen kaldırılmalı, hemen yasaklanmalıdır!

Şiddet içeren bir şey spor mu olur mu?

Olmaz!

Olmamalı…

* * *

Aynı şekilde, canlı canlı pişirilen ıstakoz

Bu ne biçim insanlık dışı, onu yiyeceğini git simit ye, kuru ekmek ye!

Ne yapmak lazım, onu pişiren ve yiyenlerin,

İki ellerini de aynı su içinde pişireceksin...

Kürk manto için canlı canlı derisi yüzülen hayvanların acısı ne olacak?

Bunları yapanları da ormanda çırılçıplak bırakacaksın…

* * *

Şiddet, insanlığın hayatından tamamen yok olmadan huzur gelmez!

Şiddetin kadını, erkeği, kızı, hayvanı, ırkı olmaz, hepsi aynı kapıya çıkar…

Bir canlıya, bir çiçeğe, bir kadına el nasıl kalkar!

Mutluluk dediğimiz duygu, bir taraf acı hissederken

Bir tarafın zevk almasından ileri geliyorsa o mutluluk değil,

Çıkmaya hazırlanan yeni bir şiddetin büyümesidir…

* * *

Mesela futbol,

İlgilenmediğim tek konu bu olmuştur, hiç sevmemişimdir

Hiç izlememiş, hiçbir oyuna gitmemişimdir

Çözemediğim konu ise, ortada dönen yuvarlak topun hangi kaleye gideceği,

Seyircilerin hiçbir iradesi, etkisi, faydası yokken,

Sanki yüksek sesle bağırıp çağırınca gol olacakmış gibi!

İnsanlar neden bağırıp çağırılar oralarda?

Sahaya neden cisim atarlar, neden koltukları kırarlar ki?

Orası kavganın, döğüşün, vurup kırmaların yeri mi?

O sahalar meydan savaşı yerleri mi?

Bunun bir mantıklı bir açıklaması var mıdır?

Üstelik çok bağırmakla o takımın kadrosuna girende hiç olmamış!

* * *

Benim için tek spor Artistik Buz Patenidir.       

Spor dediğin budur

Dünya’nın en güzel sporudur

Kadın erkeğin birbirine uyumu vardır

Heyecan vericidir,

Büyüleyicidir!

İlgi çekicidir, muhteşemdir, harikuladedir…

İçinde şiddet yoktur, küfür yoktur, saygısızlık ise hiç yoktur

Kavga, dövüş ise hiç görülmemiştir.

Aşk vardır, sevgi vardır, sakinlik vardır, müzik vardır…

Dans vardır, kadın- erkek iş birliği vardır

İnsanlık vardır…

Spor dediğin böyle olur, spor budur!

İçinde şiddeti çağrıştıran hiçbir şey bana göre spor değildir!

Benim için tek spor artistik buz pateni ve danstır.

Gerisi kavga gürültü demektir…

Devlet dediğimiz yapı da ancak bu anlayışla güç kazanır, bu anlayışla kalıcı olur.

Ve unutulmamalıdır ki devlet sadece merkezi idareden ibaret değildir; belediyelerden, il özel idarelerinden, yani yerel yönetimlerin tamamından oluşan bir bütündür.

Sözde kalan sevgi, yalnızca dudaklardan dökülen ama hayata yansımayan ifadeler; zamanla inandırıcılığını yitirir. Hele ki konu bir inanç, bir kimlik meselesiyse…

Orada söylenen sözlerin değil, yapılanların bir anlamı vardır. Çünkü insanlar, kendilerine nasıl hitap edildiğine değil; nasıl muamele gördüğüne bakar.

Bugün Alevî yurttaşlara yönelik sıkça dile getirilen “sevgi” ve “saygı” söylemleri, ne yazık ki çoğu zaman dilde kalmakta, uygulamada karşılığını bulamamaktadır.

Oysa gerçek saygı; sadece özel günlerde hatırlamakla değil, hayatın her alanında eşitliği tesis etmekle mümkündür.

Cemevlerinin statüsünden, kamusal hizmetlere erişime kadar uzanan geniş bir alanda hâlâ çözüm bekleyen meseleler varken; dile getirilen güzel sözler, eksik kalmaya mahkûmdur.

Devletin asli görevi; hiçbir ayrım gözetmeden, tüm yurttaşlarını eşit görmek ve bu eşitliği sadece anayasal bir metin olarak değil, yaşayan bir gerçeklik hâline getirmektir.

Bu sorumluluk yalnızca Ankara’daki kurumların değil; mahalledeki belediyeden büyükşehir yönetimlerine kadar yerel yönetimlerin de omuzlarındadır.

Çünkü vatandaş, devleti en çok yerelde hisseder; aldığı hizmette, gördüğü muamelede, kapısını çaldığı kurumda...

Alevîlik; özü itibariyle insanı merkeze alan, sevgiyi, paylaşmayı ve adaleti esas alan bir yolun adıdır.

Böylesi bir inanca sahip yurttaşların, kendi devletlerinden beklentisi de çok açık ve nettir:

Samimiyet. Adalet. Eşitlik.

Şunu açıkça ifade etmek gerekir ki;

Sevgi, sadece söylenerek değil, hissedilerek ve hissettirilerek anlam kazanır.

Saygı, yalnızca ifade edilerek değil, davranışlarla gösterilerek değer bulur.

Eğer bir toplumda hâlâ insanlar kendilerini eşit hissetmiyorsa, orada sorun dilde değil; uygulamadadır. Ve çözüm de yine sözlerde değil, atılacak somut adımlardadır.

Son söz niyetine:

Alevî sevgisi dilde kalmamalı…

Merkezde olduğu kadar yerelde de hayat bulmalı.

Belediyelerin hizmetinde, kamu kurumlarının yaklaşımında, sokaktaki uygulamada hissedilmeli.

Çünkü gerçek sevgi; eşitlikle, gerçek saygı ise adaletle hayat bulur.

Hz. Ali (a.s.) ve efsanevi kılıcı Zülfikar.

Uhud’un kanlı meydanında yankılanan o semavi nida "Lâ fetâ illâ Ali, lâ seyfe illâ Zülfikâr" sadece bir kahramanlık övgüsü değil, varoluşun ve nefis terbiyesinin en rafine formülüdür.

Nefsin Ejderhasına Karşı İrfan Kılıcı Tasavvufi bir nazarla bakıldığında Zülfikar, iki ucuyla celal ve cemal tecellilerini temsil eder.

Bir ucu dışarıdaki zahiri düşmana (adaletsizliğe), diğer ucu ise içerideki en büyük düşmana, yani nefse yönelmiştir.

Hz. Ali’nin "Şah-ı Merdan" (Mertlerin Şahı) oluşu, sadece fiziksel gücünden değil, kılıcını hiçbir zaman şahsi bir öfke için çekmemesinden gelir.

"Ben Hakk’ın aslanıyım, nefsimin kulu değilim."

Bu söz, Zülfikar’ın manevi kılıç (seyf-i manevi) olarak işlevini özetler. Mürşid-i Kamil'in elindeki Zülfikar, talibin gönlündeki masivayı (Allah'tan gayrı her şeyi) kesip atan tefekkür ve zikir gücüdür.

"Lâ Fetâ": Gençlikten Yiğitliğe

"Lâ fetâ" ifadesindeki Feta (genç/yiğit) kavramı, fütüvvet ehlinin temel taşıdır.

Ezoterik anlamda fetâ; kendi varlığından vazgeçen, "ben"lik iddiasını Zülfikar’ın keskinliğiyle kurban eden kişidir.

Hz Ali’nin varlığı bir makamdır; ilmin kapısı, hikmetin membaıdır.

• İlm-i Ledün: Hz. Peygamber’in "Ben ilmin şehriyim, Ali onun kapısıdır" hadisi, Zülfikar bu kapının anahtarıdır.

• Çatal Uçlu Hakikat: Zülfikar’ın iki ucu, "Lâ İlahe" ve "İllallah" (Ancak Allah vardır) vurgusuna işaret eder.

Biri reddedişin (nefiy), diğeri kabulün (ispat) keskinliğidir.

Kalbin Fethi ve Zülfikar’ın Sırrı Bugün "Zülfikar" kuşanmak, demir bir kılıç taşımak değil; adaleti, merhameti ve ilmi kuşanmaktır.

Hz. Ali’nin kılıcı kınına girdiğinde, onun dili (nutku) bir Zülfikar olur ve cehaleti keser.

Manevi yolculukta her mümin, kendi içindeki "Hayber" kalesini fethetmekle yükümlüdür.

Bu kalenin kapısını yerinden sökecek olan güç ise pazı kuvveti değil, yakin imanıdır.

Lâ fetâ illâ Ali, bize der ki: Eğer gerçek bir yiğitlik arıyorsan, Ali’nin ahlakına bürün.

Eğer bir güç arıyorsan, Zülfikar gibi keskin bir iradeyle nefsinin heveslerini buda.

Çünkü hakiki zafer, bir başkasını alt etmekte değil, kendi nefsini Hakk’ın nurunda yok etmektedir.

Kaynakça ve İleri Okuma:

• Attâr, Feridüddin. Tezkiretü'l-Evliyâ. (Nefis terbiyesi ve Hz. Ali’nin manevi makamı üzerine).

• Gölpınarlı, Abdülbaki. Hz. Ali: Hayatı, Şahsiyeti ve Sözleri. Der Yayınları.

• Kuşeyrî, Ebü'l-Kasım. Kuşeyrî Risalesi. (Fütüvvet ve Feta kavramlarının tasavvufi tanımı).

• Schimmel, Annemarie. İslam'ın Mitolojik Dünyası. (Zülfikar’ın sembolizmi ve halk inanışlarındaki yeri).

• Taberî. Tarih-i Taberî. (Uhud Gazvesi ve "Lâ fetâ..." nidasının tarihi arka planı).

Kökü mazide, özü hakikatte, yönü insanda olan bir yol…

Bu yolun en temel direklerinden biri ise tartışmasız biçimde Hz. Ali sevgisi ve Ehl-i Beyt bağlılığıdır.

Çünkü Alevilik, sadece bir düşünce sistemi değil; aynı zamanda bir yol erkânı, bir hakikat çizgisidir. Bu çizginin mihenk taşı ise Hakk–Muhammed–Ali anlayışıdır.

Bu anlayış; ayrılığı değil birliği, şekli değil özü, lafı değil hakikati esas alır.

Ve bu yolun izini sürenler için On İki İmam sadece tarihsel şahsiyetler değil; aynı zamanda zulme karşı direnişin, sabrın, ilmin ve adaletin yaşayan sembolleridir.

Kerbela’da susuz bırakılan sadece bedenler değildi…

Orada sınanan, insanlığın vicdanıydı.

İşte Alevilik, o vicdanın tarafında olmanın adıdır.

Mazlumun yanında, zalimin karşısında durmanın adıdır.

Bugün bazı çevrelerce dile getirilen ve “Ali’siz Alevilik” gibi yaklaşımlarla ifade edilen düşünceler, bu kadim yolun özüne aykırı bir yön arayışıdır.

Bu tür yaklaşımlar; Aleviliği tarihinden, köklerinden ve inanç bütünlüğünden koparma çabasıdır.

Açık konuşmak gerekir:

Hz. Ali’yi yok sayarak Alevilik tarif edilemez.

Ehli Beyt’i dışlayarak bu yol yürünemez.

On İki İmam’ın rehberliği olmadan bu erkân yaşatılamaz.

Bu, bir tercih meselesi değil;

Bu, inancın özüdür.

Elbette herkes düşüncesini ifade etmekte özgürdür.

Ancak bir inancı, kendi köklerinden kopararak yeniden tanımlamak; o inanca hizmet etmek değil, onu parçalamaktır.

Bizler bu yolu;

Ne modaya göre,

Ne siyasete göre,

Ne de günübirlik tartışmalara göre şekillendiririz.

Bizim yolumuz bellidir:

Hakk’tan gelir, hakikate yürür.

Bu nedenle bizler;

İnancımızı marjinalleştirmek isteyenlere karşı,

İçini boşaltmaya çalışanlara karşı,

Onu sadece kültürel bir folklor unsuru hâline indirgemek isteyenlere karşı

net bir duruş sergileriz.

Çünkü Alevilik; sadece semah dönmek, sadece deyiş söylemek değildir.

Alevilik; bir duruştur, bir ahlâktır, bir yaşam biçimidir.

Bu yolun talipleri olarak bizler;

Hz. Ali’nin adaletini,

Ehl-i Beyt’in sevgisini,

On İki İmam’ın direncini

yolumuza rehber edinmişizdir.

Ve bu yolda yürürken;

Ne kimseyi ötekileştiririz,

Ne de inancımızın özünden taviz veririz.

Alevilik; hoşgörüdür, ama kimliksizleşmek değildir.

Alevilik; sevgidir, ama köksüzlük değildir.

Alevilik; birliktir, ama özünü inkâr etmek hiç değildir.

Bugün yapılması gereken;

Bu kadim yolu tartışma konusu yapmak değil,

Onu doğru anlamak ve doğru anlatmaktır.

Genç nesillere düşen ise;

Bu yolu sadece sözle değil, yaşayarak öğrenmektir.

Çünkü Alevilik kitaplardan önce gönüllerde yazılır.

Ve bizler biliyoruz ki;

Bu yol kolay bir yol değildir.

Ama, hak yoludur.

Ama, doğru yoldur.

Ama, kadim bir yoldur.

Son söz niyetine:

Bizler;

Hakk–Muhammed–Ali yolundan,

Ehl-i Beyt sevgisinden,

On İki İmam izinden

asla vazgeçmeyeceğiz.

İnancımızı;

Düne sadık,

Bugüne bilinçli,

Yarına umutla taşıyacağız.

Çünkü biz biliyoruz ki;

Kökü derin olanın,

Yolu uzun olur…

Hain terör örgütünün Türk Silahlı Kuvvetleri’nde Alevi inançlı subayları tasfiye etmek için plan dahilinde çalışma yürüttüğünün bir belgesi de 2007 yılında bulunmuştu.

Bu yazımda sizlere Alevilerin TSK’nden tasfiye edilmesi ile ilgili planın FETÖ’nün en üst düzeyde kararlaştırılmış olduğu konusunda bir belgeyi ve çevresinde gelişen olayları anlatacağım.

Yıl 2006.

İzmir’de yapılan Cumhuriyet Mitingi sonrasında, o dönem KanalTürk Genel Yayın Yönetmeni olan Tuncay Özkan’a yaklaşan bir şahıs, kendisini “eski bir futbol hakemi” olarak tanıtır ve FETÖ’nün TSK yapılanmasını içeren bir belgeyi Özkan’a vermek istediğini belirtir.

Gazeteci Mehmet Y. Yılmaz’a göre, “o” da “belgeyi bir spor salonunda bulmuş.

Flaş belleği spor salonunda düşürenin şu anda firari durumda olan ve Fetullahçı çetenin Ege bölge imamı olduğu söylenen avukat Bekir Bas olduğu tahmin ediliyor.”

FETÖ’NÜN TSK FİŞLEMESİNDE ALEVİLER

Dönemin CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, 25.07.2017 tarihli grup toplantısında söz konusu flash bellek içeriği ile ilgili olarak şu açıklamayı yapmıştı:

“15 bin subay ve astsubayı içeren bilgi ve belgeler vardı. Altı bin TSK mensubunun özel hayatı, siyasi yapı ve yaşam biçimlerine dair fişleme bilgileri vardı. Dönemin Genelkurmay başkanı Hilmi Özkök dahil, sonradan gelecek genelkurmay başkanlarıyla 86 general hakkında özel fişleme bilgileri vardı. Binlerce Fethullahçı subay ve astsubayın örgütle bağı, himmet ödemeleri ve örgüt ilişkileri vardı. Örgüt içi evliliklerin nasıl yapılacağına dair fotoğraflı evlilik broşürleri vardı. Elemine edilmek istenen TSK mensuplarının nasıl şikayet edileceği, hangi üslup ve yazı tekniklerinin kullanılacağı yazışma örnekleri vardı.”

Aynı konuda bilgi veren Saygı Öztürk’ün Sözcü gazetesindeki 28 Temmuz 2017 tarihli yazısından okuyalım:

“Bilgisayar birimindekilerin uzun uğraşları sonucu içinde “çok gizli” bilgiler olduğu belirtilen diskin bir bölümü açılabildi. Bunlar fişleme kayıtlarıydı. “Alevi”, “Kürt”, “Solcu”, “Pornocu” diye fişlemeler vardı. Bir başka dosya “Evlilik” adını taşıyor, kimin kiminle evleneceği, evlendirildiği yazıyordu. Bir de “Abiler- Ablalar” sütunu vardı. Bazılarıyla ilgili aile boyu bilgiler derlenmişti. Örneğin Hacıbektaş Belediye Başkanı emekli asker Ali Rıza Selmanpakoğlu da bunlardan birisiydi. Ancak, bütün dosyaları açmak mümkün olmuyordu. Kriptoyu kırmak için çok uğraştılar ama olmadı.”

Buradan anlıyoruz ki, hain Fethullahçı Terör Örgütü Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde Alevi subayları fişlemişti!

FLASH BELLEK DAĞA KAÇTI, DAĞ NERDE...

Sözünü ettiğimiz “Flash bellek” Tuncay Özkan tarafından 5 Ocak 2007 tarihinde, o dönem Kara Kuvvetleri Komutanı olan İlker Başbuğ’a ulaştırılmıştı.

Özkan, daha sonra Hürriyet gazetesinden Damla Güler ile yaptığı röportajda konuya ilişkin şunları söylüyor:

“Belgeleri inceledikten sonra içindeki bilgilerin önemli olduğuna karar verdik. Gerekli işlemlerin yapılması için Ankara’ya Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na giderek dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı İlker Başbuğ’a bizzat verdim. Kendisi de şu an adını hatırlamadığım istihbarattan sorumlu general rütbesinde bir şahsı makamına çağırarak gerekli işlemlerin yapılması için verdi. Ayrıca kendisi benzer bilgileri içeren baka bir flash belleğin İzmir ilinden kendilerine önceden ulaştırıldığını bana söyledi.”

Saygı Öztürk, “flash bellek”in sonraki yolculuğunu ise şöyle anlatıyor:

“Dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt, kendisine ulaştırılan bu flash belleği Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na gönderdi ve sonuçtan kendilerine bilgi verilmesini istedi.
2007 yılının Ağustos ayına kadar Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Faruk Cömert, Kurmay Başkanı Hasan Aksay, İstihbarat Başkanı Erol Özgil'di. 2007 yılının Ağustos ayında Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na Orgeneral Aydoğan Babaoğlu, Kurmay Başkanlığı'na Korcan Pulatsu, İstihbarat Başkanlığı'na Çiğli 2. Ana Jet Üs Komutanı Tümgeneral Akın Öztürk atandı.”

GÜNEŞ ÇALIŞMA GRUBU

Flash Bellek içeriği esas olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığı personelini kapsadığı için, “gereğinin yapılması” için komutanlıkta “Güneş Çalışma Grubu” kurulur.

9 Şubat 2009’da nihai raporunu yazan Güneş Çalışma Grubu, flash bellek içeriğinin “TSK’an küskün ayrılan, bu bilgilere nüfuz etmiş ve bu bilgileri halen elinde bulunduran bir personelin... toplum nezdinde TSK’nın itibarını zedelemek, Hv. K.K.lığı ve TSK’dan intikam almak” amacıyla bu bilgileri farklı makamlara göndermiş olabileceği değerlendirmesi ile “araştırma yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı değerlendirilmektedir” şeklinde bir tutanakla konuyu kapattı.

Yani, aslında Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki FETÖ faaliyetlerini incelemesi için oluşturulan Güneş Çalışma Grubu, tam tersine FETÖ aklama grubuna dönüşmüştü!

Dönemin İstihbarat Plan Yönetim Daire Başkanı Tuğgeneral Erdoğan Arslantaş, İstihbarat Başkanı Tümgeneral Akın Öztürk, Kurmay Başkanı Korgeneral Korcan Pulatsü ile birlikte Hava İstihbarata Karşı Koyma Şube Müdürü Kurmay Yarbay Emin Mert ve Hava Kuvvetleri Komutanı Aydoğan Babaoğlu’nun hep birlikte üstünü kapattıkları “flash bellek”te hedef alınan Alevilerin nasıl şikayet edileceği örnek yazışma formları ile birlikte vardı!

Bu rapora “uygundur” şeklinde paraf ederek imza atan Akın Öztürk 2013-2015 yılları arasında Hava Kuvvetleri Komutanlığı yapan, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişimi sırasında Yüksek Askeri Şura üyesi olan, darbe lider kadrosundan olduğu için 141 kez müebbet hapis cezası hükümlüsü olarak cezaevinde yatan kişi.

Dosyayı örtbas eden subaylardan üçü halen tutuklu. Tutuklulardan Emin Mert ise, “itirafçı” oldu.

ALEVİ SUBAYLARI NİÇİN FİŞLEDİLER?

Fethullahçı Terör Örgütü ile ilgili araştırma yapan herkesin öncelikle cevaplaması gereken sorulardan birisi de, neden özellikle Alevi subayların fişlendiğidir.

Fişlemelerde Alevi subaylar için ayrı bir başlık açılmış olması üzerinde durulması gereken bir konudur ve FETÖ’nün yapısını anlamak için de hayati derecede önemlidir.

Gazeteci Mehmet Yılmaz, bu konu 2017 yılında gündeme geldiğinde, köşesinde flash bellek içeriği hakkında şu bilgileri vermişti:

“Flash bellekte Türkiye’deki bütün il, ilçe ve köylerde yaşayan Alevi yurttaşlarımızın Fetullahçı örgüt tarafından tutulan fişleri var.

TSK’daki Alevi kökenli bütün subaylar ile ilgili fişlerde de özel hayat bilgileri bulunuyor. Tam 6 bin TSK mensubu subay ve astsubay, özel hayat, siyasi düşünce, yaşam biçimi ve alışkanlıklarıyla fişlenmiş.”

“Ayrıca, elimine edilmek istenen TSK mensuplarının nasıl şikâyet edileceği, hangi üslup ve yazı tekniklerinin kullanılacağı, nelere yer verileceği yazışma örnekleriyle bu dosyada yer alıyor.

Takip ve takibe karşı koyma, izleme, raporlamaların nasıl yapılacağı dosyada mevcut.”

Alevi film yönetmenine film çektiren, Alevi müzisyene müzik besteleten, Alevi STK yöneticisini “suikast mağduru” olarak kullanan FETÖ’nün ordudaki Alevileri tasfiye etmek için özel bir proje uygulamış olması, üzerinde düşünülmesi ve tartışılması gereken bir durum değil mi?

Yüzyılların içinden süzülerek gelen, acıyı, direnci, sevgiyi ve insanlığı aynı potada eriten kadim bir öğretidir. Bu kadimlik, yalnızca geçmişten bugüne ulaşmış olmasından değil; her çağda kendini yenileyerek varlığını sürdürebilmesinden gelir.

Aleviliğin kökleri Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan uzun bir yolculuğun izlerini taşır. Bu yolculuk, sadece bir göç değil; aynı zamanda bir düşüncenin, bir ahlâkın ve bir insanlık anlayışının taşınmasıdır. Sözlü gelenekle aktarılan nefesler, deyişler, semahlar ve erkânlar; Aleviliğin kitaplardan çok gönüllerde yaşadığının en açık göstergesidir.

Kadimdir Alevilik…
Çünkü o, zamanın ötesinde bir hakikati taşır. Her dönemde baskıya uğramış, yok sayılmış, ötekileştirilmiş; ancak bütün bu zorluklara rağmen özünden asla vazgeçmemiştir. Çünkü Aleviliğin özü; sevgiye, adalete, eşitliğe ve insan onuruna dayanır. Bu değerler ise hiçbir dönemde anlamını yitirmez.

Alevilikte insan, merkezdedir.

“Yetmiş iki millete bir nazarla bakmak” anlayışı, bu inancın evrensel bakışını ortaya koyar. Ayrım yapmadan, ötekileştirmeden, herkesi “can” olarak görmek; bu yolun en temel düsturudur. Bu anlayış, sadece bir inanç öğretisi değil; aynı zamanda toplumsal barışın en güçlü teminatıdır.

“Eline, beline, diline sahip ol” ilkesi ise bireyin kendisiyle ve toplumla olan ilişkisini düzenleyen bir ahlâk pusulasıdır. Alevilikte ibadet, yalnızca belirli ritüellerle sınırlı değildir. Asıl ibadet; doğru olmak, kul hakkı yememek, adaletli davranmak ve insanı incitmemektir.

Bu yolun en önemli rehberlerinden biri olan Hacı Bektaş-ı Veli’nin sözleri ise Aleviliğin özünü en yalın haliyle ortaya koyar:
“İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır.”

İşte bu anlayış, Aleviliğin sadece bir inanç değil; aynı zamanda ilmi, bilimi ve aklı esas alan bir yol, bir duruş olduğunu gösterir.

Alevilikte bilgi kutsaldır. Cehalet ise karanlığın ta kendisidir. Bu yüzden bu yol; sorgulamayı, öğrenmeyi, kendini geliştirmeyi ve hakikate akıl ile ulaşmayı esas alır.

İlimle aydınlanan bir yol, insanı hem kendine hem de topluma faydalı kılar.

Cemevleri ise bu inancın yaşayan kalbidir.

Orada insanlar bir araya gelir, lokmalar paylaşılır, dertler bölüşülür, gönüller birlenir. Kimsenin kimseye üstün olmadığı, herkesin eşit kabul edildiği bir anlayış hâkimdir.

Bu yönüyle cemevleri sadece ibadet edilen mekânlar değil; aynı zamanda dayanışmanın, birlik ve beraberliğin en güçlü simgeleridir.

Alevilik aynı zamanda bir direnişin adıdır.

Zulmün karşısında boyun eğmeyen, hakkı savunan, adaleti her şeyin üstünde tutan bir duruşun adıdır. Tarih boyunca yaşanan acılar bu inancı zayıflatmamış, aksine daha da güçlendirmiştir.

Çünkü Alevilik korku üzerine değil; bilinç, inanç ve hakikat üzerine kuruludur.

Ne yazık ki günümüzde hâlâ Aleviliği anlamak yerine ötekileştiren yaklaşımlar görmek mümkündür. Oysa bu toprakların zenginliği, farklılıkların bir arada yaşayabilmesinden gelir.

Aleviliği yok saymak, sadece bir inancı değil; aynı zamanda ortak tarihimizin önemli bir parçasını da inkâr etmek anlamına gelir.

Bugün yapılması gereken açıktır:

Aleviliği tartışmak değil, anlamak…

Ötekileştirmek değil, sahip çıkmak…

Çünkü Alevilik; sevginin, hoşgörünün, eşitliğin ve ilmin yoludur.

Unutulmamalıdır ki;
Kadim olan değerler kolay kolay yok olmaz.

Alevilik de bu toprakların en derin köklerinden biridir.

Ve o kökler,
İlimle, irfanla, sevgiyle beslenerek
Geçmişten aldığı güçle bugünü aydınlatmaya,
Geleceğe ışık tutmaya devam edecektir…

Evdeki huzurun temeli kadının mutlu olmasından geçer. Evde kadın mutlu değilse, evde koca da, çocuklar da mutlu değildir.

Toplumsal huzurun yolu da kadınların mutlu olmasında gizlidir. Toplumun kadınları mutlu değilse, yarınlar da mutsuz olacaktır.

Öncelikle kadınları mutlu etmek zorunludur, çünkü bunun başka yolu yoktur.

Ev içindeki başarının sırrı nedir?

Evliliklerde önemli olan mevcut ilişkide kötü giden yönleri düzeltebilmektir.

Bedenler farklı, duygu ve düşünceler de farklıdır.

Bu yüzden eşler, eşinden kendi düşüncesine göre bir davranış beklemesi son derece hatalıdır.

Çünkü eşinin kendisi gibi düşünebilmesi imkânsızdır. Kendini çaresiz gibi hissetmekte yanlıştır çünkü yeryüzünde en iyi anlaşan kadın ve erkektir.

En büyük başarılar bu ikiliden çıkar. Yapılması gereken ilk şey, eşini anlamaya çalışmaktır. Uyumlu çiftler bunu başarmış olanlardır.

Evliliklerde önemli olan nedir?

Evliliklerde en büyük başarı, eşlerin kendi yalnızlıklarını birlikte yok etmiş olmalarıdır.

Mutlu evlilik, sohbet edebilmeleri, bir arkadaş, bir dost gibi her sorunu paylaşabilmelerinden geçer.

Örneğin yatağa girdiğinizde hemen uyumayın, biraz konuşun, dertleşin, özlem duyduklarınızı ve hayallerinizden söz edin. Ve eşiniz için neler yapabileceğinizi kendisine sorun.

Çocukluk anılarınıza dönün. Duygulanın, ağlayın, bazen de bir çocuk gibi nazlanın.

Eşe nasıl davranılmalı?

Gerçek sevgilerde özet şudur: eşin ne istediğini, nelerden hoşlandığını, neye üzüleceğini çok iyi bilip buna göre davranabilmektir.

Bu bir tür dengedir aslında. Bu denge, kendi öz kişiliğinden ödün vermek asla değildir. İnsanın yaşama besini sevgidir ve bu sevgi bir başkasından alınır.

“Seviyorsan adam gibi sev” denen şey aslında değer vermektir.

Adam gibi sevmek, güzel hissetmesini sağlamaktır. Tek başına fedakârlık değildir.

Tek başına yapılan iyilikler sonrasında pişmanlık doğurur, “ben bunları sana yaptım, sen ne yaptın” denir ki, karşıdan cevap hazırdır; “yapmasaydın” olur.

İnsanlar genelde aldıkları sevgi kadar sevgi verirler, değer gördükleri kadar değer verirler. Bu hiç şaşmaz.

Evlilik, birisiyle birlikte yaşamaya devam edebilmek için biraz eşine benzemesi gerekir. Dışarda çok fazla kişiye sözün geçebilir ama evde sözünüz eşit olmalı.

Ailede mutluluğun kaynağı kararların ortak alınmasından geçer.

Kadın Hanımdır

Türk Tarihinde kadın, “Hanımdır”, bu kelimenin kökü eski Türkçede, han kelimesinden gelir.

Türk’ler kadına her zaman değer vermişlerdir. Mete Han bir mecliste eşini göstererek; "Ben sizin hanınızım, bu da benim hanım” demiştir.

Hatun (khatun) eski Türkçede kullanılan ve “kraliçe” anlamına gelen kelimedir.

Türk Tarihinde hiçbir zaman kadına “avrat” denilmemiştir.

Eski bir efsane de şöyle bir olay anlatılır- bu alan alıntıdır-:

Şehrin yöneticisi, şehrin bütün erkeklerini toplayıp; “Meydana iki çadır kurdurdum, biri siyah biri beyaz. Karısından korkanlar siyah çadıra; karısından korkmayanlar beyaz çadıra” girsin der.

Erkeklerin hepsi siyah çadıra girerler, sadece biri beyaz çadıra girer.

Yönetici sevinir: “Oh be der, bir delikanlı çıktı sonunda, getirin şu yiğidi de tebrik edeyim.”

Adamı getirirler huzura, ona sorar yönetici, “Helal sana, nasıl oldu da girebildin o çadıra?” diye sorar.

Adam, “Karım sıkı sıkı tembih etti. Sakın kalabalığa girme, dedi” der.

Yine başka bir yerde başka bir anekdot anlatılır…

Hoca cemaate seslenir: “Hanımından korkan ayağa kalksın!”

Herkes kalkar, sadece biri yerinde oturur.

Hoca sorar: “Sen hanımından korkmuyor musun?”

Adamın sesi titreyerek “Hanım lafını duyunca dizlerimin bağı çözüldü, kalkamıyorum” der.

5 Mayıs gecesi Hızır ile İlyas’ın buluşması, sadece iki bilge ruhun kavuşması değil; sevginin, merhametin ve aşkın yeryüzündeki fiziksel tezahürüdür.

Ezoterik bir bakışla Hıdırellez, evrensel sevginin "Bereket" formuna bürünerek madde dünyasına inişidir.

Hızır ve İlyas, biri karada diğeri denizde olmak üzere dünyayı iki koldan sarmalayan bir koruma kalkanı gibidir. Onların yılda bir kez buluşması, tasavvufta "Vuslat" (kavuşma) kavramını simgeler.

• İlahi Aşkın Yansıması: Hızır'ın bastığı yerde çiçeklerin açması, sevginin dokunduğu her yeri güzelleştirmesinin bir metaforudur.

• Birlik Bilinci: Bu buluşma, ayrılığın (kesretin) sona erdiği, her şeyin aslına, yani sevgideki "Birlik"e (vahdet) döndüğü andır. Eğer kalpte sevgi yoksa, gül ağacına asılan dilek öylece kalır; niyetin can suyu sevgidir.

Neden dilekler gül ağacının dibine bırakılır? Gül, binlerce yıldır hem ezoterizmde hem de edebiyatta kalbi ve ilahi aşkı temsil eder.

1. Gülün Frekansı: Bilimsel olarak en yüksek titreşimli çiçeklerden biri olan gül, sevginin frekansıyla uyumludur. Hıdırellez gecesi dileği bir gül ağacıyla paylaşmak, o niyeti sevgi enerjisiyle mühürlemektir.

2. Diken ve Çiçek: Tıpkı gerçek sevgi gibi, gül de dikeniyle bir bütündür. Hıdırellez ritüelleri bize sabrı, emeği ve her zorluğun (dikenin) sonunda bir güzelliğin (çiçeğin) saklı olduğunu öğretir.

Sevgiyle Dilemek: "Ben"den "Biz"e Manevi boyutta Hıdırellez dilekleri, sadece bireysel isteklerin listesi değil, evrensel bir iyi niyet beyanıdır.

Gerçekten "Hızır dokunuşu" bekleyen bir ruh, önce kendi içindeki sevgiyi uyandırmalıdır.

Sevgiyle yapılan bir dua, sadece alanı değil, tüm bütünü şifalandırır. Hıdırellez gecesi toprağa çizilen evler, arabalar veya aşk tasvirleri; aslında ruhun bu dünyada deneyimlemek istediği mutluluk ve huzur arayışının sembolik dışavurumudur.

Bu bahar kapımızı çalan Hızır, bize şunu hatırlatır: Sevgi, paylaşıldıkça çoğalan tek hazinedir ve o hazineye sahip olanın her günü Hıdırellez’dir.

Bu Hıdırellez’de kalbinizdeki sevginin, tüm niyetlerinize rehberlik etmesi dileğiyle.

Kaynakça ve Okuma Önerileri Sevgi, tasavvuf ve Hıdırellez'in manevi katmanları üzerine derinleşmek için:

• İbnü'l-Arabî (2015). Füsûsu'l-Hikem. (Özellikle "İlyas" ve "İshak" bölümleri; sevginin varoluşsal hikmeti üzerine).

• Fromm, E. (2019). Sevme Sanatı. Say Yayınları. (Sevginin bir disiplin ve emek olarak incelenmesi, Hıdırellez’deki "bekleyiş" ve "hazırlık" süreciyle bağdaştırılabilir).

• Schimmel, A. (2004). İslam’ın Mistik Boyutları. Kabalcı Yayınevi. (Gül sembolizmi ve sufizmdeki sevgi kavramı üzerine).

• Gölpınarlı, A. (2006). Tasavvufun Hakikati. (Hızır kültü ve Anadolu’daki manevi karşılıkları).

• Jung, C. G. (2020). Arketipler ve Kolektif Bilinçaltı. (Hızır figürünün bilge yaşlı arketipi ve sevgi odaklı rehberliği üzerine psikolojik analiz).

Ancak burada karşımıza iki grup insan çıkmaktadır. Bir tarafta samimi inanan, kalbi temiz, herkesi kendi gibi gören bir kesim, diğer tarafta ise mensubu olduğu dini ve inancı çıkarları için kullanan ve bundan maddi ve manevi kazanç eldenler bulunmaktadır.

Samimi inananlar çoğunluğu oluştururken, dini inancı çıkar için kullananlar ise, her daim azınlıkta kalmışlardır. Ancak ne var ki; azınlıkta olan bu kesim her zaman yönetimi ve iktidarı ellerinde tutmuşlardır. Yönetimi eline geçiren bu kesim, iktidarı hiç bir zaman bırakmak istememişlerdir. Zira, iktidar olmanın nimetlerinin tadına varmışlardır. Zevk ve sefa içinde yaşamışlardır. Bu nedenle de iktidarda kalmak için her türlü hokkabazlığı ve iki yüzlülüğü sonsuza kadar kullanmışlardır.

Semavi dinlere ait kitaplar ve o dine mensup kral, şah, halife ve sultanların iktidarları yakından incelendiğinde bunu görebiliriz.

Bu durumu önce kutsal kitaplarda yer alan ayetlerle açıklayacağız. Daha sonra da aynı durumun kralların, halifelerin ve sultanların iktidarlarında nasıl devam ettiğini göreceğiz.

Önce, din tüccarları hakkında kutsal kitaplarda yer alan ayetleri verelim:

TEVRAT:

Yeşaya, BÖLÜM 3: 11-12. Ayetleri: “Vay kötülerin haline! Kötülük görecek, yaptıklarının karşılığını alacaklar. Ey halkım, sana yol gösterenler Seni saptırıyor, yolunu şaşırtıyorlar. Yetkililer halkımı eziyor, tefeciler başa geçti".

Yeşaya, Bölüm 3: 14-15 Ayetleri:  “RAB halkının ileri gelenleri ve önderleriyle davasını görecek.  RAB onlara diyor ki, "Bağları yiyip bitiren sizsiniz, evleriniz yoksullardan zorla aldığınız malla dolu. Ne hakla halkımı eziyor, yoksulu sömürüyorsunuz?"

Yeremya, bölüm 7: 11. Ayet: “Bana ait olan bu tapınak sizin için bir haydut ini mi oldu? Ama ben görüyorum neler yaptığınızı! diyor RAB.”

Matta incili 6. BÖLÜM: 1-6. Ayetler:

Yardım ve Gösteriş

“Doğruluktan kaynaklanan yardımınızı insanların gözü önünde gösteriş için yapmaktan kaçının. Yoksa göklerdeki Babanız’ın katında karşılığınız olmaz. Öyleyse birine yardım ederken önünde boru öttürme. İki yüzlülerin sinagoglarda, sokaklarda insanlarca övülmek amacıyla takındıkları tutumdur bu. Doğrusu size derim ki, onlar karşılıklarını aldılar. Birine yardım elini uzatırken, sol elin sağ elinin ne yaptığını bilmesin. Yardımını gizlice yap. Gizlilikte gören Baban da sana yaraşanı verecektir.”

Duada gerekli tutum

“Dua ederken iki yüzlüler gibi davranmayın. Onlar sinagoglarda, sokak köşelerinde dikilip dua etmeyi severler. Amaçları gösteriştir. Doğrusu size derim ki, onlar karşılıklarını aldılar. Ama sen dua ederken ‘iç odana çekil, kapını örtüp’ gizlide olan Baban’a ‘dua et.’ Gizlilikte gören Baban da sana yaraşanı verecektir.”

Bölüm 23, 27-28. ayetler: 

İkiyüzlü Tutum

“Vay sizlere dinsel yorumcular (Sadukiler) ve Ferisiler. İkiyüzlüler! Çünkü sizler badanalı gömütlere benziyorsunuz. Bunlar dıştan parlak görünür, ama içleri ölü kemikleriyle ve her tür iğrençlikle doludur. Sizler de bunlar gibi dıştan insanlara doğru görünürsünüz, ama içten ikiyüzlülükle ve kötülükle dolusunuz.”

KUR’AN’I KERİM

MAUN SURESİ “ Gördün mü o, dini yalan sayanı ? İşte odur yetimi itip kakan, Yoksulu doyurmayı özendirmez o. Lanet olsun o namaz kılanlara-dua edenlere ki, Namazlarından gaflet içindedir onlar! Riyaya sapandır onlar, gösteriş yaparlar. Ve onlar, kamu hakkının yerine ulaşmasına-zekata-yardıma-iyiliğe engel olurlar. “

FECR SURESİ 17-20. AYETLER: “Hayır, siz ne yetimi doyuruyorsunuz ne de yoksulu beslemek için birbirinizi teşvik ediyorsunuz. Mirası hak gözetmeden, helal haram demeden yiyorsunuz. Serveti de pek çok seviyorsunuz. “

Yukarıda verdiğimiz ayetler yakından incelendiğinde yönetimi elinde bulunduranlar sömürücü olmakla, iki yüzlü davranmakla, yetimin, yoksulun malını gasp etmekle itham edilmektedirler. Bu ayetler de iktidarlarıın dini istismar edenlerin elinde nasıl çıkar için kullanıldığını ve servet birikimine nasıl aracı yapıldığını göstermektedir.

Din tüccarlarının sömürü ve iki yüzlülüğe dayanan düzenleri ekonomik ve siyasal sistemler değişiklik gösterse de aynen devam ettiğini görmekteyiz. Üç bin yıl önce Yahuda ve İsrail devletini yöneten hakim zümrenin yönetim anlayışının Roma, Emevi ve Abbasi imparatorluklarında devam ettiğini görmekteyiz.

Her üç imparatorluğu yönetenlerin kutsal kitaplarda yer alan ayetlere aykırı olarak, insanların inançlarını çıkarları için kullandıklarına şahit olmaktayız. Eğer inandıkları dinin kutsal kitaplarında yer alan ayetlere göre ülkelerini yönetmiş olsalardı köle isyanları ve köylü ayaklanmaları olur muydu?

Sonuç olarak, bütün dinler ve inançlar yönetimi elinde bulunduranlar tarafından istismar edilmiştir. Ve istismar edilmeye devam edilmektedir. Çünkü; bu sömürü sistemi sermaye ve emek istemeyen bir sistemdir. Ne kadar harcarsanız harcayın bitmek, tükenmek bilmeyen bir sermayedir.

***Kur’an’ı Kerim’deki ayetler, Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk’ün Türkçe çevirisinden, Tevrat’daki ayetler http//ekitap.ayorum.com sitesinden, Matta İncili’nin Türkçe çevirisi ise, nazenin.biz.tr sitesinden alınmıştır.

FETÖ’nün bu planlı girişimini ilk kez eski Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ’un Hürriyet Gazetesi’ne verdiği ve FETÖ’nün Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) içindeki yapılanma stratejilerini anlattığı o ses getiren röportajda okuduk.

12 Şubat 2019’da yayınlanan röportajda Başbuğ’un “FETÖ’nün hedefi TSK’daki Alevilerdi” tespiti, sadece bir mağduriyet hikayesi değil, aynı zamanda devletin sinir uçlarına nasıl sızıldığının ve toplumsal fay hatlarının nasıl birer silaha dönüştürüldüğünün de tespitidir.

TASFİYENİN KOD ADI: MEZHEPÇİLİK!

“Alevilerin Türk Silahlı Kuvvetleri’nden temizlenmesine yönelik hedefin öncelikli olduğunu gördük” ifadelerini kullanan Başbuğ’un anlatımlarında en dikkat çekici nokta, FETÖ’nün TSK içinde kendine yer açmak için uyguladığı “tasfiye” yöntemidir.

FETÖ, liyakatli ve Atatürkçü subayları sistem dışına itmek için sahte ihbar mektupları ve kumpas davalarını kullanırken, bu saldırıların merkezine özellikle “Alevi” kimliğini yerleştirmiştir.

Buradaki amaç iki yönlüdür: Birincisi, TSK içindeki heterojen yapıyı bozarak tek tipleşmek; ikincisi ise muhafazakar tabanda bu tasfiyelere “meşruiyet” kazandırmaktır.

Başbuğ, bu sistematik saldırının aslında Türk ordusunun birleştirici gücüne vurulmuş bir darbe olduğunu şu sözleri ile ifade ediyordu:

“...Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) personel alınırken insanların etnik kökenine bakamazsınız. Böyle bir şey bizde yoktur, aklınızın ucundan bile geçmez, geçmemiştir. Milli orduda mezhepsel farklılıklar da yoktur. Bırakın bir faktör olmasını, bunun düşünülmesi bile bu orduya yapılabilecek en büyük ihanettir. Dolayısıyla Türk ordusuna darbe vurmak istiyorsanız milletle asker arasındaki bu bağı zayıflatmaya, kopartmaya çalışacaksınız. Zaten komploların temel amaçlarından biri de buydu.”

İlker Başbuğ çok çarpıcı bir şekilde, mezhepçilik fitnesinin özünde Alevilik-Sünnilik meselesi olmadığını, ondan çok daha önemli olarak Türk milletinin birliğine saldırı olduğunu ortaya koyuyordu.

Nitekim, bugün de tanık olduğumuz mezhepçilik kışkırtmalarının temelinde milli birliğimizin hedefe konulduğunu, meselenin ne Alevilik-Sünnilik ne de İran olduğunu çok iyi idrak etmek zorundayız.

SAHTE İHBARLARLA HAYATLARI YIKTILAR!

Röportajı yapan İper Özbey’in bir sorusu üzerine, eski Genelkurmak Başkanı Bağbuğ FETÖ’nün TSK içindeki çalışma yöntemine dair önemli bir detaya açıklık getiriyor:

“FETÖ, Türk Silahlı Kuvvetleri’ne yönelik komploları yaparken özellikle mezhep olayını temel aldı, Aleviliği istismar etmeye çok çalıştı. Bu konuda biz hassasiyet gösterdik, çünkü özellikle bizim dönemimizde ihbarlara baktığınız zaman büyük bölümü mezhepsel olaya dayanıyordu.”

Yani, “isimsiz ihbar mektupları mekanizması”, FETÖ’nün hedef aldığı subayların tasfiyesinde kullanılan bir araçtı.

Başbuğ röportajında, o dönemde bu mektupların ciddiye alınması için nasıl bir baskı ortamı oluşturulduğunu anlatırken aslında bir devletin kendi evlatlarını koruyamaz hale getirilişini tarif ediyordu.

Başbuğ devamm ediyor: “Alevilerin Türk Silahlı Kuvvetleri’nden temizlenmesine yönelik hedefin öncelikli olduğunu gördük. Bu çok tehlikeliydi, milli orduyu çökertebilirdi. FETÖ, acımasızca bu konuyu hedef aldı, istismar etmeye çalıştı.”

Özellikle Alevi subaylara yönelik asılsız iddialar, sadece kişisel kariyerleri bitirmekle kalmamış, aynı zamanda kışla içine nifak tohumları ekmişti. Başbuğ’un “Bu subaylar pırlanta gibiydi” vurgusu, kaybedilenin sadece bireyler değil, liyakat esaslı bir ordu geleneği olduğunun altını çiziyor.

Bu noktada, dikkatlerimizden kaçmaması gereken bir diğer noktada, TSK’nın “milli ordu” niteliğinin hedef alınmasında ABD ve AB’nin de “oyuncu” olarak Başbuğ tarafından anılmasıdır.

İSTİHBARATIN “KÖR” NOKTASI

Başbuğ’un özeleştiri sayılabilecek veya sistemin eksikliğine işaret eden en kritik tespiti ise, TSK’ya bu sızmaların neden engellenemediğidir.

Emniyet ve yargıdaki FETÖ yapılanmasının, askeri istihbaratın önüne nasıl bir duvar ördüğü, bilgilerin nasıl manipüle edildiği bugün daha net görülüyor.

Başbuğ, 2008-2010 yılları arasındaki Genelkurmay Başkanlığı döneminde karşılaştığı direnci ve yargıdaki “paralel devlet” yapılanmasının orduyu nasıl kuşattığını anlatarak, bir devletin kendi içindeki kanserli hücreyi teşhis etse bile, cerrahi müdahale yapmasının nasıl engellendiğini gözler önüne seriyor.

Belirli bir dönemde, MİT gibi görevi FETÖ gibi zararlı örgütlenmeleri izlemek olan kuruluşların dahi örgütle ilgili TSK’ne bilgi akışı sağlamadığını itiraf etmesi, Başbuğ röportajında bence en trajik açıklamalardan birisi.

Devleti koruması gereken kurumları yönetenlerin görevlerini yerine getirmemesi, Türkiye Cumhuriyeti’nin ders alınması gereken bir gerçeğidir.

SONUÇ: BİR DAHA ASLA!

İlker Başbuğ’un bu açıklamaları, Türkiye için bir hafıza tazeleme niteliğindedir.

Mezhep veya inanç üzerinden yapılan fişlemelerin, liyakat yerine örgüte sadakatin ikame edilmesinin bir ülkeyi nasıl 15 Temmuz karanlığına sürüklediğinin kanıtıdır.

FETÖ’nün bir yandan Alevi devşirirken, diğer yandan TSK ve Emniyet’te Alevileri tasfiye etmesi bu örgütün kimliği ve hedefleri konusunda da önemli bir veridir.

Başbuğ’un “TSK’daki Alevileri tasfiye ettiler” vurgusu, aslında TSK’nın her türlü ideolojik ve mezhepsel ayrımın üzerinde, sadece millete ait bir kurum olması gerektiğine dair bir uyarıdır.

Bugün bu röportajı yeniden okumak, devlet yönetiminde liyakatin neden “ekmek ve su” kadar aziz bir ihtiyaç olduğunu bir kez daha hatırlatmaktadır.

Benim yolum da tam olarak böyledir…

Ne bir kavganın içindeyim, ne de bir kin taşıyorum.

Çünkü biz öyle bir inancın mensuplarıyız ki; düşmanlıkla değil, muhabbetle yürürüz.

“Benim kimseyle kavgam, kimseye kinim yok” derken bir cümle kurmuyorum sadece…

Yaklaşık 30 yıla dayanan bir ömrün, bir mücadelenin, bir inancın özünü dile getiriyorum.

Bu yolculukta hatalarım olmadı mı?

Elbette oldu…

Yanlışlarım da oldu.

Ama bizim yolumuz hatada ısrar edenlerin yolu değildir.

Bizim yolumuz, hatasını görenin, kendini dâr’a çekenin, özünü sorgulayanın yoludur.

“Hamdım, piştim” diyebilen bir anlayıştan geliyoruz.

Kendimizle yüzleşmeyi zayıflık değil, erdem sayıyoruz.

Çünkü biz biliriz ki insanın en büyük sınavı, kendisidir.

Yıllardır tek bir gayem oldu…

İnancıma hizmet etmek.

Yoluma sahip çıkmak.

Canlarımızla birlikte bu değerleri yarınlara taşımak.

Çünkü bir inanç, ancak yaşatılırsa var olur.

Ve yaşatmak; sözle değil, emekle olur.

İşte bugün tüm gücümüzle sürdürdüğümüz

İmam Rızâ Cemevi ve Kültür Merkezi

bu emeğin, bu niyetin, bu inancın somut halidir.

Bu sadece bir bina değildir…

Bu; birliğin evidir.

Bu; dirliğin ocağıdır.

Bu; gençlerimizin ilimle, irfanla yetişeceği bir gelecektir.

Hakk’a yürüdüğümüzde arkamızda bırakacağımız bir nefes…

Bir eser…

Bir izdir.

Ama ne yazık ki…

Bu yolda omuz vermesi gereken bazıları, engel olmayı tercih ediyor.

Bilinsin ki; bu engeller bana değil…

Bu yola zarar verir.

Bu inanca zarar verir.

Bu değerler bütününe zarar verir.

Sormak gerekir:

Bir tuğla koymak varken neden engel olunur?

Bir nefes olmak varken neden susulur?

Birlik olmak varken neden ayrılık seçilir?

Ama herkes şunu iyi bilsin…

Ne yapılırsa yapılsın, bu cemevi yapılacaktır.

Çünkü bu yol, inançlı insanların yoludur.

Çünkü bu yol, Hakk aşkıyla yürüyenlerin yoludur.

Bizim yüreğimizde kin yoktur.

Bizim yüreğimizde düşmanlık yoktur.

Bizim yüreğimizde sevgi vardır…

Merhamet vardır…

Hoşgörü vardır…

Bizim hiçbir kişisel hesabımız yoktur.

Bizim hesabımız yalnızca Hakk iledir.

Biz kavga etmeye değil…

Hizmet etmeye geldik.

Ve bu hizmet…

Yarınlara bırakacağımız en kıymetli miras olacaktır.

Çünkü gerçek iz…

Taşa değil, gönüllere bırakılır.

Vartolu’lar, geçmiş, bugün ve gelecek ile teknolojik yatırımlar arasındaki dengeyi nasıl kuracak?

Dünü ve geleceği arasında tercih yapmak durumunda kaldığı bu kritik eşikte, teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı kötü örnek ve uygulamaların sonuçlarını mı referans alacak, yoksa bilimsel verileri mi?

Bu soru sadece Varto’nun değil, aynı zamanda Türkiye’nin de hayata geçirmek istediği enerji politikalarında karşı karşıya kaldığı çevre ve halk sağlığı sorunları handikaplarındaki sıkışmışlığını aşmasını sağlayabilecek en kritik soru.

Bir cevap kuracak ise, bu bilimle olmalı. Kendi özgülünde ortaya çıkan vaka verilerine dayalı olmalı. Yoksa suyu, toprağı, havası, iklimi, beşeri ve kültürel yapısı kendisiyle birebir aynı olmayan bir coğrafyada meydana gelen bir ya da birkaç vakanın ortaya çıkardığı sonuçlar üzerinden çıkarımlar yapmak, ne kadar doğru?

Verili durumda, Varto’daki Jeotermal kapasitenin, JES kurulumunu gerektirecek nitelikte olmadığı ortada iken, JES’in kötü uygulanması sonucu ortaya çıkan sonuçların Varto için de geçerli olabileceği çıkarımları, maddi temelden yoksun sübjektif kanaatlerden öteye gitmemektedir.

Duygusal ve sübjektif kanaatlere karşı bilim ve bilimin öngörüleri, Vartoluların meseleyi aşması için kritik bir öneme sahip.

Zira, Hacı Bektaş-ı Veli Hazretlerinin işaret ettiği gibi “İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır”

Öyle ise bilim, jeotermal enerji ve ortaya çıkardığı sorunlar hususunda ne diyor buna bakmak gerek.

Bakalım.

Ekonomik Gelişme ve Kalkınmada Enerjinin Rolü

Jeotermal enerji en genç yenilenebilir enerji türlerinden biri olmasına rağmen, diğer yenilenebilir enerji kaynakları gibi atmosferik koşullardan etkilenmeyen ve gücünü yerkürenin iç sıcaklığından alan jeotermal kaynaklardan üretilen bir enerji türüdür.

Jeotermal kaynaklar, sadece elektrik enerjisi üretiminde değil, aynı zamanda yerin altından çıkarılan su ve çamurun bir takım kimyasal süreçlerden geçirilerek ayrıştırılmasıyla Bor, Lityum gibi stratejik madenlerin elde edilmesi için de bir kaynak niteliğindedir.

Bu nedenle bir ülkenin yer altındaki jeotermal kaynaklarının çok yönlü ekonomik değer üretme kapasitesine sahip olduğu söylenebilir.

Enerji Üretiminde Yeni Yaklaşımlar

Günümüzde, küresel ısınma ve iklim değişikliğinin neden olduğu çevresel sorunlar, insanların fosil yakıtlardan uzaklaşıp, yenilenebilir ve daha çevreci enerji arayışına girmelerine neden olmuş ve jeotermal enerji başta olmak üzere rüzgar, güneş gibi kaynaklardan enerji elde etme çalışmaları hız kazanmıştır.

Böylece rüzgar, güneş ve jeotermal kaynaklardan enerji elde etmek üzere bilimsel çalışmalar hız kazanmakla beraber, zikredilen alanların geliştirilmesi için hatırı sayılır kaynaklar da oluşturulmuş bulunmaktadır.

Bu konuda dünyada ortaya çıkan eğilim, enerji üretimi ve tüketiminde, çevresel sorunları minimize edecek, bir yaklaşımın benimsenmiş olmasıdır.

Türkiye’de JES ve Ekonomik Kalkınma Parametreleri

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de anılan yaklaşımla, fosil yakıtlara alternatif, yenilenebilir enerji üretiminde rüzgar, güneş ve nihayet jeotermal enerji üretimi önem kazanmış bulunmaktadır.

Ayrıca Türkiye’nin petrol ve doğalgaz rezervleri bakımından yok denecek kadar sınırlı kaynaklara sahip olması, artan küresel fiyatlar, dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik yerli ve milli politikalar, hidroelektrik santraller başta olmak üzere, rüzgâr, güneş ve jeotermal kaynaklardan enerji üretimini zorunlu hale getirmektedir.

Bu yönüyle yerli, yerinde kullanılabilir, yenilenebilir ve çevre dostu rüzgar, güneş ve jeotermal kaynaklar, Türkiye’nin en önemli enerji kaynakları olarak ele alınmakta ve değerlendirilmektedir.

Anılan alternatif enerji kaynakları içinde Jeotermal kaynaklar, hem elektrik üretimi ve hem de tarım, turizm, sağlık, ısınma gibi alanlardaki işlevleri açısından Türkiye’nin en önemli enerji kaynakları arasında bulunmaktadır. Nitekim jeotermal kaynakların araştırılmasına yönelik yapılan jeolojik incelemeler bu kaynağın ülke ekonomisi açısından son derece önemli olduğunu ortaya koymuştur.

Türkiye, jeotermal sistemlerde yer alan, sıcaklığı 30°C ve üzerinde olan 347 adet jeotermal sahaya sahip bir ülkedir. Gelişen teknoloji, yatırımlar, teşvikler ve araştırmalar ile yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payı da her geçen yıl artmaya başlamıştır.

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın 2025 yılı verilerine göre, 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam elektrik üretiminde yenilenebilir enerji kaynaklarının payı yaklaşık %43,25 - %56, civarında gerçekleşerek rekor seviyeye ulaşmıştır. Rüzgâr ve güneş enerjisi toplamı, üretimin beşte birinden fazlasını (%22+) karşılayarak, toplam kurulu güçte %62,3'lük paya ulaşmıştır.

Anılan oran içinde Türkiye'nin Jeotermal elektrik üretimi yaklaşık %3 ila %3,8 arasında gerçekleşmiş bulunmaktadır. Mevcut haliyle 2025 sonu itibarıyla toplam 1.786 megavat (MW) kurulu güce sahip 68 jeotermal enerji santralinde 11,66 gigavat saat (GWh) elektrik üretimi gerçekleştirmiştir..

Söz konusu enerji santralleri, büyük oranda Ege Bölgesi'nde yoğunlaşmıştır. En çok santral bulunan İller sırasıyla Aydın, Denizli, Manisa, Çanakkale, İzmir ve Aksaray illeridir. Bu santrallerden öne çıkan büyük santraller ise kurulu güçlerine göre, Kızıldere III JES, Denizli 8165 MW9, Efeler JES, Aydın (115 MW9, Kızıldere II JES, Denizli 880 MW9, Pamukören JES Aydın (68 MW) santralleridir.

Kalkınma, gelişme ve sanayileşmede elektrik üretimi ve tüketimi, bir kalkınma göstergesi olarak alındığında JES’lerin yer aldığı bölgelerin hızla geliştiği ve ekonomik yönden kalkındığı görülmektedir. Söz konusu illerde çıkarılan jeotermal kaynaklar sadece elektrik üretiminde değil; aynı zamanda sera tarımı, ısıtma ve turizm gibi alanlarda kullanılmakta ve bölgedeki kalkınma dinamiklerini büyük oranda etkilemektedir.

Peki Doğu Anadolu’da durum böyle mi?

Doğu Anadolu’da Jeotermal Kaynakların Ekonomik Kalkınma Açısından Değerlendirilmesi

Doğu Anadolu Bölgesi'nde jeotermal kaynaklar bulunmasına rağmen elektrik üretimi yapan santraller bulunmamakta ve tarım, turizm vb sektörlerde etkili ve verimli bir şekilde kullanıma sokulamamaktadır.

Bir önceki yazımda da belirttiğim gibi Doğu Anadolu’daki jeotermal kaynaklardan elektrik üretme faaliyetleri Ignis H2 Enerji Şirketi’nin bölge de jeotermal enerji üretme ruhsatı almasıyla gündeme gelmiş bulunmaktadır. Şirketin yaptığı ölçümler, Kayalıpınardaki jeotermal kaynakların ticari ölçekte, JES’e uygun, ancak Varto Güzelkent’te bulunan kaynakların ise ticari nitelikte olmadığı, daha çok ısınma, ve tarım amaçlı kullanıma ugun olduğudur.

Buna rağmen anılan şirketin, Bingöl, Karlıova ve Varto’nun 16 köyünü içeren jeotermal kaynakların elektrik üretme kapasitesine ölçmek amacıyla başlattığı çalışmalar, Ege bölgesindeki jeotermal santrallerin ortaya çıkardığı sorunlar üzerinden yerel halkın tepkisine neden olmaktadır. Ancak söz konusu tepkiler her ne kadar, örneklem olarak kabul edilen JES’lerin ortaya çıkardığı sonuçlardan kaynaklanan kaygılara dayanmakta ise de somut gerçeklikten kopuk ve sübjektif olduğu görülmektedir.

En önemlisi, bütün bir Cumhuriyet tarihi boyunca bölgeye yapılamayan ve yaklaşık elli yılı aşkın bir süredir terör ve güvenlik meseleleri yüzünden aksayan ya da bilinçli bir şekilde engellenen yatırımların, bölgenin ekonomik kalkınması başta olmak üzere yaratacağı sosyal ve siyasal değişimden rahatsızlık duyan bir kesimin, söz konusu kaygıları yönetmek suretiyle mevcut durumu koruma ve sürdürme çabasının hakim olduğu görülmektedir.

Ne yazık ki, büyük oranda Türkiye’nin önemli metropollerinde örgütlü halde bulunan Varto Dernekleri Federasyonu’da, anılan kirli ve karanlık oyuna alet olmuş bulunmaktadır. Varto’nun ekonomik yönden kalkınması ve gelişmesi için çaba sarf etmesi gerekirken, ekonomik kalkınma ve gelişmenin, bilim ve teknolojinin karşısında yer almış; JES uygulamalarının ortaya çıkardığı çevre sorunları ile kaygıları bir propaganda malzemesi haline getirerek, projenin karşısında durmuştur.

Bunun sebeplerini bir sonraki yazımda detaylı olarak ele alacağım. Ancak şimdilik ileri sürülen kaygıların haklılık derecesini bilimsel raporlar ışığında ele almakla yetineceğim.

Bilimsel ve Teknik Raporlar Ne Diyor

Varto’daki JES projesine karşı örneklem olarak kabul edilen JESlerin elektrik üretim süreçlerinde de beliren çevresel sorunlar ve halk sağlığına ilişkin etkiler, hem kamu kurumları hem de akademik çevreler tarafından kapsamlı bir şekilde raporlanmıştır.

Özellikle Ege Bölgesi’ndeki JES’ler üzerine odaklanan çalışmalar, denetim ve uygulama eksikliklerinin ciddi riskler yarattığını ortaya koymaktadır.

Çevresel Etkileri

1. Hidrojen Sülfür Gazı: Santrallerden salınan bu gaz, çürük yumurta kokusuna benzer bir koku yayar ve hava kalitesini düşürebilir

2. Reenjeksiyon Sorunları: Kullanılan sıcak suyun tekrar yer altına basılmaması (veya yanlış yapılması), yer altı su kaynaklarının kirlenmesine ve toprak tuzlanmasına yol açabilir.

3. Akışkan İçeriği: Jeotermal akışkanlar doğal olarak bor, arsenik ve antimon gibi ağır metaller içerebilir. Bu maddelerin tarım arazilerine sızması ürün kalitesini etkileyebilir.

4. Mikro-Sismik Hareketler: Yer altına yüksek basınçlı su basılması, bölgede çok küçük ölçekli sarsıntıları tetikleyebilir.

Halk Sağlığı Üzerindeki Etkileri

1. Solunum Yolu Problemleri: Hidrojen Sülfür gazına uzun süre maruz kalmak; baş ağrısı, yorgunluk ve kronik solunum yolu rahatsızlıklarına neden olabilir.

2. Tarım ve Gıda Güvenliği: Özellikle Aydın bölgesindeki incir ve zeytin bahçelerinde, santrallerden çıkan buharın nem oranını ve toprak kimyasını değiştirerek verimi düşürdüğü yönünde yerel gözlemler ve akademik çalışmalar mevcuttur.

3. Psikolojik Etkiler: Bölge halkı arasında gürültü kirliliği ve koku nedeniyle yaşam kalitesini düşebilir.

Her ne kadar akademik çalışmalar ve yerel analizler, örneklem olarak kabul edilen bölgelerde, “ağır metal kirliliği”, “tarım ürünlerinin kalitesi” ile halk sağlığı üzerinde “yüksek radon değerleri” ve ağır metal salınımlarının “uzun vadede kanserojen risk” faktörü oluşturabileceği konulara işaret etmekte ise de Türkiye Bilimler Akademisi’nin “Jeotermal Enerji Teknolojileri Raporu”; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hazırlamış olduğu “Türkiye Çevre Sorunları ve Öncelikleri Değerlendirme Raporu (2023-2025)” ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’nin “Büyük Menderes Havzası Jeotermal Raporu” gibi kurumsal raporlar, santrallerde "kapalı devre” (binary) sistemler ve tam reenjeksiyon” kullanıldığı takdirde, söz konusu etkilerin minimalize edilebileceğine; ancak bunun sıkı denetim ve teknolojik standartlara uyulmasıyla mümkün olabileceğine işaret etmektedirler.

Öyle ise sorun JES’lerden değil, elektrik üretiminde"kapalı devre" (binary) sistemler ve tam reenjeksiyon” teknolojilerinin kullanılmaması ve denetim aksaklıklarından kaynaklanmaktadır. Öyle ise koparılan yaygaranın nedeni nedir?..

Mutlu bir yuva her şey demektir…

Evdeki huzurun kadar yaşarsın hayatın güzelliğini

Mutluysan her şey güzeldir; insanlar güzeldir, işler kolaydır.

Mutsuzsan eğer, her şey kötüdür!

İnsanlar kötüdür, yalancıdır, içten pazarlıklıdır, güvenecek kimse yoktur!

Dünya yaşanması zor bir yerdir, her şey zordur, güçtür…

* * *

Evde önce eş gelmeli, sonra çocuklar…

Çünkü hastane odasına düşmeye görün!

Pijamanızı değiştirecek tek kişi eşiniz olacaktır…

İnsana en yakını eşi olmalıdır.

Eşinizden sakladığınız bir sır olmasın,

Gizli, saklı bir dolap çevirmeye değmez inanın,

Üstelik güvenin yıkımı en acı yıkımdır…

Sır olacak işler yapmaya,

Yüzüne söylenemeyen sözlerin başkasına söylenmesine,

Hiç gerek yoktur…

* * *

Unutma ki, en harika kadın senin karın, senin kocandır

En güzel kadın da senin kadınındır!

Kalbini, gönlünü, gözünü ve ellerini yıkamakla gitmeyecek kadar kirletme

Fayda etmez son pişmanlığın ele güne rezil olursun, değerin düşer ayaklar altına

Sevginin ahı bulur sonra seni, peşini bırakmaz

Cefayı çeken de sen, acıyı çeken de sen olursun

Vefayı ise ödeyemezsin, borcun kalır…

Sonra ne unutabilir ne de unutturabilirsin bazı şeyleri,

Yüreğini de avutamazsın bir boşluk olur avuçlarının içinde

Tutmak istedikçe uzaklaşırsın…

Yanında olmak istedikçe kaybedersin

Ve unutma, huzur da öyle kolay bulunmaz hiçbir zaman

Kimi yoklukta doya doya yaşar sevdasını

Kimisi bolluğun içinde bulamaz candan bir seveni…

* * *

Sevmek,

İnsanları olduğu gibi kabul edebilmektir.

Sevgi ve aşk dünyadaki en büyük güçtür,

Şiddet, bu duyguların eksikliğinden çıkar!

Ve aşk, tüm insanlara yakışan en güzel duygudur…

Doya doya,

Kana kana,

Avuç dolusu bir çeşmeden su içer gibi..

Hepimize kısmet olsun aşkın şerbeti

Ve mutlu bir yuva…

Devlet bizim devletimizdir. Anayasa’ya göre bu ülkenin eşit yurttaşlarıyız.

Vergimizi ödüyor, yurttaşlık sorumluluklarımızı yerine getiriyoruz.

Ancak sıra Alevilerin taleplerine, cemevlerinin yer tahsisine, yapımına ve desteklenmesine gelince aynı eşitliği görmekte zorlanıyoruz.

Diyanet İşleri Başkanlığı güçlü bütçesi ve kurumsal yapısıyla hizmet üretirken, Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın yalnızca adında “Alevi-Bektaşi” geçmesi yeterli değildir.

Bu başkanlık, hizmette de güçlü olmalı; bütçesiyle, yetkisiyle ve yaptırım gücüyle Alevi kurumlarının gerçek ihtiyaçlarına cevap verebilmelidir.

Bu nedenle Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde sınırlı imkânlarla kalması yerine, Diyanet İşleri Başkanlığı gibi doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı, güçlü bütçeye ve etkili yetkiye sahip bir yapıya kavuşturulması daha doğru olacaktır.

Sayın Cumhurbaşkanı’nın ve Sayın Devlet Bahçeli’nin cemevleriyle ilgili verdikleri destek önemlidir.

Ancak bu desteğin kalıcı ve kurumsal hale gelmesi gerekir.

Alevilerin beklentisi ayrıcalık değil; eşit yurttaşlık hakkının gereğinin yapılmasıdır.

Cemevleri bu ülkenin inanç merkezleridir.

Aleviler bu devletin asli unsurlarıdır.

Devletin görevi, bütün inançlara eşit mesafede durmak ve hiçbir yurttaşını inancından dolayı eksik hissettirmemektir.

Artık mesele ertelenecek bir mesele değildir.

İnançta çifte standart bitmeli, eşitlik kâğıt üzerinde değil, hayatın içinde karşılık bulmalıdır.

Oysa gerçek olan şudur ki: kadınlara eziyet edenleri de bir kadın doğurmuştur.

Aile kurumu tekrar ele alınmalı, ailenin daha sağlıklı yarınları için evlilik okulları açılmalıdır.

Evlenecek adaylar bu okullarda “karı- koca” olmanın anlamını kavrayacak başta duygusal bütünleşme, gebelik, çocuk bakımı, cinsellik, stres yönetimi, yatırım, tasarruf gibi aile olmanın gerektirdiği her şeyi kapsayan bir eğitimden geçmelidir. Evlenecek adaylara eğitim programı zorunlu olmalıdır. Sadece eğitimi tamamlayanlara evlilik- nikâh izni verilmelidir.

Evlilik, harika bir şeydir çünkü sürekli yanında bir sevdiğin, bir dostun, bir arkadaşın bulunması demektir.

Evlilik, uyum sağlanan bir eşle hayatı muhteşem kılan bir birliktelik demektir. Tersi olduğunda ise, tüm hayatı olumsuz etkileyen çıkmaz bir sokak gibidir.

Evlilik, sadece fiziksel güzelliğin ve aşkın gözü körlüğünden kurtarılmalıdır.

Nişanlılık döneminde tamamen doğal, olduğu gibi olunmalıdır. İnsanı tanımak öyle kolay değildir. Yıllarca evli kalanlar bile bunu başaramazlar. Çünkü insanın gerçek iç yüzü, çıkarlarına zarar gelince, aradaki bağlar kopunca ortaya çıkar.

Lüks yerlerde görgü kuraları içinde kibar davranışlarla, süslü püslü giyimlerle, seksi oluşlarla iki kişi birbirini tanıyamaz. Örneğin eller ne kadar narin olursa olsun, evlendikten sonra o eller çocuğun bezini değiştirecektir. Flört dönemi gezmek, eğlenmek değil tamamen eş olacak adayı tanımaya yönelik olmalıdır çünkü her iki tarafta anne baba adayıdır. Duyguların uyuşması ve gelecek planların ortak olması yönünde tanışma en üst seviyede yaşanmadan karar verilmemelidir. Çünkü evlendikten sonra gelin daha güzel görünmeyecek, damat daha yakışıklı olmayacaktır.

Nikahta şahit olma ne işe yarıyor?

Nikâhlarda şahit olma bir işe yaramıyor. Şahit olan, şahit olduğu kişinin az çok ruhsal tarafını tanıdığını, yaşadığı olumsuz olaylarda gösterdiği tepkiyi anlatabildiği birkaç yaşanmış olayını tüm davetlilerin önünde anlatmalıdır. Olaylara nasıl tepki verdiğini, insanlara nasıl yaklaştığını o davette az çok herkesin bir bilgisi olmalıdır.

Şahit olacak kişinin tanınmış birisinden seçmek ise tam bir çıkmaz sokak gibidir. Şahit olacak kişi tanınmış olunca evliliğe bir katkısı mı olacak?

Hayır!

Çünkü nikâhta söz vermekle evlilik devam etmez. İlişkilerin devamını ve evliliğin geleceğini eşlerin birbirine davranışları, saygılı olmaları ve sadakatleri belirleyecektir.

Adam olmanın anlamı nedir?

İnsanın değeri bilgiyle ölçülür ama şunu da unutmamak gerekir; toplumda, iş yerlerinde, aile ve akraba çevresinde insanın değeri haddini bilme, hoşgörüsü, terbiyesi, saygı gösterisine göre tayin edilir. Bu saygının diploma ile ilgisi yoktur. Hani derler ya, “okumuş ama adam olamamış” diye, bu yüzden içsel gelişmenin, kişinin olgunlaşması son derece önemlidir.

Aile içinde adam olmak ise, eşine, yuvasına sahip çıkmakla aynı anlama gelir. Sahip çıkma, duygusal bütünleşmeyle mümkündür. Bu bütünleşme olmadığı sürece eşler kendi içlerinde yalnızlık çekecekler ve adım adım ayrılığa doğru gideceklerdir. Evlilik okulu bu düşünceyi verebilmelidir.

Aile nedir?

Aile demek, birbirlerini incitmeden sevebilecek yuva demektir. Eş demek, gidilen her yerde onu da temsil etmek demektir. Eşe gelen olumsuz her davranışta eşin hakkına sahip çıkabilmeyi, aynı safta yer almayı zorunlu kılar. Evlenen kişi kendi anne babası gibi yeni bir kök aile kurmuş demektir. Ailede sevginin yolu kötü anlarda eşini kırmamaya, hataları kabul etmekle korunabilir. Eşlerin duygusal zekâya sahip olması ise tüm evliliği kurtarandır. Duygusal zekâ dediğimiz şey ise; eşini anlayabilmek, dinleyebilmek, duygudaşlık yapabilmek ve tepkisine ters tepki vermeden eşinin neden öyle davrandığını anlamaya çalışmaktır. Ve unutmamak lazım gelir ki, eşlerin birbirlerini sevdiğini hissetmeleri evliliğin en güçlü tarafını oluşturur. Bu duyguyu hisseden çiftler ne kadar kavga etmiş olsalar da, kavganın sonunda birbirlerine dargınlık gütmezler ve sevginin insana güç veren en büyük etki olduğunu kalplerinde hissederler. Sevgi iyileştirir dediğimiz de budur; yalnız olmadığını hisseden çiftin mutluluğu hep sımsıcak olur…

Evlilik okulu neyi vermeli?

Evlilik okulu; “Ya benimsin ya da kara toprağın” mantığının asla aşk olmadığını, kıskançlığın sevgiyle ilgisi olmadığını, ruhsal bir hastalık durumu olduğunu ve tedavi gerektirdiğini, insanın evlenince değişmeyeceğini, kötü giden evliliği çocuk yapınca iyi olmayacağını, bugün iyi olan duyguların yarın tam tersi olabileceğini anlatması esas olmalıdır.

Eğitim sürecinde mutlaka kişilerin görülmez olumsuz ve hastalıklı tarafları ortaya çıkacak, böylece bir tedavi sürecinin de başlamasına vesile olacaktır. Eğitim sonunda konunun uzmanları adayın evliliğe hazır olup olmadığını tespit etmeli, hazır değilse tekrar eğitim alması sağlanmalıdır. Bu yüzden evlilik okulları bir an evvel hayata geçirilmelidir. Hafta içi birkaç saat, hafta sonları tam gün gibi uygulamalar olabilir. Hatta bu okullara eğitim için gidecek çalışanlara izin durumları da yasal haklar içine alınmalıdır.

Evlilik okulları mutlaka kamu tarafından yapılmalıdır. Özel işletmeler bunun anlamını veremez çünkü sonuç topluma hizmet için değil daha çok maddi gelir elde etmeye yönelik olur. Örneğin bizim okula gelecek çiftlere hediyeler verilecek diye olayın özü pazarlamaya yönelme potansiyeli vardır.

Toplumun huzuru mutlu aileden geçer, mutlu aile mutlu bireylerden oluşabilir. Yarınlar eğitimlerle güvence altına alınmalıdır. Bireyin olgunluk seviyesine ulaşması için eğitim gereklidir.

Her insan sevgi ve şiddeti kendi yüreğinde taşır. Bu duygularını aile içinde ve eşle nasıl paylaşması gerektiğini bu okullarda verilmesi son derece önemlidir. Çünkü kadınlar, şiddeti en çok evliliğin içinde ve boşanma süreçlerinde yaşadıklarını görüyoruz. Daha mutlu, daha sağlıklı toplum için bireyin eğitimi, yaşamdan tat alması, hayalleri ve sevgiyi hissetmesi yarınlar için çok önemlidir. Kişi, hayatın güzel ya da kötü olduğunu evdeki huzur seviyesi kadar hissedebilir.

Eşinde kusur arayan kişi kendi kusurunu göremez. Eşinin beğenmediği yönlerini sürekli dile getirerek değil, beğendiği yönlerini çoğaltarak aile olunur. Herkesin bir kusuru vardır.

Ey Yüce Tanrım, bizleri kıymet bilen, değer veren, merhamet sahibi, aile insanı olan eşlerler karşılaştır.

1. Enerji Üretiminde Küresel Eğilim

Son yıllarda dünya enerji piyasasında jeotermal kaynaklara yönelim giderek artmaktadır. İzlanda’dan ABD Nevada’ya, Kenya’dan İtalya’ya kadar birçok ülke, jeotermali hem temiz enerji üretimi hem de stratejik mineral kaynağı olarak görüyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) raporlarına göre, jeotermal enerji yalnızca elektrik üretiminde değil, aynı zamanda ısıtma, soğutma ve lityum gibi kritik minerallerin üretiminde de öne çıkıyor. Bor ve Lityum gibi stratejik madenler, elektrikli araçların piyasaya girmesiyle birlikte, elektrik enerjisinin depolanması açısından giderek önem kazanmaktadır.

Dünya’da giderek jeotermal enerjiye artan ilgi ve özellikle elektrikli araçların piyasaya girmesiyle birlikte, batarya üretimi için gerekli olan Bor ve Lityum madenlerine duyulan ihtiyaç, jeotermal enerji üretimini çok yönlü bir alternatif enerji haline getirmiş bulunması, Türkiye’nin enerji politikalarını etkilediği gibi, Türkiye’deki yatırımları da doğrudan etkilemektedir.

2. Türkiye’de Jeotermal Enerji Politikaları

24 ve 25 Nisan tarihlerinde Muş’un Varto ve Bingöl’ün Karlıova ilçelerinde, Jeotermal elektrik üretim çalışmalarına karşı büyük iki kitlesel eylem, çevreci duyarlılığı gündeme getirmiş bulunmakla birlikte; Türkiye’nin jeotermal enerji üretimi konusundaki politikalarını da tartışma alanına sokmuş bulunmaktadır.

Türkiye, jeotermal enerji potansiyeli açısından Avrupa’daki ülkeler içinde en ön sıralarda yer almaktadır. MTA’nın raporlarına göre Batı Anadolu’da olduğu gibi Doğu Anadolu’da da ciddi jeotermal rezervler bulunmaktadır.

Söz konusu rezervleri dikkate alan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 2008’de Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu ile Jeotermal enerji üretimi konusunda özel sektör girişimlerinin önünü açarak, özel sektörün kaynakları ve yatırımlarıyla Jeotermal enerji üretimini geliştirme politikalarını benimsemiş bulunmaktadır.

Enerji Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’deki jeotermel kaynakların %78’inin Batı Anadolu’da, %9’ unun İç Anadolu, %7’ Marmara bölgesinde ve % 5’i Doğu Anadolu’da bulunmaktadır.

Doğu Anadolu’da jeotermal enerji üretme girişimi, petrol ve gaz sektöründe önemli bir deneyime sahip Geolog International’ın altyapısını kulanan, uluslararası bir enerji girişimi olan Ignis H2 Enerji Şirketi’nin 2023’te Bingöl Kaynarpınar’da jeotermal enerji üretme ruhsatı almasıyla gündeme gelmiştir..

2030 yılına kadar,1 GW üretilebilir jeotermal rezerv portföyü oluşturmayı hedefleyen şirket 2025’te ilk jeotermal arama kuyusunu başarıyla tamamlamış ve akabinden Varto’da 16 köyü kapsayan jeotermal enerji üretimi için gereken ruhsatı alarak, jeotermal enerji için sondaj hazırlıklarına girişmiş bulunmaktadır.

Şirketin sondaj programı başlatmasıyla birlikte, önümüzdeki ay Varto’da hayata geçirilecek olan sondaj girişimlerine karşı, yerel halk çevrenin zarar göreceği, akarsuların ve toprakların kirleneceği ve dolayısıyla tarım ve hayvancılığın zarar göreceği iddiası ve kaygılarıyla karşı çıkmaktadırlar.

3. Jeotermal Enerji Karşıtlığı: “Suyuma, Havama, Toprağıma Karışma”

Varto’da Projeden etkilenecek köylerin öncülüğünü yapan, ekoloji platformu aktivisti ve aynı zamanda Rakasan(Güzelkent) muhtarı Çayan Dursun’un zikrettiğimiz gerekçeler ve kaygılarla başlattığı girişimler, toplumun tüm kesimleri tarafından sahiplenilir duruma gelmiş bulunmaktadır.

Ancak, köylülerin sivil insiyatifiyle gelişen ve yerel halkın kaygılarını dile getiren, söz konusu duyarlığa, bir kesimin etnik, kültürel, dini ve siyasi motivasyonlarla müdahil olma girişimi, her ne kadar başarısızlıkla sonuçlanmış ise de JES projesine karşıtlık üzerinden gelişen çevreci duyarlığın siyasi, kültürel ve dini boyutları tartışma alanına girmiş bulunmaktadır.

Allahtan yerinde ve zamanında yaptığımız uyarılar sonuç vermiş ve yerel halkın sivil insiyatifiyle ortaya çıkan JES karşıtlığı, kendi mecrasında kalabilmiştir.

Varto’da Jeotermal enerji üretimine karşı gerçekleştirilen mitingde en dikkat çeken sloganlar:

“Havama, Suyuma, Toprağıma Dokunma”

Ve

“Non, Torak, Tezek” dövizi

Bunları bu yazının devamındaki yazılarımızda ekenomik, sosyal ve siyasal içerikleriyle tartışacağız.

Fakat şimdilik mitingin en önemli fotoğraf karesinin neyi ifade etmekte olduğunun altını çizelim.

4. Varto’da Jeotermal Enerji Üretimi Karşıtlığının Fotoğrafı

Varto’da 24 Nisan günü, miting alanından çekilen aşağıdaki fotoğraf, çevreci bir duyarlılığı ifade ettiği gibi, Vartoluların geleceğe dair umutlarını, beklentilerini, çözüm arayışlarındaki yaklaşımlarını da açıkça gözler önüne sermektedir:

Fotoğraftan da görüleceği gibi, miting alanında Türk bayrakları altında toplanan protestocuların çevreci duyarlılıkları taşıyan pankart, döviz, slogan dışında her hangi bir siyasi parti bayrağı, flaması, sloganının görülmemesi ve duyulmaması; söz konusu çevreci eylem vasıtasıyla Vartoluları devlet ve milletle karşı karşıya getirmek gibi gizli amacı olan bazı karanlık güçlerin oyunlarına gelmediklerini göstermektedir.

Bir Varto’lu okurumun söz konusu eylemler nedeniyle yazdığım bir yazıya yazdığı şu değerli yorum, oldukça kıymetli:

“40 yıldır Varto’nun havasını, suyunu, toprağını Vartolu’ya zehir eden bir anlayışla karşı karşıyayız. Vartolular 40 yıldır hayvancılık ve tarım yapamamaktadır. Köylülerimiz terör nedeniyle hayvanlarını satıp ya Varto da esnaf veya taksici oldular ya da Büyükşehirlere göçtüler. Terör nedeniyle ülkenin en geri ilçelerinden biriyiz. Çarşımız ve pazarımız halen bir köy ölçeğindedir. Bu geriliğin faili sadece devlet olarak açıklanamaz zira terörün sahnede olduğu hiçbir yerde devlet yatırımı olmaz. Ancak nedense 40 yıldır bu duruma ses yükselten olmuyor. Vartolu 40 yıldır zulüm içinde”

Vartolular ilk kez bu duruma ses yükseltmiştir.

Şimdi tam da bu noktadan sonra, bundan sonraki yazılarımın merkezini oluşturan JES projesinin yararları, riskleri, çevre üzerindeki etkilerini; uygulanması durumunda, bölgenin kalkınması ve gelişmesi konusunda yapacağı etkileri konusunu enine boyuna ele alıp tartışabiliriz.

Nedir Bu "Son Sınır"?

Lügat manasıyla "en uçtaki kiraz/lulu ağacı" anlamına gelen Sidre, Miraç hadisesinin kalbidir. İslam alimlerinin ittifakıyla bu nokta, yaratılmışların bilgisinin tükendiği, melaikenin dahi ötesine geçemediği bir huduttur. Cebrail’in (a.s) Hz. Muhammed’e (s.a.v), "Buradan öteye bir adım daha atarsam yanarım" dediği o muazzam makamdır.

Kozmik ve Metafizik Anlamı

Sidretü’l-Münteha, sadece mekansal bir bitiş çizgisi değil, aynı zamanda bilginin ve amellerin yükseldiği son nokta olarak kabul edilir. Tefsir geleneğinde bu kavram üç temel boyutta ele alınır:

1. İlmin Sınırı: Melaike ve peygamberler dahil, mahlukatın ilmi burada son bulur. Ötesi "Gayb-ı Mutlak"tır; yani sadece Allah’ın bildiği sahadır.

2. Amellerin Menzili: Dünyadan yükselen salih amellerin ulaştığı ve yukarıdan inen hükümlerin alındığı merkezdir.

3. Vuslatın Eşiği: Hz. Peygamber’in "imkan" dairesinden çıkıp "vücub" dairesine, yani Allah’ın cemaline en yakın olduğu makamdır.

Kalbe İnen Nurlar

Necm Suresi’nde belirtildiği üzere, "Sidre’yi kaplayan kaplıyordu" (Necm, 16). Tasavvufta Sidre, kulun kendi varlığından geçip Hak’ta fani olmaya yaklaştığı son mertebe, "kesretin" (çokluğun) bitip "vahdetin" (tekliğin) başladığı yerdir.

Eşiğin Ötesindeki Teslimiyet

Sidretü’l-Münteha bize şunu fısıldar: İnsan ne kadar yükselirse yükselsin, ne kadar keşfederse keşfetsin, bir noktada "dur" denilecek bir sınır vardır. Bu sınır, kibrin bittiği ve mutlak acziyetin başladığı yerdir. Modern dünyanın her şeyi rasyonalize etme çabasına karşın Sidre, evrende hala "sır" olanın ve sadece imanla kavranabilecek olanın varlığını hatırlatır.

Kaynakça • Kur'an-ı Kerim: Necm Suresi, 13-18. Ayetler. • Taberi, Muhammed b. Cerir: Câmiu’l-Beyân fî Te’vîli’l-Kur’ân, Necm Suresi Tefsiri. • Elmalılı Hamdi Yazır: Hak Dini Kur’an Dili, Azim Dağıtım, İstanbul. • Müslim: Sahih-i Müslim, Kitabu’l-İman (Miraç Hadisi bölümü). • TDV İslam Ansiklopedisi: "Sidretü’l-Münteha" maddesi, Cilt 37.

Alevilere yönelik kin, nefret ve ayrıştırıcı dil…

Toplumu bir arada tutması gereken kalemler, kimi zaman en derin yaraları açan araçlara dönüşüyor. Söz, birleştirmek yerine ayrıştırdığında; fikir, hakikati aramak yerine öfkeyi büyüttüğünde, sadece bir kişiye değil, bir inanca, bir toplumsal hafızaya da zarar verir.

Cumhuriyet yazarı olarak bilinen Mine Kırıkkanat’ın, Kemal Kılıçdaroğlu hakkında inancı üzerinden kullandığı ifade; eleştirinin sınırlarını aşan, doğrudan bir kimliği hedef alan bir söylem olarak hafızalara kazındı.

Eleştiri elbette olacaktır. Siyaset, eleştiriyle beslenir.

Ancak bir insanın inancı üzerinden hedef alınması; ne gazetecilikle, ne fikir özgürlüğüyle, ne de demokratik kültürle açıklanabilir.

Bu tür söylemler, yalnızca bir kişiye yönelmiş gibi görünse de, aslında milyonlarca Alevi yurttaşı incitir. Çünkü mesele bir isim değil, bir kimliktir. Bir inancın küçümsenmesi, toplumun ortak vicdanında derin çatlaklar oluşturur.

Burada asıl sorulması gereken soru şudur:

Siyaset kurumu ve özellikle Cumhuriyet Halk Partisi yönetimi bu tür söylemler karşısında nasıl bir duruş sergileyecek?

Daha önce çeşitli konularda hızlı refleks gösteren, kamuoyuna net mesajlar veren siyasi irade;
bu olay karşısında da aynı kararlılığı gösterecek mi?

Yoksa sessizlik, bu tür söylemlerin dolaylı bir kabullenilişi olarak mı algılanacak?

Toplumsal barış, sadece büyük sözlerle değil; küçük ama net tavırlarla korunur.

Bir hakaret karşısında gösterilecek duruş, sadece bugünü değil, yarının toplumsal iklimini de belirler.

Alevi toplumu, tarih boyunca bu ülkenin vicdanı olmuş;
sevgi, hoşgörü ve insan merkezli bir inanç anlayışıyla varlığını sürdürmüştür.

Bu nedenle Alevilere yönelik her nefret söylemi;
sadece bir topluluğa değil, bu ülkenin birlik ruhuna yönelmiş bir tehdittir.

Bugün ihtiyaç duyulan şey;
daha fazla öfke değil, daha fazla sorumluluktur.

Daha fazla ayrıştırma değil, daha güçlü bir toplumsal birliktir.

Kalemler kırmak için değil, köprü kurmak için vardır.

Ve unutulmamalıdır ki;
söz yaralar açabilir,
ama doğru söz, o yaraları da iyileştirebilir.

Şimdi herkes için bir sınav zamanı:
Ya susarak bu dili büyüteceğiz,
ya da açık ve net bir duruşla, bu dili tarihe gömeceğiz.

Son söz:
Kanadı kırık olanlara karşı bizim de sözümüz nettir;
kinle değil, duruşla cevap veririz.

Ama bilinmelidir ki;
kanadı kırık diyene, bizim de cevabımız şudur:
“Kanadın kırılsın.”

Siverek ve Maraş’daki okullarda meydana gelen silahlı saldırılar da bunun sonucudur. Elbette; bunda küresel kapitalist kültürün de etkisi var. Zira öyle bir çağda yaşıyoruz ki, olumsuz bir örnek saniyeler içinde bütün dünyaya yayılmaktadır. Özellikle de oyun adı altında çocukları ve gençleri hemen etkileyebilecek içerikler her an okuyacağınız haberin başlangıcında, ortasında, sonunda karşınıza çıkmaktadır. Çocuklara ve gençlere kötü örnek olabilecek bu tür oyunların ya da görsellerin denetimden geçmesi gerekir. RTÜK aracılığı ile televizyonlar denetleniyor da sosyal platformlardaki olumsuz görseller ve filmler neden denetlenmesin?

Çocukları ve gençleri koruyucu önlemler alındıktan sonra hem ailelere hem de çocuklara manevi değerlerin öğretilmesi gerekir. Ancak manevi değerler derken, bu alanlara hemen tarikat ve cemaatler doldurulmasın. Onların ailelere, çocuklara ve gençlere verebileceği bir manevi değer yoktur. Din adı altında karşıdaki insanın inancını küçümseyen, dışlayan hatta düşmanlaştıran nesiller yetiştirmeyi amaçlamaktadırlar.

Çünkü; onların amacı manevi değerleri ya da dini öğretmek değil, kendi sömürü düzenini kurmaktır. Onlar için ne kadar fazla “Mürit-taraftar” olursa o kadar para kazanacaklardır. Bunun üzerinden de siyaset makamı ile pazarlık yapıp taraftarlarının oylarını paraya çevireceklerdir. Kurdukları şirketlere ihaleler alacaklar, devlet kurumlarına mallarını satacaklar, güvendikleri müritleri de devlet kurumlarında kilit noktalara getireceklerdir. Böylece, tarikat adı altında ticaret-siyaset-menfaat düzenlerini sağlama almış olacaklardır.

Bu tarikatların sahibi oldukları şirketlerde karın tokluğuna işçi çalıştırılmaktadır. Bu işyerlerinde Sendikal haklar, sosyal haklar diye bir şey yoktur. Çok koyu bir emek sömürüsü vardır. Bugün Türkiye’deki tarikat ve cemaatlerin yaptıkları aynen yukarıda anlattığımız gibidir.

İkinci bir yanlış ise, din eğitimi adı altında 5-6 yaş arasındaki çocukların tarikatların elinde bulunan cami ve medrese türü ana okullarına yönlendirilmesidir. Beş-altı yaşındaki bir çocuğa daha doğru dürüst Türkçeyi öğrenmeden Arapça Kur’an sureleri ezberletilmektedir.

Beş yaşındaki bir çocuğa bilmediği bir dil üzerinden sözde din eğitimi verilmektedir. Oysa, bu yaştaki çocukların eğlenmesi, oyun oynaması ve arkadaşları ile paylaşmayı ve yardımlaşmayı öğrenmesi gerekir. Bu çocukların gidecekleri yer medreseler değil, kreşlerdir. Burada yapılması gereken hem devlet kurumlarının hem de belediyelerin kreş ihtiyacını karşılaması ve bu hizmetlerin çok az bir ücret karşılığında yapılmasıdır. Sosyal devlet de bunun için vardır.

Çocuklara elbette ki din ve ahlak bilgisi verilmelidir. Ancak bunun ilk önce ailesi tarafından verilmesi gerekir. Bütün dinler, insanların iyi ahlak sahibi olmasını, anneye ve babaya saygılı olmasını öğütler. Yine aynı şekilde bütün dinler, insan sevgisi, doğa sevgisi ve Tanrı sevgisi üzerine inşa edilmiştir. Ünlü tasavvuf ozanımız Yunus Emre bunu tek bir cümlede özetlemiştir. “Yaratılanı severiz yaratandan ötürü” demiştir. Yunus Emre’nin bu sözü, hem Tevrat hem İncil hem de Kur’an’ı Kerim’de yer alan ayetlerin bir sözü ve özüdür.

Bütün kutsal kitaplarda insan öldürmek, yalan söylemek, komşuya ve malına yan gözle bakmak yasaklanmıştır. O halde, “toplumun yüzde doksan dokuzunun Müslüman olduğu” bir ülkede bir çocuk nasıl olur da eline silah alıp sınıf arkadaşlarını katledebilmektedir? Burada bir yanlışlık yok mu? Demek ki, dinin özünü ve kadim kültürümüzü çocuklarımıza verememişiz.

Yaşadığımız topraklarda “Anadolu irfanı” diye bir deyim vardır. Bu deyim boş yere söylenmiş bir söz değildir. Bu topraklar onlarca medeniyetin kök saldığı bir coğrafyadır. Buradaki medeniyet, Amerika gibi iki yüz yıllık bir geçmişe değil, binlerce yıl öncesine dayanan bir medeniyettir. Bu topraklardaki insanlar paylaşma, dayanışma ve yardımlaşma gelenekleri ile bugüne gelmişlerdir.

Ama, maalesef insanlarımız bu gelenekten kopartılmıştır. Bu geleneğimizin devam ettirilmesi; ancak kültürlü ve bilinçli bir gençliğin yetiştirilmesi ile sağlanabilir. O nedenle çocuklarımıza önce bize ait olan bu ortak kültürümüzü vermemiz gerekir. Bu toprakların yetiştirdiği Hacı Bektaş Veli, Hacı Bayram Veli, Yunus Emre, Abdal Musa gibi manevi, dini önderlerimiz ve ozanlarımız var. Önceliğimiz, Çocuklarımıza bu önderlerimizi anlatmamız ve tanıtmamız gerekir. Bunlar ortak değerlerimizdir. Anadolu irfanı, bu değerlerin bütünüdür. Örneğin; Hacı Bektaş Veli’nin insan ve doğa sevgisi ile ilgili sözlerine kim karşı çıkabilir?

Makalemizi Hacı Bektaş Veli ve Yunus Emre’nin veciz sözleri ile tamamlayalım.

“İNCİNSEN DE İNCİTME”

“YARADILANI SEVERİZ, YARADANDAN ÖTÜRÜ”

Değerli Berlin Varto Kültür ve Dayanışma Derneği sayfası takipçileri, takipçisi olduğunuz sayfada şahsıma bir çağrı yapıldığı için cevap hakkı doğmuş bulunmaktadır.

Fakat görüyor ve anlıyorum ki, mesele JES projesi ve tepkiler iken, her nedense söz dönüp dolaşıp Mehmet Şerif Fırat'a getiriliyor ve hadsiz bir takım ifadeler kullanılıyor. Merak etmeyin her birine topluca cevap vereceğim.

Öncelikle Efkan Tolay'ın çağrısı üzerine söyleyeceklerimi ifade edeyim ki konu biribirine karışmasın.

Bundan bir kaç gün önce Varto'da hayata geçirilmek istenen JES projesi ile ilgili bir iki paylaşımda bulunmuş idim. Söz konusu paylaşımlarda özetle JES projesine karşı köylülerimizin haklı eylemlerini ve karşı çıkış gerekçelerini bir takım siyasi aktörler tarafından bilinçli olarak, kirli siyasi emellerine alet edildiğini, JES karşıtlığı üzerinden toplumumuzun devletle karşı karşıya getirildiğini, söz konusu karşıtlığın ortaya çıkardığı gerilimler üzerinden, karanlık ve kirli bir siyaset yürütüldüğünü ve hatta CHP'li bir takım siyasi aktörler öne sürülerek Hormek Coğrafyasının PKK ve DEM'e karşı olan direncini kırmak, yönetmek ve nihayet DEM-PKK çizgisine teslim etmek amacı güdüldüğünü yazmış ve bu hususta bölgede iki dönem milletvekili adayı olmam hasebiyle üzerime düşen görev ve halkımıza karşı sorumluluğum gereği anılan kirli siyaseti deşifre etmek, toplumu uyarmak zorunda kaldığımı ifade etmiştim.

Fakat öyle anlaşılıyor ki, bunu ifşa etmek bazı insanların hoşuna gitmemiş olacak ki, meseleyi bel altı vurarak, geçmişi kaşıyarak küfrederek, tehdit ederek, başka başka boyutlara taşıyarak meseleyi özünden saptırmaktadırlar.

Buradaki maksat da gayet açıkça anlaşılıyor.

Bunun temel nedeni, andığım kirli ve karanılık siyaseti ifşa etmiş olmam.

Bir kez daha madde madde söyleyeyim.

1. Ben söz konusu paylaşımlarımda JES'i olumlu gördüğümü desteklediğimi söylemiyorum.

2. JES'in çevresel, külütrel tarihi, sosyolojik risklerinin var olduğunu zaten söylüyorum.

3. Yok eğer uygulanacaksa, Çevresel etkileri dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğini,

4. Köylülerimizin JES'e karşı tepkilerinin haklı olduğunu ifade ediyorum.

Ortalama bir zakanın altındaki her hangi bir insanın söz konusu paylaşımlarımı okurken anlayacağı bu hususlar açıkça ortadayken, neden JES projesini olumlu bulduğum çıkarımlarında bulunuluyor.

Nedeni gayet açık: Proje konusunda yürütülen siyasetin arkasındaki maksadı dilim döndüğünce ifşa ettiğim için... Bu konuda şu anda JES projesine karşı, köylülerimizin kurduğu sivil insiyatifleri üzerine çöken, onların iradesini ve duyarlılığını teslim alan bu siyasi aktörlerin, JES karşıtlığı iki yüzlü, kirli ve maksatlıdır.

Projenin ekolojik denge başta olmak üzere bölgenin tarihini, kültürünü de etkileyecek boyutları olduğu ileri sürülüyor ise, onlara göre Şeyh Sait Hareketinin direnç noktası olan ve bölgedeki Kürt yurttaşlarımız için sembolik anlamı bulunan Abdurrahman Paşa köprüsü HES barajının altında kaldığında niye sesleri çıkmadı.

HES'in ekolojik çevre üzerindeki etkilerini, endemik yapıya, faunaya olan etkileri açıkça bilindiği halde neden HES'e karşı bir direnç oluşturulmadı da, JES Hormek köylerini hedef aldığında yaygarıyı koparmaktalar.

Demir Çelik zamannıda taş ocağına çevrilen Seferek köyünün ekolojik dengesi, köyün üstüne çöken metaller söz konusu olduğunda neden sesleri çıkmadı.

Goşkar suyu üzerinde baraj yapılırken neredeydiler bu zatlar.

Ne oldu da Hormek köyleri söz konusu olduğunda ekoloji, kültür, tarih inanç bu insanların duyarlı olduğu alanlar haline geldi?

Bütün bunlar ortadayken, bunların samimiyetine nasıl inanalım. Nasıl bu işin içinde başka bir şey mi var diye sormayalım. Biz de haklı olarak soruyoruz ve sorguluyoruz.

1. Neden Vartodaki köylülerimizin kurduğu sivil insiyatiflere çöktünüz. Rakasan Muhtarı'nı diskalifiye ettiniz.

2. Neden köylülerimizin kurdğu sivil insiyatifleri, baskılayarak fotoğraf karelerinin önüne çıktınız

3. Neden halkın tepkilerini örgütleyen sanki sizmişsiniz gibi bir algı oluşturdunuz da Projeye haklı tepkileri olan ancak sizin iradenize teslim olmak istemeyen diğer insanların sürece katılmasına engel oldunuz.

Yaptığımız sorgulamalardan çıkardığımız sonuç, daha vahim. Üstelik kirli..

Cevap veremeyince sosyal medya silahşörleri üzerinden tehdit ediyor, hakaret ediyorlar. Hadlerini aşarak.. Dedem Rahmetli Mehmet Şerif Fırat'ı, kitabını, devletçitutumunu vs karıştırarak ortalığı bulandırmaya, buradan ortaya çıkacak tepkileri kullanarak, olayları manipüle etmeye çalışıyorlar.

İşi öyle bir noktaya getirmiş bulunmaktadırlar ki bu kez, Alevilik konusunda yaptığımız çalışmalarla bağlantısını kurarak, bu konudaki çalışmalarımız ile soruna karşı gösterdiğimiz duyarlılığın JES projesi konusunda ortaya çıkan haklı taleplerle çeliştiğini ifade etmekte ve acaba başka nasıl bir tepki oluştururuz da Mustafa Fırat'ı vururuz hesabına girmektedirler.

Madem bu konu gündeme getirilmiş, öyle ise cevap vereyim de her kes bilsin.

İçinden çıkageldiğim Alevi toplumunun tarihsel, kültürel sosyal ve siyasal meselelerine vakıf bir insan ve bu gelenek ile inancın bir bireyi olarak;

1. Devletin Alevi toplumunun sorunlarına duyarlılık geliştirmesini, Alevi toplumunun muhtelif sorunlarına çözüm arayışını elbette destekliyorum. Desteklemekle kalmıyor, Hükümetin bu konuda attığı adımı, Cumhuriyet tarihi boyunca atılmış en büyük adım olarak görüyorum.

2. Cemevlerinin Kültür Bakanlığı bünyesinde kurulan Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığına bağlanmasını savunmuyorum. Konuya vakıf olduğum için de Başkanlığın böyle bir politikası ve amacının olmadığını da çok iyi biliyorum. 3. Cemevi Başkanlığının, Cumhurbaşkanlığına bağlı özerk bir kurum olarak yapılandırılması gerektiğini savunuyorum. 4.Alevi Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığının ocak temelli, Pir ve Dedelerden oluşan danışma kurullarıyla yönetilmesi gerektiğini, yönetimsel ve inançsal özerkliklerinin korunması gerektiğini savunuyorum.

5. Cemevlerinin ibadethane olarak kabul edilmesi gerektiğini 6. Sünni yurttaşlarımızın ibadethanelerine sağlanan imkanların ve kamusal kaynakların, nüfusa orantılı olarak Cemevlerine de sağlanması gerektiğini, savunuyorum ve en önemlisi ve hassasiyetle üzerinde durulmak üzere

6. Bir Alevilik tanımı yapılmaksızın, Alevilik inancına, ritüellerine, geleneklerine ve değerlerine yönelik saldırılara karşı gerekli önlemlerin alınması gerektiğini savunuyorum.

Avrupa merkezli bir takım mihrakların "Alisiz Alevilik" şeklinde inşa ettikleri, Aleviliğin tarihi ve geleneğiyle tamamen zıt, yeni bir tür Aleviliğin, toplumumuza dayatılmış olmasına karşı gerekli önlemlerin alınarak geleneksel Aleviliğin korunması ve kendini ifade edebilmesi için gereken koşulların yaratılması gerektiğini savunuyorum.

Konuyu bu noktaya getirdiğiniz için yazıyorum.

Halkımızın JES projesine karşı geliştirmiş olduğu iradeye çöken bu zevat, güya inançlarımız, ziyaret mekanlarımızın zarar göreceğini ifade etmekte iken, İnançlarımıza, değerlerimize ve geleneklerimize en yıkıcı ve en aşağılık saldırıyı yapanlardır. AABF'nin yöneticileri değil miki, biz Müslüman değiliz diyen. JES'e karşı açıklama yapan Celal Fırat değil mi ki Alevileri "Ateşe tapan" diye tanımlayan.

Bunlar deği mi ki biz ışık insanıyız, Ateşe tapanlarız deyip de, Aleviliğin içini boşaltanlar. Sizin Aleviliğinizi tanımlayan…

Hadi diyelim ki Devletin Alevi Bektaşi Cemevi Başkanlığı’nı kurararak Aleviliği asimile ettiği zannıyla bu kuruma karşı çıkıyorsunuz. Anladık da sanki yeni birşey bulmuşcasına Alevileri ateşe tapan, doğacı, ya da ışık insanı diye tanımlayarak Aleviliği asimile eden bu kesime niye bir ses çıkarmıyorsunuz.

Devamı…

Bunlar değil mi ki çoluk çocuğunuzun boğazından kesip de deprem zedelere AABF üzerinden gönderdiğiniz yardım paralarını cukkalayıp Varto da gövde gösterisi yapanlarla JES karşıtlığı üzerinden kol kola yürüyen.

JES’e destek veren Pir Sultan Abdal dernekleri genel başkanına soruyor musunuz ki, kendi yakın arkadaşlarınız gelen yardım paralarını özel hesabında tutuyor iddiasına bir cevap ver. Kendini akla da öyle gel Vartolu köylülerimizin JES karşıtı eylemine.

….

Takdir aklı ve vicdanı olanlarındır.

İnsanın doğasında var olan bu duygular, bireyi yüceltirken; kin, nefret ve intikam duyguları ise hem bireyi hem de toplumu aşağı çeker.

Bugün gelinen noktada, özellikle toplumsal temsiliyeti olan kişilerin diline ve tavrına baktığımızda, bu değerlerin ne kadar aşındığını görmek zor değil.

Kindarlık, sadece bireysel bir zaaf değildir; aynı zamanda toplumsal bir hastalıktır. Çünkü kin tutan insan, sadece karşısındakine zarar vermez, en büyük zararı kendisine verir. Zihnini geçmişin hesaplarıyla meşgul eden, sürekli öfke ve intikam duygusuyla hareket eden bir kişinin sağlıklı karar alması, üretken olması ve başarılı olması mümkün değildir.

Hayatın her alanında sevgi varken, kinle hareket etmek insanın kendi doğasına ters düşmesidir.

İnsan, affettikçe büyür; kin tuttukça küçülür. Bu sadece bireysel ilişkilerde değil, özellikle kamu görevinde, siyasette ve sivil toplumda çok daha belirgin bir şekilde kendini gösterir.

Bir makamda oturuyorsanız, bir topluluğu temsil ediyorsanız, artık sadece kendiniz değilsiniz. Sözünüz, tavrınız ve duruşunuz sadece sizi değil, temsil ettiğiniz kitleyi de bağlar.

Bu noktada kinle hareket etmek, kişisel bir tercih olmaktan çıkar; toplumsal bir sorumsuzluğa dönüşür.

Bugün yerel yönetimlerde, siyasette ve sivil toplum kuruluşlarında yaşanan birçok sorunun temelinde, kişisel hesaplaşmalar ve kin duygusu yatmaktadır.

Hizmet üretmek yerine hesap görmek, çözüm üretmek yerine geçmişle kavga etmek, ne bireye ne de topluma fayda sağlar.

Unutulmamalıdır ki; yanlış, yanlışı doğurur. Kinle verilen kararlar, sağduyudan uzak olur. Sağduyudan uzak her adım ise hatayı büyütür. Bu da hem bireysel itibarı zedeler hem de toplumsal güveni sarsar.

Oysa gerçek liderlik; öfkesine yenilmemek, kin tutmamak ve her şartta adaletli olabilmektir.

Güçlü insan, affedebilen insandır. Zayıf insan ise kinini büyüten, öfkesini besleyen kişidir.

Topluma örnek olması gerekenlerin dili birleştirici, tavrı kapsayıcı olmalıdır.

Çünkü toplum, yukarıya bakar ve gördüğünü uygular.

Eğer yukarıda kin varsa, aşağıda huzur olmaz. Eğer yukarıda hoşgörü varsa, aşağıda birlik olur.

Sonuç olarak; kin, insanı küçültür, sevgiyse büyütür.

Makamlar, koltuklar, unvanlar geçicidir.

Geriye kalan ise insanın bıraktığı izdir. O iz ya kinle anılır ya da sevgiyle…

Tercih, her zaman olduğu gibi insanın kendisine aittir.

Ülkeler arasında ABD’ye en net tavır alanların başında Sosyalist Parti tarafından yönetilen İspanya gelmektedir. Başbakan Pedro Sanchez, hiçbir Müslüman ülkenin alamadığı kararlar aldı. Ne ülkesindeki üsleri kullandırdı ne hava koridorunu açtı. İşte gerçek anti-emperyalizm budur.

Ülkemizde ise, gerek iktidar gerek ana muhalefet partisi esas olarak İsrail’i hedef aldılar. Oysa, ABD olmazsa, İsrail gerek Filistin’de gerek Lübnan’da katliamlarına devam edebilir miydi? İktidar, ülkedeki ekonomik sıkıntılar nedeniyle İspanya Başbakanı Pedro Sanchez kadar sert kararlar alamadı. Ancak, ana muhalefet partisi de sözlü açıklamalar yapmakla yetindi. Oysa, emperyalizme karşı savaşmış, dünyadaki ezilen ülkelere örnek olmuş ve Kuvayı Milliye geleneğinden gelen CHP’den kitlesel protesto eylemleri beklenirdi.  Hatta,  İran’ın Ankara Büyük elçiliği ziyaret edilerek destek açıklaması yapılabilirdi. Ama maalesef bunların hiç birisi yapılmadı.

CHP’nin gerek milli konularda gerekse emperyalist saldırılara karşı kitlesel eylem yapmaktan ve saldırıya uğrayan ülkelere destek vermekten kaçındığı görülmektedir. Aynı çizgi Kemal Kılıçdaroğlu döneminde de yaşandı. Karabağ savaşında Azerbaycan’a destek verilmedi. Hatta bir yöneticisi radikal dincilerin Azerbaycan’ın yanında savaştığını açıklamıştı. Oysa böyle birşey olmadığı gibi, Azerbaycan otuz yıldır işgal altında bulunan toprakları için savaşıyordu. Biz o dönemde CHP genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na gönderdiğimiz elektronik mektuplarla Azerbaycan’a gidilerek İlham Aliyev’e destek verilmesini önermiştik. Ama ne yazık ki, Kılıçdaroğlu bu ziyareti yapmaktan kaçındı. Bize cevap olarak sadece “teşekkür ederiz” denildi.

Şimdi de benzer politikaları Özgür Özel izlemektedir. Diyeceksiniz ki, CHP genel başkanı Özgür Özel, partisine karşı yapılan operasyonlar nedeniyle diğer konulara fırsat bulamadı. İktidarı hedefleyen bir partinin emperyalizme karşı daha net tavır alması gerekirdi. Partiler bu zor dönemlerde denenir ve halktan ona göre puan alır. CHP yönetiminin dış politikaya ve dünyadaki gelişmelere yeterince önem vermediği ve net politikalar belirlemediği anlaşılmaktadır. Halk, CHP’den iktidara geldiğinde ne yapacağını beklemektedir.  Siz güven veremezseniz, nasıl iktidar olacaksınız?

Dünyadaki son olaylardan sonra, ülkelerin alacakları tutum; gelecekleri için belirleyici olacaktır. Emperyalist saldırıya net tavır alamayan bir partinin iktidar olma şansı yoktur. Aynı şekilde, Emperyalizme net tavır alamayan iktidarların da iktidarlarını devam ettirme gücü olmayacaktır. Zira dünya öyle bir noktaya gidiyor ki; ya ABD ve İsrail’in yanında olacaksınız ya da karşısında.  Bunun orta yolu olmayacak. Yani her iki tarafa karşı tarafsız kalmanın şartları kalmayacak, denge politikası izlemek için manevra alanları da olmayacak.  

Onun için; iç cephede birlik ve beraberlik çok önemlidir. Emperyalizmin İran saldırısı bu birlik ve beraberliğin ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. O nedenle İktidardaki Cumhur ittifakının Ana muhalefet partili belediyelere karşı başlattığı operasyonlar iç cephenin bütünlüğüne zarar vermektedir. Eğer gerçekten yolsuzluk ve rüşvet varsa, meclise siyasi ahlak yasası getirlir. Bütün partiler de bunu onaylar. Tarafsız bir yargı oluşturularak, iktidar-muhalefet ayrımı yapılmadan bu soruşturmalar yapılır. Kimin suçlu olup olmadığına da tarafsız mahkemeler karar verir. Bu yapıldığı taktirde hiç kimse de yolsuzluk ve rüşvet operasyonlarına itiraz edemez.  Bu yapılmayıp, aynı politikalara devam edildiği taktirde, emperyalistlere ülke içinde kışkırtma ve bölücülük yapma fırsatları doğacaktır. Bu fırsatların verilmemesi ülkemizin geleceği açısından bir zorunluluk taşımaktadır.

Makalemize son verirken, yeni dünya şartlarında emperyalizme net tavır alamayanların ülke yönetiminde görev alma şanslarının olamayacağını tekrar belirtelim. Ülkeyi yönetenlere veya  yönetmeye aday olanlara Mustafa Kemal’in mücadelesini örnek olarak verelim. Anadolu’nun emperyalist işgaline net tavır alamayanlar tasfiye olup, bugün adları bile anılmamaktadır. Ama, emperyalizme direnenler başta Mustafa Kemal olmak üzere, sonsuz kadar saygıyla anılmaya devam edileceklerdir.

Ek: Karabağ savaşı sırasında CHP genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na gönderilen elektronik posta.

Azerbaycan hk.

Sayın Kılıçdaroğlu,

Kamuoyunda Azerbaycan'a yeterli destek vermediğiniz konusunda bir algı bulunmaktadır. Bu algıyı kırmak için sizin de başında bulunduğunuz bir heyetle Azerbaycan'a destek ziyaretinde bulunmanızı öneriyorum.

Selam ve Saygılarımla.

Hamdullah Dedeoğlu

04.11.2020.

Tarihte şimdiye kadar ki bilgilerimize göre yazıyı ilk defa Sümerler icat etmiştir.Yazının bulunma sebebi açıkça görülüyor ki “ekonomiktir” .

İnsanlık malı mülkü ürettiği artınca önce sayma ihtiyacı doğmuş zaten var olan basit sayma işlemi zamanla gelişmiş fakat çeşitli malların tasnifi  içinde önceleri resimler yapılarak yapılmaya çalışılmış ancak bu durumun sürmesi mümkün olmadığından adım adım yazı icat edip geliştirilmiştir.

Bu durumda yazıyı icat eden Sümerlerin o tarihlerdeki en ileri toplum olduğu apaçık bellidir.Muhakkak ki dünyada geçerli olan “ EŞİTSİZ GELİŞİM YASASI “ bu gelişme içinde geçerli olduğundan bu ileri olma durumunun hayatın tüm safhalarında olması da mümkün değildir.

Sümerlerin geçmişi apayrı bir konudur ancak bu durum aydınlatılmadan bu müthiş gelişmeyi de izah etmek zordur. Bu yazıda bu ilginç olayı ve etkileri ile köklerini açıklamaya gayret edeceğim fakat çok sayıda kişinin kalem oynattığı bu sahada her yapanın maruz kaldığı kişisel gelişim özellikleri ile ait olduğu kültürün etkilerinden sıyrılarak  yazmak gerçekten çok zordur . Bu bilinç ile yazıya devam edeyim…

Tarih ; bildiğimiz kadarı ile var olandır!  Hiçkimse bu bilgilerin değişmeyeceğini ve özellikle artmayacağını düşünemez. Fakat tarih her ele alındığı dönemin etkisinde yazılır. Öyle sanıyorum ki bu durum uzun bir süre devam edecektir. Diğer bilim dallarından özünden gelen derin aykırılıkları nedeniyle tarih bilimi her zaman özellikle milletlerin oluşmasından sonra bir ulusun diğer uluslara karşı bir nevi silahıdır bazende kalkanı.

Neden tarih biliminin bu özelliği belirgindir? Çünkü sosyal olayları fizik veya kimya gibi formüle etmek imkansızdır. Matematik gibi hatasız işlem yapmak mümkün değildir. Tarih bilimi bütün bilimler içinde gelecekteki bilgilere en çok ihtiyaç duyanıdır fakat aciliyeti de en fazla olanlarındandır , özellikle yönetici kesim için bu belirgindir. İşte bu çelişik durum ; yani gelecekte ortaya çıkacak gerçekler ile bugünkü  meseleleri ; olanla olması gerekenin kavgasıdır.

Artık esas yazımıza girebiliriz…

Sümerler çok uzun süreler egemen olmasına ve insanlığa muazzam gelişmeler hediye etmesine rağmen iktidardan gitmelerinden bir kaç yüzyıl geçince unutulmaya başlamış hatta bugünkü Batı Medeniyetinin temelini oluşturan Yahudi ve Yunan Kültürlerince de asla varlığı bilinmeden günümüze sadece bize bıraktıkları kalan ( yazı,devlet,okul,resmi kurumlar,Kanun,tarım vb.) öksüz kalmışları ile adı bilinmeden yaşatılmış hayalet halktır. Nasıl ki hayaletler görülemez artık bu halk da görünmez olmuş, ancak onların bize bıraktığı yüzlerce uygulamalar yaşatılmıştır fakat işin acı veren tarafı da vardır. Yaptıkları pek çok  icat veya gelişme özellikle Batılılarca başka toplumlara mal edilmiş ve bu durum halen sürüp gitmektedir.Birkaç örnek sıralayalım ;

1-) Batılı bilim insanları ile bunların etkilediği aydınlara göre bütün medeni gelişmeler ya Yunan Uygarlığı ya da İbranilere aittir!

2-) Yine aynı kişilere göre din denen olgu aynı toplumlar sayesinde vardır!

3-) Yine aynı kişilere göre matematik,fizik,astronomi,takvim,biyoloji vs.bu toplumların eseridir!

4-) Yine aynı kişilere göre sanat da aynı şekildedir!

Burada keseyim sanırım meramım anlaşılmıştır.Şimdi her biri için bazı örnekler vererek gerçeği ortaya çıkarmaya çalışalım ; 

1-) Yunan Uygarlığı MÖ 400 lü yıllarda ortaya çıkmıştır.Oysa Sümerlerin ortaya çıkışı en az MÖ 3.500 yıllarıdır.Arada yüzyıllar değil bin yıllar mevcuttur.Böyle bir medeniyet nasıl olur da kurucu medeniyet olabilir?

2-) Sümer yazıtlarından açıkça görüleceği üzere derli toplu din inançları vardır ve yazılıdır ve Batının iddia ettiği ve semavi din diye yücelttikleri din de bu Sümer inanışlarının sadece devamı durumundadır. Mesela Tufan Destanında bütün semavi dinlerin ana kaynağı olduğunu her okuyan rahatça çıkarabilir.

3-) Sadece tek bir örnek ; sözde Pisagor o meşhur teoremi bulduğu öne sürülür ,insaf yani! Bu adamdan en az iki bin yıl önce yazılmış tabletlerde bu kuram var ve yazılmış…

4-) Sanat biraz algıya bağlıdır ancak sadece Mısır eski eserlerine şimdi bile bakmak sadece hayranlık uyandırır Batının dayattığı uygarlık ile arada yine binlerce yıl var. Sümerlerin zigguratlarını ve daha yüzlerce bulunan kıymetli eserlerine girmiyorum.

Şimdi bu yazının yanlış anlaşılmasını istemiyorum. Amacım Yunan Uygarlığını sıfırlamak değil.Sadece gerçeğe ulaşmaya çalışıyorum Batının fanatik düşüncelerinin temelsiz olduğunu göstermek istiyorum. Batının en büyük avantajı birkaç yüzyıldır öne geçmiş olmasıdır fakat bu durum onların bütün insanlık tarihini yeni baştan yazmalarını gerektirmez.

NOT: Yazı devam edecek

Doku’nun başına gelenleri tekil-münferit bir olay olarak değerlendirmek en büyük yanlış olur.

Daha bir ay önce, bayram tatili nedeniyle ziyaretimize gelen konuklarımız bir çırpıda, Tunceli’nin çeşitli ilçelerinden ve yurtdışından 10’a yakın intihar vakasından söz etmişlerdi.

Son olarak, yine iki hafta önce, 3 çocuklu Ovacıklı bir anne kendisini Munzur’un soğuk sularına atmıştı.

Tunceli’de gerçekleşen intihar girişimlerinde özellikle de gençlerin sayısı ciddiye almamız gereken bir meseledir.

İntiharların arkasında çoğu kez derin bir umutsuzluk, çaresizlik, gelecek beklentisinin yıkıma uğraması ve psikolojik acı duyumu vardır.

Elbette, bireyi intihara götüren çevresel ve biyolojik faktörler de vardır.

Bütün faktörleri bir arada düşündüğümüzde, Tunceli özelinde iyimser konuşmak için neredeyse alan kalmadığını görüyoruz.

* * *

Bir yanda, pazar ekonomisinin yarattığı yıkıcı dönüşüm...

Diğer yanda ise, siyaset kurumunun ilin sorunlarına çözüm üretmede yetersizliği...

Bir yanda terör ve yağmacılığı meslek haline getirmiş küçük para-militer gruplar, diğer yanda ise, uyuşturucu-fuhuş ve benzeri mafyatik-yasadışı ekonomilerin yaygınlaşması...

85 bin nüfusu ile Türkiye’nin en küçük ikinci ili olan Tunceli’de, hayatını normal koşullarda olması gerektiği gibi sürdürmek isteyen “sessiz çoğunluk” için dikenli ve engelli bir mekan üretiyor.

Bireyin tek başına çözemeyeceği sorunların baskısı, kentten kaçışın da imkansızlığı karşısında, umutsuzluğu, çaresizliği, çıkışsızlığı her gün hayata kahrederek yaşamayı önce kanıksatıyor. Ardından, herkes kendince itirazını üretmek için yol arıyor.

* * *

Gülistan kızımızın hayat normal seyrinde yürüse, belki selam bile vermeyeceği bir psikopatla sevgili olmasını da, “kendi itirazını üretmek” başlığı içerisinde değerlendirmek gerektiği kanaatimdeyim.

Sorumluluktan kaçmadan, başkalarını suçlayarak yükü omuzumuzdan atmaya yönelmeden, gençlerimizi son yıllarda artarak intihara veya benzeri yokoluş süreçlerine sürükleyen durumu nasıl değiştirebileceğimiz üzerine kafa yormak zorunluluğumuz vardır.

TUNCELİ’DE YANLIŞ OLAN NEDİR?

Bugünkü il sınırları ile Tunceli ve önceki Mamuratülaziz Vilayeti’ne bağlı Dersim sancağı Murat, Fırat nehirleri ile Peri suyunun, kuzeyde ise Munzur sıradağının doğal sınırlarını oluşturduğu bir bölgedir. 2884 sayılı Tunceli Vilayeti'nin İdaresi Hakkında Kanun ile birlikte Pülümür de il yönetimine katılmıştır.

Osmanlı döneminde bölgeden çıkan, tanınmış herhangi bir aydın yoktur. 2. Abdülhamid’in kurdurduğu ve 1892-1908 yılları arasında faaliyet gösteren “Aşiret Mekteb-i Hümayunu” sayesinde, örneğin bölgenin devletle işbirliğine önem veren aşiretlerinden Hozat’lı Kankozadelerden Hasan Hayri Bey gibi ilk “okumuş” insanlar ortaya çıktı. Nitekim, Mehmet Kemal Işık (Tori) de “Ünlü Kürt Bilgin ve Birinci Kuşak Aydınlar” kitabında Nuri Dersimi dışında bölgeden başka isme yer vermemiştir.

* * *

Türkiye Cumhuriyeti, ülkenin tüm yoksullarına olduğu gibi, Tunceli insanına da ışık oldu.

Parasız eğitim ve yatılı okullar sayesinde Tunceli sadece Türkiye değil, dünya çapında ün kazanan aydınlar yetiştirdi.

Cemal Süreya, Vecihi Timuroğlu, Kemal Burkay, İsmet Kemal Karadayı gibi yazarların yanında, Adnan Yücel, Yusuf Hayaloğlu, Mehmet Çetin, Ahmet Can Akyol, Emirali Yağan gibi şairler, Metin ve Kemal Kahraman kardeşler, Hakkı Bulut, Seyfi Doğanay, Rahmi Saltuk, İntizar gibi müzisyenler, Taner Ölmez, İclal Aydın, Nihal Yalçın, Bülent Polat, Onur Buldu gibi oyuncular, Prof. Dr. Şahin Albayrak, Doç. Dr. Erdinç Sezgin, Doç. Dr. Umut Özcan gibi bilim insanları ile birlikte buraya sığamayacak kadar ismini anamadığımız aydınların yetişmesi, kendilerini başarıları ile var ederek, insanlığa katkı sunmaları Cumhuriyet ile mümkün oldu.

Yüzlerce yıl ortaçağ karanlığına mahkum edilmiş Tunceli, Cumhuriyet sayesinde bilimle ve sanatla buluştu.

Aydınlandı ve aydınlattı...

CUMHURİYET’İN AYDINLIĞINI KİM KARARTTI?

Yüzlerce yıl tarihte ve coğrafyada yeri bile olmayan bir şehirden, ne mutlu ki, dünya çapında bilimciler, sanatçılar ve aydınlar yetişmişti.

Ülkemizin her karış toprağı gibi, insan kaynağı yönünden bereketli Tunceli ilimiz, Cumhuriyet’ten aldığını fazlasıyla verdi, diyebiliriz.

Ancak, sadece Tunceli değil, bütün Türkiye 1945 sonrasında Atlantik emperyalist bloku ile kurulan yeni ittifakın sonucu olarak, yeniden sömürgeleştirilme sürecinin olumsuz etkileri ile karşı karşıya kaldı. Muğla ile Hakkari, Van ile Edirne, Trabzon ile Adana hep birlikte ABD emperyalizminin zorladığı sömürü ve baskı düzeninden zarar gördüler.

Uçak, araba, lokomotif üreten Türkiye’yi neredeyse toplu iğneye muhtaç hale getirdiler!

Türkiye’yi “Küçük Amerika yapacağız” derken, gerçekte ülkeyi küçülttüler!

Türk edebiyatının büyük yazarı Oktay Akbal’ın deyimiyle, “önce ekmekler bozuldu”!

Türkiye küçülürken düzen bozuldu.

* * *

İşte, Tunceli’de tanık olduğumuz kapkara tablonun mimarları da, yağmacı emperyalistler ve onların ülkemizdeki işbirlikçileridir.

Ne yazık ki, şu kahredici soruyu da sormak durumundayız:

Sadece kendi köyünü, ilçesini, ilini değil, bütün Türkiye’yi “hak ve adalet algısı” ile değişirebileceğini hayal eden bir kuşağın çocukları bugün neden intihar ediyor?

“Büyük” gelecek hayalleri kuran anneler babalar neden çocuklarına bir gelecek ümidi aşılayamadılar?

Çözüm üretmeyen “itiraz”, çaresizlik üretir.

Çözüm üretmeyen “itiraz”, umutsuzluk üretir.

Çözüm üretmeyen “itiraz”, melankoli üretir.

Tunceli’de tanık olduğumuz “kurşun gibi ağır hava”nın bir tarafı da, “çözümsüz itirazcılar”dır.

Bu gerçeği de kayda geçirmek zorundayız.

GÜLİSTAN DOKU DAVASININ SEYRİ NE OLACAK?

Medyaya yansıyan bilgilere baktığımızda, devletin “muktedir eli”nin bu davanın halkın adalet duygusunu karşılayacak şekilde sonuçlanmasına iradesinin varlığından söz edebiliriz.

Hem, önceki Tunceli Valisi Bülent Tekbıyıkoğlu gibi, cinayeti örtbas etmeye yönelik girişimleri engelleyerek, delillerin ortaya çıkmasında kararlı tutum sergileyen yöneticilerimizin varlığı, hem de “siyasi erk”in dirayeti bu dava özelinde adaletin tesis edilmesinde sonuç alabilir.

Ancak, bence asıl üzerine düşünülmesi gereken konu, bundan sonra başka Gülistan Doku’ların aynı kaderi paylaşmaması için ne yapılması gerektiğidir.

İlde ekonomi alanını genişletmeden işsizlik azaltılamayacağına göre, Tuncelili iş insanlarının kendi kentlerinde yatırım yapmasını engelleyen faktörleri açıkça konuşup, önlem alınması için müdahil olacak mıyız?

Öğrencilere burs veren kuruluşlar, il sınırlarındaki öğrencilere öncelik vererek, gençlerimizin başını dik tutmasına vesile olmayı gündemlerine alacaklar mı?

Yasadışı mafyatik oluşumların temizlenmesi için “şeksiz gümansız” işbirliği yapacak mıyız?

İlimizdeki cemevleri siyasette kariyer yapmak için o partinin-bu partinin peşinde koşmak yerine, gençlerimiz başta olmak üzere toplumsal sorunların çözümüze aracı olmayı görev olarak benimseyecekler mi?

Yüz yıl önce yaşanan zulüm üzerinden üretilen “acı ticareti” ile yaratılan kısır ve fasit bir döngü içine halkı hapsetmek yerine, Tunceli’nin makus talihini yenecek projelerle geleceğimizi kazanmak için çalışacak mıyız?

Bu sorulara vereceğimiz cevaplar, Gülistan Doku’ların bundan sonraki kaderini de belirleyecektir.

Tunceli ya kendisini boğan bu karanlıktan kurtulacak, ya da umutsuzluk, çaresizlik ve çözümsüzlük içinde, intihar eden bir şehir olarak tarihte yok olup gidecektir.

Demirel, kendisini ve partisini sürekli eleştiren bir ismi yanına aldırır. Yetmez, bir de milletvekili yapar. Çevresindekiler tepki gösterir:

“Efendim, size küfür eden adamı nasıl vekil yaparsınız?”

Demirel’in cevabı nettir ve düşündürücüdür:

“Daha önce karşı taraftan bize havlıyordu, şimdi bizim kapıdan karşı tarafa havlıyor.”

İşte, mesele tam da budur.

Dün bir kapıdan diğerine bağıranlar, bugün başka bir kapının önünde aynı görevi üstlenebiliyor.

Değişen sadece kapı oluyor, değişmeyen ise zihniyet!

Bugün siyasette de, sivil toplumda da benzer örnekler fazlasıyla karşımıza çıkıyor.

Dün en ağır eleştirileri yapanların, bugün aynı yapıların içinde en ön saflarda yer alması; “duruş” kavramını tartışılır hâle getiriyor.

Elbette, insan fikir değiştirebilir.

Ama, bu değişim ilke ile mi olur, yoksa çıkar ile mi?

Bir makam, bir koltuk, küçük bir menfaat uğruna taraf değiştirenler; aslında sadece yer değiştirmez, aynı zamanda itibar da kaybeder.

Çünkü toplum şunu çok iyi bilir:

Duruşu olan ile rüzgâra göre yön değiştiren bir değildir.

Sivil toplum örgütlerinde de durum farklı değildir.

İnanç, kültür ve değerler adına yola çıkanların; bu değerleri bir “basamak” hâline getirmesi, en büyük zararı yine o değerlere verir.

Rahmetli Demirel’in o sözü aslında bir gerçeği yüzümüze vurur:

Sorun kapı değiştirmek değil,

her kapıda aynı şekilde “havlamaya” devam etmektir.

Ve yazının özü şudur:

Allah kimseyi bir kemik uğruna kapı köpeği yapmasın.

Çünkü mesele hangi kapıda durduğun değil,

o kapının önünde nasıl bir karakter ile durduğundur.

ANLAYANA!

Örnekleyecek olursak, Hz. İbrahim Nemrut’a karşı, Hz. Musa Firavun’a karşı, Hz. İsa işgalci Roma valisi ile işbirliği içinde olan yerel yöneticilere karşı, Hz. Muhammed de Mekke’li tefeci-tüccar oligarşisine karşı mücadele etmişlerdir. Kısaca,  peygamberler zorba ve sömürücü yönetimlere karşı halkın menfaatlerini savunmuşlardır.

Bugünkü makalemizde Hz. İsa’nın hem yerel yöneticilere hem de işgalci Roma valisi ile işbirliği içinde olan Yahudi din konseyini oluşturan Ferisi ve Saduki mezhebinin temsilcileri olan Hahamlarla olan mücadelesini ele alacağız. Konumuzu daha iyi anlayabilmemiz için; o dönemin kısa bir tarihçesini vermemiz gerekiyor.

Bugünkü Filistin ve İsrail toprakları, M.Ö. 63 yılında Roma İmparatorluğu tarafından ele geçirilmişti. Yahudiye devleti, Roma’nın bir eyaleti olmuştu. Eyalet, Roma tarafından atanan bir vali tarafından yönetiliyordu. Ancak yerel krallığın devam edilmesine de izin verilmişti.  

Eyalet de yaşayan Musevi inancına mensup olanların kendi aralarındaki anlaşmazlıklarına dini otoriteyi elinde bulunduran ve yetmiş bir üyeden oluşan SANHEDRİN konseyi bakıyordu. Bu konsey de Ferisi ve Saduki mezhebine mensup Museviliğin din adamları olan Hahamlar yer alıyordu. Bu konsey, halk arasındaki davalara Musevi şeriatına göre yargılama yapıyordu. Konseye bağlı yerel silahlı bekçiler de bulunuyordu.

Bu konseyin suçlulara ceza verme yetkisi bulunuyordu. Ancak idam yetkisi yoktu. Bu yetki eyaleti yöneten Roma valisine ait idi.

Bu kısa özetten sonra , esas konumuza geçebiliriz. Ancak biz burada teolojik-dini tanımlama ve yorumlara girmeyeceğiz. Sadece, Hz. İsa’nın Ferisi ve Sadukilerle olan mücadelesini ele alacağız. Zira bu mezhep temsilcilerinin din anlayışı ile günümüz din istismarcıların din anlayışları benzerlik göstermektedir. Bu benzerlikleri İncil’de yer alan ayetlerle açıklayacağız.

Hz. İsa Musevi inancına mensup bir Vaiz-Hahamdı. Yahudiye bölgesini gezerek dini konularda sohbetler yapmakta, konferanslar vermekteydi. Ancak bu konferanslarda Ferisi ve Saduki Hahamları şiddetle eleştiriyordu. Bunların, dinin sadece ibadetlerini esas aldıklarını, adaletten, doğruluktan, insan ve Tanrı sevgisinden yoksun olduklarını anlatıyordu.

Yeruşalim’deki (Kudüs) kutsal tapınağın ibadet yapılan bir mekandan çıkartılarak bir ticaret merkezine çevrildiğini ve buradan maddi çıkarlar elde edildiğini, Sanhedrin konsey üyelerinin de bundan nemalandıklarını sık sık tekrar etmekteydi.

Hz. İsa’nın bu vaaz ve söylemleri halk tarafından ilgiyle karşılanıyordu. Kısa sürede bölgede tanınan dini bir lider oldu. Ancak bu durum Musevi din konseyini oluşturan Hahamları rahatsız etti. Ve Hz. İsa’ya karşı bir kampanya başlattılar. Bu kampanyanın özünü Hz. İsa’nın kendisini Yahudiye’nin “Kralı” olarak tanıttığını ve halkı yönetime karşı kışkırttığını, Musevi inancına aykırı sözlerde bulunduğunu yaymaya başladılar. Hz. İsa’nın kutsal tapınak içinde bulunan tüccar ve sarraflara ait işyerlerini dağıtması ile eyleme geçtiler.

Bu olaylar ve Hz. İsa’nın sözleri, Hristiyanlığın kutsal kitabı olan Matta İncilinde şöyle anlatılmaktadır:

“İsa tapınağa girdi ve tapınakta alışverişle uğraşan herkesi dışarı attı. Para değiştirenlerin masalarını, güvercin satıcılarının koltuklarını altüst etti. Onlara, “Kutsal Kitap’ta yazılmıştır” dedi:

“‘Evime dua evi denecektir.

Ama siz onu eşkıya yatağı yaptınız.’”  (Matta İncili, 21. Bölüm 12-13. Ayetleri)

Hz. İsa, dini kendi çıkarlarına alet eden Ferisi ve Sadukileri çok sert sözlerle eleştirmeye devam eder:

“Vay sizlere dinsel yorumcular ve Ferisiler. İkiyüzlüler! Çünkü göklerin hükümranlığını insanların yüzüne kapatıyorsunuz. Kendiniz girmiyorsunuz, girmek isteyenleri de bırakmıyorsunuz. Dul kadınların evlerine konuyorsunuz ve gösteriş için uzun uzadıya dua ediyorsunuz. Bu yüzden yargınız daha ağır olacaktır.”

“Vay sizlere dinsel yorumcular ve Ferisiler. İkiyüzlüler! Çünkü denizde karada dolaşarak tek kişiyi olsun yolunuza çekmek için didiniyorsunuz. Bunu sağlayınca da onu kendinizden iki kat cehennem çocuğu durumuna düşürüyorsunuz. 

“Vay sizlere kör yöneticiler! Tapınak üzerine ant içmenin önemi yok, ama tapınaktaki altın üzerine ant içen sorumludur diye yorum yürütenler. Kör akılsızlar! Hangisi üstündür? Altın mı, yoksa altını kutsal kılan tapınak mı? “

“Yine diyorsunuz ki, sunak üzerine ant içmenin önemi yok, ama oradaki armağan üzerine ant içen sorumludur. Ne körsünüz! Hangisi üstündür? Sunu mu, yoksa sunuyu kutsal kılan sunak mı? Çünkü sunak üzerine ant içen, onun ve ondaki her şeyin üzerine ant içer. Bunun gibi, tapınak üzerine ant içen de onun ve ondaki Kişi’nin üzerine ant içmiş olur. Göğe ant içen ise Tanrı tahtına ve onun üstünde oturana ant içer.”

“Vay sizlere dinsel yorumcular ve Ferisiler. İkiyüzlüler! Çünkü nanenin, anasonun, kimyonun ondalığını ödersiniz. Ama ruhsal yasanın üstün önem taşıyan konularını bıraktınız: Adaleti, acımayı, içten bağlılığı.. Asıl uygulayacağınız işler bunlardı. Evet, ötekileri de bırakmadan.”

“Kör yöneticiler. Sudan sivrisineği süzenler, öte yandan da deveyi yutanlar. Vay sizlere dinsel yorumcular ve Ferisiler. İkiyüzlüler! Çünkü bardağın, çanağın dışını temizlersiniz, ama içi soygunculukla, bencil isteklerle doludur. Kör Ferisi! İlkin bardağın içini temizle ki, dışı da temizlenmiş olsun.”

“Vay sizlere dinsel yorumcular ve Ferisiler. İkiyüzlüler! Çünkü sizler badanalı gömütlere benziyorsunuz. Bunlar dıştan parlak görünür, ama içleri ölü kemikleriyle ve her tür iğrençlikle doludur.”

“Sizler de bunlar gibi dıştan insanlara doğru görünürsünüz, ama içten ikiyüzlülükle ve kötülükle dolusunuz.” (Matta İncili, 23. Bölüm,13-28. Ayetleri)

Yukarıdaki ayetlerden de anlaşılacağı üzere, Hz. İsa, Ferisi ve Sadukileri iki yüzlü olmakla, tapınak üzerinden maddi menfaat elde etmekle, halka karşı adaletsiz olmakla, insan ve Tanrı sevgisinden yoksun olmakla suçlamaktadır.

Hz. İSA’NIN TUTUKLANMASI VE ÇARMIHA GERİLİŞİ

Hz. İsa’nın tutuklanması, yargılanması ve çarmıha gerilmesi ile ilgili ayetler ise şöyledir:

“İsa sözlerini sona erdirince öğrencilerine, “İki gün sonra Passah (hamursuz bayramı) Kutlayışı olduğunu biliyorsunuz” dedi. “İnsanoğlu çarmıha çakılmak için ele verilecektir.” Bu sırada başrahiplerle halkın İhtiyarları, adı Kayafa olan başrahibin sarayında bir araya geldiler. İsa’yı yakalayıp öldürmek için düzen kurdular. “Ama bu iş kutlama sırasında olmasın ki, halk arasında kargaşalığa yol açmasın” diyorlardı.” (Matta İncili, 26. Bölüm,1-5. Ayetleri)

Ayetlerin devamında, Hz. İsa’nın tutuklanması ve Roma valisi Pilatus’a getirilişi şöyle anlatılmaktadır:

“O daha sözünü bitirmeden, On İkiler’den biri olan Yahuda geldi. Yanında kılıçlarla sopalarla silahlanmış büyük bir topluluk vardı. Bunları başrahiplerle halkın İhtiyarları göndermişti. İsa’yı ele veren onlara bir işaret gösterdi: “Kimi öpersem aradığınız O’dur; O’nu tutuklayın.” (Matta İncili, 26. bölüm 47. ve 48. Ayetleri)

“Sabah olunca halkın başrahipleriyle bütün İhtiyarları İsa’yı öldürmek üzere görüşmeye koyuldular. O’nu zincire vurarak götürüp vali Pilatus’a teslim ettiler.” (Matta İncili, 27. bölüm 1. ve 2. Ayetleri)

“İsa vali Pilatus’un önüne dikildi. Vali, “Sen Yahudiler’in Kralı mısın?” diye sordu. İsa, “Söylediğin gibidir” dedi. Ama başrahiplerle İhtiyarlar’ın suçlamalarına hiçbir yanıt vermedi. Sonra Pilatus, “Sana karşı yöneltilen bunca tanıklığı duymuyor musun?” dedi. Ama O hiçbir konuda ona tek yanıt olsun vermedi. Öyle ki, vali şaşırıp kaldı.” (Matta İncili, 27. Bölüm, 11-14. Ayetleri)

Bu yargılamalardan sonra İncil’de yer alan ayetlere göre, Vali Pilatus, Musevilerin Hamursuz bayramı nedeniyle Hz. İsa’yı affetmek ister. Ancak Ferisi ve Sadukiler buna karşı çıkarak, sadece adi  bir suçlu olan Bar Abbas’ın affedilmesini isterler. Bu ısrar ve tepkiler üzerine, Roma valisi Pilatus, Hz. İsa’nın çarmıha gerilmesini onaylar.

İncildeki ayetlere göre, Hz. İsa öldükten üç gün sonra dirilir ve kırk gün sonra da göğe yükselir.

İncil’deki ayetlerden de anlaşılacağı üzere, din istismarcılarının çıkarlarını korumak için işgalcilerin atadığı vali ile işbirliğinden kaçınmadıkları görülmektedir. Hz. İsa’nın Ferisi ve Sadukilerle olan mücadelesi, tüm dinlerde görülen samimi inananlarla, dini kendi çıkarları için kullanan şekilciler arasındaki ayrımın bugün de devam ettiğini göstermektedir.

Çıkarcılar, insanların samimi duygu ve inançlarını bugün de sömürmeye, istismar etmeye ne yazık ki devam ediyorlar.

Bu yüzden Atatürk’ün adı, günlük siyasetin dar hesaplarına kurban edilemeyecek kadar büyük; kişisel hataların, yanlışların ve hatta suçların üstünü örtmek için kullanılmayacak kadar değerlidir.

Günümüze baktığımızda ise üzücü bir tabloyla karşı karşıyayız. Atatürk’ün adı, bazı çevreler tarafından bir “dokunulmazlık zırhı” gibi kullanılmaya başlanmıştır.

Özellikle siyaset arenasında, sorumluluk sahibi olması gereken bazı isimler; yaptıkları hataları, etik dışı davranışları ya da kamu vicdanını yaralayan eylemleri örtmek adına hemen aynı söyleme sarılıyor:

“Ben Mustafa Kemal’in askeriyim.”

Peki gerçekten öyle mi?

Eğer bir insan kamu malına zarar veriyorsa, görevini kötüye kullanıyorsa, rüşvetle, yolsuzlukla, ahlaki zaaflarla anılıyorsa; onun dilinden düşürmediği bu söz, Atatürk’ü yüceltmez.

Tam tersine, Atatürk’ün temsil ettiği değerleri tartışmalı hale getirir, toplum nezdinde aşındırır.

Bugün sosyal medyada, televizyon ekranlarında ve siyasi meydanlarda sıkça gördüğümüz bir başka gerçek daha var: Suçüstü yakalanan, hakkında ciddi iddialar bulunan bazı kişilerin, hiçbir şey olmamış gibi Atatürk söylemine sarılması ve bunu bir savunma hattı olarak kullanması…

Üstelik bunu yaparken bir de zafer işaretleri, hamasi söylemler…

İşte tam da bu noktada toplumun vicdanı devreye giriyor ve şu soruyu soruyor:

“Atatürk’ün adı, gerçekten bu kadar kolay mı kullanılmalı?”

Atatürk’ün “askeri” olmak; slogan atmakla, kürsüde birkaç cümle kurmakla olmaz.

Atatürk’ün askeri olmak; dürüst olmaktır, hesap verebilir olmaktır, milletin emanetine sahip çıkmaktır.

Liyakati esas almaktır, adaleti gözetmektir, halkı aldatmamaktır.

Atatürk’ün mirası; temiz siyaset, şeffaf yönetim ve ahlaklı duruş demektir.

Bu mirası taşıyamayanların, o mirasın arkasına saklanmaya çalışması ise en hafif ifadeyle bir çelişkidir.

Daha da önemlisi; bu tür davranışlar sadece bireysel bir yozlaşma değil, aynı zamanda toplumsal bir erozyona da yol açar.

Çünkü genç nesiller, söylenenlerle yapılanlar arasındaki farkı gördükçe inançlarını kaybeder. Değerlere olan bağlılık zayıflar, güven duygusu sarsılır. Bu da uzun vadede toplumun ortak değerlerine zarar verir.

Gerçek Atatürkçülük; onun adını kullanmak değil, onun ilkelerini yaşatmaktır. “Ben Atatürkçüyüm” diyen birinin önce kendisine şu soruları sorması gerekir:

Ben görevimi hakkıyla yapıyor muyum?

Kamuya karşı sorumluluğumu yerine getiriyor muyum?

Davranışlarım, Atatürk’ün çizdiği yola uygun mu?

Eğer bu sorulara verilecek cevaplar samimi değilse, o zaman Atatürk’ün adını ağıza almak da samimiyetsizdir.

Kimse kusura bakmasın; Atatürk bu milletin ortak değeridir ve bu değer kimsenin şahsi çıkarlarına alet edilemez. Ne bir siyasi kimliğin, ne bir makamın, ne de bir kişinin arka bahçesi değildir.

Sözün özü şudur:

Her hatanın, her yanlışın, her suçun üstüne Atatürk’ün adını örtmeye çalışmak; ne o hatayı gizler ne de o kişiyi aklar.

Aksine, Atatürk’ün hatırasına zarar verir.

Bu yüzden artık açık ve net konuşmak gerekiyor:

Atatürk’ü sevmek kolaydır.

Onun adını anmak da kolaydır.

Ama onun mirasına layık olmak zordur.

Ve o mirasa layık olamayanların yapması gereken tek şey vardır:

Atatürk’ü yıpratmayı bırakmak!

Bu adım, yıllardır görmezden gelindiğini düşünen Alevî toplumuna yönelik bir “tanıma” iradesi olarak değerlendirilmiştir.

Ancak mesele sadece bir kurumun kurulması değildir. Asıl mesele, o kurumun ne kadar güçlü, ne kadar etkili ve ne kadar karşılık bulduğudur.

Bugün gelinen noktada Alevî-Bektaşî Kültür ve Cemevi Başkanlığı’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde, adeta bir genel müdürlük gibi işlev görmesi; hem yetki hem de bütçe açısından sınırlı kalması, beraberinde ciddi tartışmaları da getirmektedir.

Özellikle bütçe noktasında, doğrudan Cumhurbaşkanlığı’na bağlı olan Diyanet İşleri Başkanlığı ile kıyaslandığında ortaya çıkan fark, bu yapının ne kadar etkisiz bırakıldığını açıkça göstermektedir.

Birçok Alevî kurumu, bu başkanlığın kurulmasını önemli bulmakla birlikte, işleyişine yönelik eleştirilerini açıkça dile getirmektedir.

Çünkü sahada karşılık bulmayan, taleplere cevap veremeyen, bürokratik engeller içinde sıkışmış bir yapı; ne kadar iyi niyetle kurulmuş olursa olsun, zamanla güven kaybına yol açar.

İşte tam da bu noktada sorulması gereken soru nettir:

Alevî-Bektaşî Kültür ve Cemevi Başkanlığı, neden aracı bir bakanlık bünyesinde tutulmaktadır?

İnanç hizmeti, sıradan bir kültürel faaliyet değildir.

İnanç, toplumun vicdanıdır, kimliğidir, hafızasıdır. Bu kadar hayati bir alanın, bürokratik katmanlar arasında zayıflatılması kabul edilebilir değildir.

Eğer devlet, Alevî yurttaşlarını gerçekten muhatap almak istiyorsa, bunu güçlü ve doğrudan bir yapı ile göstermelidir.

Bu nedenle açık ve net bir şekilde ifade etmek gerekir ki, Alevî-Bektaşî Kültür ve Cemevi Başkanlığı, doğrudan Cumhurbaşkanı’na bağlanmalıdır.

Aracı bakanlıklar kaldırılmalı, kurum doğrudan karar alma mekanizmasının merkezine yerleştirilmelidir. Ancak bu şekilde hem yetki hem bütçe hem de etki gücü anlamında gerçek bir karşılık oluşturulabilir.

Aksi halde bu yapı, iyi niyetli ama etkisiz bir kurum olarak kalmaya mahkûm olur.

Elbette mesele sadece idari bağlılık değildir. En az onun kadar önemli olan bir diğer konu da kadro meselesidir.

Bu kurumda görev alacak isimler; Alevî-Bektaşî inancını bilen, bu yolun erkânına hâkim, liyakat sahibi, devlet ciddiyetini taşıyan ve en önemlisi siyasetin günlük hesaplarından uzak kişiler olmalıdır.

İnanç kurumu, siyasi kadrolaşmanın alanı olamaz.

Alevî toplumu ayrıcalık talep etmemektedir. Talep edilen şey çok nettir: Eşit yurttaşlık, samimi muhataplık ve güçlü temsil!

Bugün yapılması gereken; sembolik adımlar değil, gerçek çözümlerdir.

Eğer bu başkanlık gerçekten tarihî bir ihtiyaca cevap vermek için kurulduysa, o zaman gereği yapılmalı; yetkisi artırılmalı, bütçesi güçlendirilmeli ve en önemlisi doğrudan Cumhurbaşkanlığı’na bağlanarak etkin bir yapıya kavuşturulmalıdır.

Çünkü yarım bırakılmış her adım, umut olmaktan çıkar; hayal kırıklığına dönüşür.

Ve unutulmamalıdır ki:

Toplumsal güveni adı olan değil, karşılığı olan kurumlar inşa eder.

Ne yazık ki, bazı kişiler sistem içinde hem bürokraside hem de Alevi kurumlarında kendilerine yer bulabilmekte; bu konumlarını ise hizmet için değil, kişisel hesaplar ve siyasi beklentiler için kullanabilmektedir. Oysa bu tür makamlar, bir ayrıcalık değil; ağır bir sorumluluktur.

Alevi öğretisinde sıkça dile getirilen ve derin anlamlar barındıran bir söz vardır:

“Her ağacın kurdu kendi içinden çıkar.”

Bu söz, aslında yaşananların en açık ifadesidir. Çünkü dışarıdan gelen baskı kadar, içeriden gelen yozlaşma da topluma zarar verir. Hatta çoğu zaman daha sinsi ve daha yıkıcı olur. Kendi içinden çıkan ve kendi değerlerini zedeleyen bir anlayış, toplumsal birlik duygusunu temelden sarsar.

Aleviler arasında bu tür kişiler için kullanılan bir benzetme de oldukça dikkat çekicidir: “Kınalı keklikler.”

Bilindiği üzere, keklik avında bir keklik diğerini tuzağa çekmek için kullanılır. Bu benzetme, kendi toplumunu, kendi değerlerini farkında olarak ya da olmayarak bir araç haline getirenleri anlatmak için yapılır. Bu durum ise sadece bir yanlış değil; aynı zamanda derin bir kırılmanın ifadesidir.

Bu tür kişilerin dillerinde çoğu zaman Alevilik vardır; ancak mesele çıkar, makam ve menfaat olduğunda sergilenen tavır, söylenen sözlerle örtüşmez. İnanç, sadece dilde taşınan bir söylem değil; yürekle hissedilen ve davranışlarla ortaya konan bir duruştur.

Bugün gelinen noktada, toplum olarak asıl yapılması gereken; temsil iddiasında bulunanların sözleri ile eylemleri arasındaki uyumu sorgulamaktır. Çünkü bir inancı temsil etmek, sadece o inancın adını anmakla değil; onun değerlerini yaşamakla mümkündür.

Unutulmamalıdır ki; hiçbir makam, hiçbir unvan, hiçbir siyasi beklenti bir inancın önüne geçemez. Geçmemelidir. İnancını kendi çıkarları için kullananlar, günü kurtarabilir; ancak ne toplum vicdanında ne de tarih önünde hak ettikleri yeri bulabilirler.

Alevilik; hak yoludur, erdem yoludur, sorumluluk yoludur. Bu yolda yürüyenlerin yükü ağırdır. Bu yükü taşıyamayanlar ise, hangi makamda olursa olsun, o yolun sahibi değil; sadece geçici yolcularıdır.

"ANLAYANA"

“Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez” sözü de tam olarak böyledir. Bu söz, insanın en çaresiz anlarında umudun, dayanışmanın ve beklenmedik bir yardımın doğuşunu anlatır.

İnsan hayatı düz bir çizgi değildir. Herkesin yolu zaman zaman daralır, kapılar kapanır, umutlar tükenir gibi olur. İşte tam da bu noktada insan, ya içine kapanır ya da bir çıkış yolu arar.

Tarih boyunca da görülmüştür ki, insan en zor anlarında ya kendi içindeki gücü keşfeder ya da hiç ummadığı bir el uzanır ona. Bu yüzden bu söz, yalnızca mistik bir anlam taşımaz; aynı zamanda insanın mücadele gücüne de işaret eder.

Hızır, inanç dünyasında darda kalanlara yetişen, zor anlarda yol gösteren bir semboldür. Ancak burada asıl üzerinde durulması gereken nokta şudur: Hızır sadece dışarıdan gelen bir yardım mıdır, yoksa insanın kendi içindeki direncin, sabrın ve inancın bir tezahürü müdür?

Belki de her ikisidir. Çünkü insan sıkışmadan, zorlanmadan ne kendini tanıyabilir ne de gerçek dostu, gerçek dayanışmayı görebilir.

Bugün yaşadığımız toplumsal olaylara baktığımızda da bu sözün ne kadar geçerli olduğunu açıkça görüyoruz. Ekonomik sıkıntılar, sosyal adaletsizlikler, güven bunalımı…

Tüm bunlar toplumun geniş kesimlerini bir “sıkışmışlık” duygusuna sürüklüyor. Ancak tam da bu noktada dayanışma kültürü, komşuluk ilişkileri, sivil toplumun gücü devreye giriyor. Bir lokmayı paylaşmak, bir el uzatmak, bir yaraya merhem olmak…

İşte modern zamanların “Hızır”ı da budur.

Ne var ki, burada önemli bir tehlikeyi de göz ardı etmemek gerekir. İnsanların sıkışmışlığından faydalanan, bunu fırsata çeviren kişi ve yapılar da yok değildir.

Bu nedenle gerçek Hızır ile sahte kurtarıcıyı ayırt etmek, bireyin ve toplumun en büyük sınavlarından biridir. Çünkü gerçek yardım, karşılık beklemeden yapılan; insanı daha güçlü kılan yardımdır.

Sonuç olarak, “Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez” sözü bize iki önemli mesaj verir: Birincisi, zorluklar hayatın kaçınılmaz bir gerçeğidir ve bu zorluklar insanı olgunlaştırır. İkincisi ise, umut hiçbir zaman tükenmez.

İnsan, en karanlık anında bile bir ışık bulabilir; yeter ki aramayı bilsin ve inancını kaybetmesin.

Unutmamak gerekir ki, bazen Hızır bir insanın duasında, bazen bir dostun omzunda, bazen de insanın kendi iradesinde gizlidir.

Ve belki de en büyük gerçek şudur: İnsan, başkasının Hızır’ı olabildiği ölçüde insan kalır.

Sorunun cevabını baştan verelim. Hz. Musa’ya inen Tevrat da, Nil’den Fırat’a kadar olan toprakların İsrail oğullarına verileceği şeklinde bir ayet bulunmamaktadır. Siyonistlerin, saldırı ve yayılmacı politikalarına alet ettikleri ayet de ilgili toprakların İbrahim oğullarına verileceği belirtilmektedir.

Gerek Kur’an’da gerek Tevrat’da Hz. İbrahim’in iki oğlu olduğu belirtilmektedir. İsrail oğulları soylarını Hz. İbrahim’in oğlu İshak’a, Araplar ise, soylarını Hz. İbrahim’in diğer oğlu olan İsmail’e dayandırmaktadırlar. Dolayısıyla, İsrail oğulları ile Araplar kardeş çocukları olmaktadır. Yani akrabadırlar.

Bu kısa özetten sonra, Tevrat’ta yer alan ilgili bölümleri verebiliriz. İlgili ayetleri verdiğimizde Siyonistlerin yalanı ortaya çıkacaktır. Ancak bu durumu kavrayabilmemiz için ön bilgi olarak bazı ayetlerin verilmesinde yarar görmekteyiz. Önce Tevrat da tufandan ( Nuh Tufanı) önceki ayetleri verelim. Bu ayetlerde Tufanın nedenleri anlatılmaktadır. Bunu verdiğimizde konumuz daha iyi anlaşılacaktır. Zira bu ayetlerde, bugün dünyadaki insanoğlu’nun  başlangıcı anlatılmaktadır.

Yaratılış, bölüm 5: 32. Ayet :” Nuh 500 yıl yaşadıktan sonra Sam, Ham, Yafet adlı oğulları doğdu.”

Yaratılış, bölüm 6: 1. Ayet: “ Yeryüzünde insanlar çoğalmaya başladı, kızlar doğdu.”

Yaratılış bölüm 6: 3. Ayet: “ RAB, "Ruhum insanda sonsuza dek kalmayacak, çünkü o ölümlüdür" dedi, "İnsanın ömrü yüz yirmi yıl olacak."

Yaratılış bölüm, 6: 9-10-11-12-13. Ayetler: “Nuh'un öyküsü şöyledir: Nuh doğru bir insandı. Çağdaşları arasında kusursuz biriydi. Tanrı yolunda yürüdü.”

“ Üç oğlu vardı: Sam, Ham, Yafet.”

“Tanrı'nın gözünde yeryüzü bozulmuş, zorbalıkla dolmuştu.”

“Tanrı yeryüzüne baktı ve her şeyin ne denli bozulduğunu gördü. Çünkü insanlar yoldan çıkmıştı.”

“Tanrı Nuh'a, "İnsanlığa son vereceğim" dedi, "Çünkü onlar yüzünden yeryüzü zorbalıkla doldu. Onlarla birlikte yeryüzünü de yok edeceğim.”

Ayetlerin devamında Tanrı, Nuh peygamberden bir gemi yapmasını isteyerek şöyle hitap eder:

“Yaratılış, bölüm 6: 18-19-20-21-22. Ayetler: “Ama seninle bir antlaşma yapacağım. Oğulların, karın, gelinlerinle birlikte gemiye bin.”

“Sağ kalabilmeleri için her canlı türünden bir erkek, bir dişi olmak üzere birer çifti gemiye al.”

“Çeşit çeşit kuşlar, hayvanlar, sürüngenler sağ kalmak için çifter çifter sana gelecekler.”

 “Yanına hem kendin, hem onlar için yenebilecek ne varsa al, ilerde yemek üzere depola."

“Nuh Tanrı'nın bütün buyruklarını yerine getirdi.”

Ayetlerin devamında tufanla birlikte; yeryüzünde hiçbir canlı sağ kalmaz. Sadece, Nuh peygamberin gemisinde bulunanlar kurtulur. Bu nedenle de yeryüzündeki bütün insanların Nuh peygamberin üç oğlu olan Sam, Ham ve Yafet’den geldiği belirtilerek şöyle devam edilmektedir:

Yaratılış bölüm, 9: 18-19. Ayetler: “ Gemiden çıkan Nuh'un oğulları Sam, Ham ve Yafet idi. Ham Kenan'ın babasıydı.”

“Nuh'un üç oğlu bunlardı. Yeryüzüne yayılan bütün insanlar onlardan üredi.”

Yukarıdaki ayetlerde ismi geçen Kenan, Nuh peygamberin Ham isimli oğlundan olan torunudur. Bugünkü İsrail ve Filistin bölgesinin Tevrat’daki “Kenan bölgesi” ismi de buradan gelmektedir. İlerideki ayetlerde belirtileceği üzere, Hz. İbrahim'e vaat edilecek toprakların büyük kısmı da bu bölge olacaktır.

Tevrat’da vadedilmiş topraklarla ilgili ayetler ise şöyledir:

Yaratılış bölüm 12: 1-2-3. Ayetleri: “RAB Avram'a (İbrahim’e), Ülkeni (Urfa-Harran), akrabalarını, baba evini bırak,  sana göstereceğim ülkeye git" dedi.”

"Seni büyük bir ulus yapacağım, Seni kutsayacak, sana ün kazandıracağım, Bereket kaynağı olacaksın.”

“Seni kutsayanları kutsayacak, Seni lanetleyeni lanetleyeceğim. Yer yüzündeki bütün halklar Senin aracılığınla kutsanacak."

Yaratılış, bölüm 12: 5-6. Ayetler: “ Karısı Saray'ı, yeğeni Lut'u, Harran'da kazandıkları malları, edindikleri uşakları yanına alıp Kenan ülkesine doğru yola çıktı. Oraya vardılar.”

“Avram ülke boyunca Şekem'deki More meşesine kadar ilerledi.O günlerde orada Kenanlılar yaşıyordu.”  (Nuh peygamberin torunları)

Yaratılış bölüm 15: 18-21. Ayetler: “ O gün RAB Avram'la antlaşma yaparak ona şöyle dedi: "Mısır Irmağı'ndan (Nil) büyük Fırat Irmağı'na kadar uzanan bu toprakları -Ken, Keniz, Kadmon, Hitit , Periz, Refa, Amor, Kenan, Girgaş ve Yevus topraklarını senin soyuna vereceğim." (Bugünkü Filistin, İsrail, Ürdün, Lübnan, Suriye’nin güneyi ve kuzeyi)

Tevrat’daki ayetlerden belirtilenlere göre, İbrahim peygamberin eşi Sara’dan çocuğu olmaz. Bunun üzerine Sara, Hz. İbrahim’i cariyesi Hacer ile evlendirir. İlgili ayetler şöyledir:

Yaratılış bölüm 16: 15-16. Ayetler: “ Hacer Avram'a bir erkek çocuk doğurdu. Avram çocuğun adını İsmail koydu.”

“Hacer İsmail'i doğurduğunda, Avram seksen altı yaşındaydı.”

Hacer isimli cariyeden oğlu olan Avram’ın ismi de değişir. İlgili ayet şöyledir:

Yaratılış, bölüm 17: 5-6-7-8. Ayetler: “Artık adın Avram değil, İbrahim olacak. Çünkü seni birçok ulusun babası yapacağım.”  (Avram": "Yüce Baba" anlamına gelir. "İbrahim": İbranice Avraham, "Çokların babası" anlamına gelir.)

Yaratılış bölüm 17: 6-7-8. Ayetler: “ Seni çok verimli kılacağım. Soyundan uluslar doğacak, krallar çıkacak.

“Antlaşmamı seninle ve soyunla kuşaklar boyunca, sonsuza dek sürdüreceğim. Senin, senden sonra da soyunun Tanrısı olacağım.”

“Bir yabancı olarak yaşadığın toprakları, bütün Kenan ülkesini sonsuza dek mülkünüz olmak üzere sana ve soyuna vereceğim. Onların Tanrısı olacağım."

İbrahim peygamberin cariyesi Hacer’den sonra eşi Sara’dan da bir oğlu olur. İlgili ayet de şöyledir:

Yaratılış bölüm 17: 19. Ayet: “ Tanrı, "Hayır. Ama karın Sara sana bir oğul doğuracak, adını İshak koyacaksın" dedi, "Onunla ve soyuyla antlaşmamı sonsuza dek sürdüreceğim.”

Yaratılış bölüm 15, 18-21. ayetler ile 17. bölüm 8. Ayet de de belirtildiği üzere; Tanrı, Kenan bölgesini ve Nil’den Fırat nehirlerine kadar olan toprakları İbrahim peygambere ve soyuna vaat etmektedir. Bu ayetlerde de İsrail oğullarının ismi geçmemektedir. Zira İsrail, İbrahim peygamberin Sara’dan olan İshak’ın oğlu Yakup olup, lakabı İsrail’dir. Yani, Tanrı Nil’den Fırat’a kadar olan toprakları İbrahim peygambere vaat ettiğinde, Torunu Yakup, diğer adıyla İsrail henüz dünyaya gelmemişti. Siyonistlerin Tevrat’a dayandırdıkları “Vadedilmiş topraklar” (Arz-ı Mev'ud) yalanı da bu ayetlerle kanıtlanmaktadır. Zira, İsrail ismi Tevrat’daki vaat edilmiş topraklar ile ilgili ayetlerden çok sonra geçmektedir.

Kaldı ki, bugün Nil’den Fırat’a kadar uzanan topraklarda zaten İbrahim peygamberin soyundan gelenler yaşamaktadır. Yani Tevrat’ta vadedilen gerçekleşmiş bulunmaktadır. Dolayısıyla, Siyonistlerin iddiaları bu nedenle de temelsiz kalmaktadır.

Tevrat da Yakup-İsrail ismi ile ilgili ayetlerde ise, şöyle denilmektedir:

Yaratılmış, bölüm 25: 26. Ayet: “ Sonra kardeşi doğdu. Eliyle Esav'ın topuğunu tutuyordu. Bu yüzden İshak (Hz. İbrahim’in Sara’dan olan oğlu) ona Yakup adını verdi. Rebeka doğum Yaptığında İshak altmış yaşındaydı.”

Yaratılış, bölüm 32: 28. Ayet: “ Adam, "Artık sana Yakup değil, İsrail denecek" dedi, "Çünkü Tanrı'yla, insanlarla güreşip yendin." (İsrail": Tanrı'yla güreşir" anlamına gelir.)

Yukarıda verdiğimiz Tevrat ayetlerinden de anlaşılacağı üzere, adını Kudüs’teki Siyon tepesinden-dağından alan radikal dincilerin, kutsal kitaptaki ayetleri istismar ettikleri ve olmayanı varmış gibi göstererek, bir inancı kendi emellerine alet ettikleri anlaşılmaktadır.

Bu durum, yani yalan ve sahtekarlık,  din istismarı yapan her grup için geçerlidir. Zira, bütün radikal dinciler, bunu yapmadan insanları kandıramayacaklarını bilmektedirler. Bunlar aynı zamanda tarihleri boyunca gerçek dindar insanlara yalan söylemişler, onların samimi inançlarını sömürmüşler, çıkarları doğrultusunda kullanmışlardır. Bu radikal dinciler hep güçlüden hep zorbadan yana olmuşlardır.

Siyonistlerin tarihi de böyledir. Yirminci yüzyılda İngiliz emperyalizminin yanında yer almışlar ve onlara piyonluk görevi yapmışlardır. İngilizler dünyadaki etkinliğini kaybedince, hemen en güçlü emperyalist olan ABD’nin yanına geçmişlerdir. Zira bu tip küçük azınlıklar kendi güçleri ile bir şey yapamayacaklarını bildikleri için hep bir “büyük” gücün arkasına saklanarak hareket etmişlerdir.

Ancak, bu sefer efendileri güç kaybedince arkasına saklanabilecekleri bir dayanak bulamayacaklar. Zira, bölgenin esas sahibi olan kadim halklar direnişe geçmiş olup, hem piyonları hem de esas ipleri elinde tutanları  tarihin çöplüğüne gönderecektir. Bunu yaşayıp göreceğiz.

***Tevrat’daki ayetler, http//ekitap.ayorum.com sitesinden alınmıştır.

Bugün siyasetin en büyük açmazı tam da burada başlıyor.
Herkes konuşuyor…
Herkes eleştiriyor…
Ama kimse kendine dönüp bakmıyor.

Oysa gerçek siyaset, önce insanın kendi nefsini sorgulamasıyla başlar.
Alevî inancında “dâr’a çekilmek” dediğimiz o büyük yüzleşme…
İşte siyasetçinin de en çok ihtiyaç duyduğu şey budur.

Bu noktada, yıllar önce bizzat şahit olduğum ve hafızamda yer eden bir anıyı paylaşmak istiyorum.

2013 yılında, Kemal Kılıçdaroğlu’nun genel başkanlığı döneminde, bir yurt gezisi sırasında yaşanan bir olay…
Kılıçdaroğlu lavaboda elini yıkadıktan sonra kirli peçeteyi atacak bir çöp kovası bulamaz. O anda yanında bulunan yakın koruması refleksle yaklaşır:
“Efendim, ben alayım.”

Ancak aldığı cevap, sıradan bir cevap değildir.
Bir duruşun, bir anlayışın ve bir ahlâkın ifadesidir:

“Sakın ha! Kimsenin pisliğini eline bulaştırma.”

Ve ardından o kirli peçeteyi başkasına vermek yerine kendi cebine koyar…
Çöpe atmak üzere…

İşte tam da burada, Kemal Kılıçdaroğlu’nun siyaset anlayışı net bir şekilde ortaya çıkar.
Sorumluluğu başkasına yüklemeyen, yükü paylaşırken kirli olanı devretmeyen, en basit anda bile bir ilke ortaya koyan bir yaklaşım…

Bu sadece bir anı değildir.
Bu, siyasetçinin nasıl olması gerektiğine dair somut bir örnektir.

Bugün siyasette eksik olan şey tam olarak budur.
Hata yapılır ama sahip çıkılmaz.
Yanlış yapılır ama başkasına yüklenir.
Kirlenilir ama temizlenmek yerine örtülür.

Oysa siyasetçi dediğin;
Kendi hatasıyla yüzleşebilen,
Kendi yükünü taşıyabilen,
Ve en önemlisi başkasını kirletmeden yürüyebilen insandır.

Kemal Kılıçdaroğlu’nun o gün verdiği cevap, aslında siyasetin özüne dair bir derstir.
“Kimsenin pisliğini eline bulaştırmamak” sadece bireysel bir hassasiyet değil; aynı zamanda kamusal ahlâkın temelidir.

Çünkü siyaset kirlenirse toplum kirlenir.
Siyasetçi arınmazsa toplum nefes alamaz.

İşte bu yüzden, siyasetçinin zaman zaman özünü dâr’a çekmesi gerekir.
Kendine dönmesi, kendini sorgulaması, hatasını kabul etmesi gerekir.

Büyük laflar etmek kolaydır…
Ama küçük bir davranışla büyük bir ahlâk ortaya koymak zordur.

Ve bazen bir kirli peçete…
Bir siyasetçinin gerçek duruşunu anlatmaya yeter.

Unutmayalım:
Siyaset makam değil, emanettir.
Ve o emaneti taşıyanlar…

Kimsenin pisliğini eline bulaştırmadan yürümelidir.

Anlayan’a…

İsrailoğulları’nın tarihi incelendiğinde yayılmacı ve saldırgan bir politika izlemeye başladıklarında; sonları hep hüsran olmuştur. Birinci işgal ve dağılma, M.Ö. 722 yıllarında İsrail devletinin Asurlular tarafından işgali ve halkının esir edilerek Mezopotamya bölgesine dağınık bir şekilde iskan edilmesidir. İkinci işgal ve sürgün M.Ö. 586 yılında Babil kralı Nebukadnezar tarafından gerçekleştirilmiştir.

İki ayrı dönemde gerçekleşen bu işgal ve sürgün olayı, Tevrat’ın bölümlerinde yer almaktadır. Kendilerini “dindar” olarak gören bu Siyonistlerin kutsal kitapları olan Tevrat’ta yer alan bilgileri ya okumadıkları ya da okuduklarından ders almadıkları anlaşılmaktadır. Ancak tarih çok acımasızdır, olaylardan ders almayanlara daha kötüsünü yaşatır.

İşte bugün İsrail’de işbaşında olan Siyonist Netanyahu hükümeti de Tevrat’ta anlatılanlardan ders almamış olacak ki; arkasına aldığı büyük bir destekle kendi özgücüyle orantılı olmayan eylem ve saldırılarda bulunmaktadır. Oysa, yaptığı bu saldırı ve katliamların İsrail’de yaşayan Musevilere hiçbir faydası yoktur. Tam tersine, İsrail halkının dünyada tecrit olmasına ve “katliamcı” olarak tanınmasına hizmet etmektedir. Zira, yaptıkları saldırı ve katliamlar efendileri olan ABD’nin Ortadoğu’daki çıkarlarına hizmet etmektedir.  ABD’nin çıkarı olmasa ne diye milyarlarca para harcasın? Nitekim; Siyonist Netanyahu’nun İran’a karşı başlattığı saldırıların 2009 yılından beri ABD derin devleti tarafından planlandığı görülmektedir.

ABD derin devletinin düşünce kuruluşu olan ve hükümetlerin izleyeceği politikaları belirleyen “BROOKİNGS İNTİTUTİON”  isimli kuruluş 20 Haziran 2009’da hazırladığı “İRAN’A GİDEN YOL HANGİSİ”  başlıklı raporunun 5. bölümünün başlığı şu şekildedir:

“İsrail’in Askeri Saldırısına İzin Vermek ve Teşvik Etmek-Bibi’nin (Netanyahu’nun) Yapması Gerekenler” başlığı altında şöyle denilmektedir:

-İsrail saldırısını teşvik etmek ve izin vermek.

-İsrail’e destek olarak ABD’nin hava saldırılarına katılmasını sağlamak.

-Karadan saldırı düzenlemek.

-İran muhaliflerine para ve silah desteği sağlamak.

-Buşehir, Natanz, İsfahan ve Tahran’daki nükleer araştırma merkezlerinin ağır bombardıman uçakları ile yok edilmesini sağlamak.

-Ağır bombardıman uçaklarının kullanımı için Dieogo Garcia üssünün kullanılmaya hazır hale getirmek.

Raporda yer alan önerilerin birebir aynısı 28 Şubat’tan beri uygulanmaktadır. Yani İran’a karşı başlatılan saldırı ve katliamların TRUMP’ın deliliği ve kişiliği ile ilgisi bulunmamaktadır. İran’ın “Nükler silah yapmasını engellemek” iddiası da tamamen gerçek dışıdır. Esas amaç Petrol, doğalgaz ve değerli madenlerin bulunduğu Ortadoğu bölgesini ele geçirmek ve kontrol altına almaktır.

Siyonistler burada piyon görevi yapmaktadır. Aklı başında olan herkes on milyonluk İsrail’in bütün Ortadoğu’yu kontrol altına alamayacağını bilir. Ama radikal “dincilik” her yerde olduğu gibi burada da emperyalizmin bir aparatı olmaktadır. Aynen İslam ülkelerinde Radikal dincilerin emperyalistler tarafından kullanılması gibi.

Bu tespitlerimizden sonra, ABD ve İran arasında sağlanan ateşkes anlaşması devam eder mi? Bizim tahmin ve analizlerimize göre maalesef devam etmeyeceği yönündedir. Zira emperyalist ABD ve onun aparatı olan İsrail hükümeti İran’ın koşulsuz teslimini istemektedir. İran hükümeti de bunu asla kabul etmeyeceğini açıklamıştır. Bu nedenle görüşümüz, bölgemizdeki savaşın ve çatışmaların devam edeceği ve yayılacağı yönündedir.

Zira saldırılara gerekçe yapılan İran’ın nükleer silah elde etmesi bir bahanedir. İsrail, dünyada 6. nükleer güce sahip bir ülkedir. Elinde yüzlerce nükleer başlıklı bomba bulunmaktadır.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’ne göre, İsrail nükleer başlıklı bombaları hem uçaklardan hem deniz altılardan hem de karadan ateşleyebilecek sistemlere sahip olan bir ülkedir. Dolayısıyla, İran’ın İsrail’i tehdit etmesi mümkün değildir. Ancak, Siyonistler halkını ve kamuoyunu ikna etmek için bu tür yalanlara başvurmaktadırlar. Üstelik İran Nükleer silah üretmeyi ve kullanmayı dini inançlarına aykırı olduğunu da ifade etmektedir.

Sonuç olarak, emperyalist ABD ve onun aparatı olan Siyonist İsrail hükümeti saldırılarına devam edecektir. Zira bölgemizde kendilerine direnen bir ülke ve devlet istememektedirler.  Aynen Irak’ta, Libya’da ve Suriye’de olduğu gibi İran’ı da parçalara ayırarak kontrollerinde bulunan devletçikler istemektedirler.  

İran devletinin ve halkının emperyalist saldırıya direnmesi ve başarı kazanması ülkemiz içinde önem arz etmektedir. Zira hedefte ülkemiz de bulunmaktadır. O nedenle din, mezhep ve siyasi görüş ayırmadan hepimizin İran halkının yanında olması elzemdir.  

.

FETÖ’nün finanse ettiği “Yolcu” adlı belgesel filmi şimdilerde Berlin’de firari olarak yaşayan Can Dündar hazırlarken, Kalan Müzik şirketinin Tunceli/Alevi kökenli sahibi Hasan Saltık da piyasaya sürülmesini üstlenmişti.

İşte, o yazım:

Yıllardır, dedikodusu yapılan, neredeyse şehir efsanesine dönüşen Said Nursi Belgeseli nihayet yayınlandı. “Yolcu” adı altında yayınlanan belgeselin DVD’sini, aynı zamanda Grup Yorum’un da yayıncısı olan Kalan Müzik şirketinin çıkarmasının ilginçliği bir yana, meraklı gözler çok arasa da, ne “yönetmen” ve ne de “yapımcı” bölümünde Can Dündar’ın ismini göremediler.

Önce, tarihi biraz geriye, 14 Ağustos 2005’e saralım ve elimize Zaman gazetesinin “Turkuaz” Pazar ekini alalım. O da ne? Can Dündar tamı tamına bir “Said Nursi Belgeseli çekmek”ten söz ediyor.

Salih Zengin’in yaptığı söyleşinin ilgili bölümlerini önce aktaralım ki, sadece belgeselin değil, “duruş”ların da, zaman içerisinde yaşadığı yolculukları, hep beraber konuşabilelim:

“Hangi belgesel üzerine çalışıyorsunuz?

Neşet Ertaş belgeseli montaj aşamasında. Mülkiye belgeselini bitirmek üzereyiz. Bu kadar Atatürk lafı edilen bir ülkede Atatürk belgeseli bile henüz yapılamadı. Said-i Nursi üzerine bir teklif var, ona da çalışıyoruz.

Bediüzzaman‘ın sizin için belgesel değeri taşıyan özelliği nedir?

Ayrıntıları çok tartışmak istemem; ama İslam’ı ele alış biçimi ideolojik olarak beni ilgilendirdi. Medreseden esarete uzanan bir hayatı var, dünyanın neresine gitseniz bu bir belgesel konusudur. Bakıyorsunuz hem I. Meclis‘te var, hem padişahın yanında hem de Adnan Menderes ve askerî dönemde var. Görüşlerini yayış biçimi de önemli. Bugünün internet koşullarında gerçekleştirilebilecek bir şeyi o dönemin zor şartları içinde yapmış birisi. Birçok açıdan bugüne kadar çoktan yapılması gereken bir belgesel. Düşünce sistematiğini anlamak için çok şey okumak lazım. Yazılarına kapandığın zaman da sizi çok ayrı dünyalara götürüyor. Öte yandan ne yaşadığını anlamak için de çok az belge var. Bir yanda onu baş tacı edenler, bir yanda nefret edenler var. Bugünün siyasetine ciddi yansımaları olan birisi. Onu gerçekten yaşadığıyla anlattığınız zaman „vay canına“ dedirtiyor. Kaç kişi onun Meclis‘te konuştuğunu, Atatürk‘le diyaloglarını bilebilir ki? Bugünün Türkiye‘sinde ona inanan insanlar ve devam eden bir gelenek var. Bu açılardan çok etkileri olacağına inanıyorum, yeter ki hakkıyla yapalım.

Belgesel şu an hangi aşamada?

Bir yıldır görüşüyoruz. Bir ay öncesinde Mardin, Siirt, Urfa ve Van bölgelerini gezdik, mekanları gördük, kabaca çekimlerini yaptık. Doğrusu, bunu yapmayı çok arzu ediyordum. Türkiye‘nin tarihinde önemli bir isim. Fakat efsane ve tevatür çok. Onları ayıklayıp gerçeğe ulaşmada sorunumuz var. Biz de kendi araştırmamızı yapıp kendi gözlemimizi de ortaya koyalım istedik. İlk elden tanıklara ulaşmaya çalışıyoruz. Yaptığımız zaman dört başı mamur, belgeye dayanan bir belgesel olacak.

Elinizdeki fiziki şartlarla, Bediüzzaman‘ın yaşadığı metafizik halleri nasıl aktarmayı düşünüyorsunuz?

Biyografi yanını ön plana çıkarmaya gayret ediyorum. Ne yaşadığını anlatıp, düşünce sistematiğini, söylediklerini uzmanların da yardımıyla hayat hikayesinin içine yerleştirmeyi amaçlıyorum. Biz burada daha çok yaşadıklarını anlatmak derdindeyiz. Mezarının açıldığı gün orada olan gazeteciden tutun da ölürken başındaki insanın tanıklığına başvurarak gerçek anlamda ne yaşadığını fotoğraflamaya gayret ediyoruz. Biyografide ciddi bir yol aldık. Önümüzdeki yıl hazır olur, biter.”

SAİD NURSİ BELGESELİNİN FİNANSÖRÜ KİM?

Görüldüğü gibi, Can Dündar Said Nursi belgeselini bir “iş” olarak aldığını açıkça ifade ediyor: “Said-i Nursi üzerine bir teklif var, ona da çalışıyoruz.”

Aynı görüşü, Can Dündar’ın çalışma arkadaşlarından Cemalettin Canlı da, Yeni Asya gazetesi ile yaptığı ve 23.03.2010 tarihinde yayınlanan görüşmesinde ifade ediyor: “Başlangıçta bizim için bir işti…”

Dolayısıyla, mantıklı olmaya çalışırsak, ortada bir “iş” varsa ve “iş alan” belli ise, o halde, bir de “iş veren” vardır.

Ancak, “iş” bu noktaya gelince Can Dündar da, “çalışma arkadaşları” da doğru yanıtı vermekte “ketum” davranıyorlar.

6 yıldan uzun bir çalışma süresini kapsayan, içinde birçok yabancı ülkenin de bulunduğu, on binlerce kilometre yol kat edilen, binlerce sayfa belgenin incelenmesini gerektiren bir belgeseli, herhangi bir “ön finansman” olmadan, Can Dündar’ın “kendi cebinden” karşılamış olabileceği eşyanın doğasına aykırı bir durum.

Gerçi, Can Dündar ve çalışma arkadaşları tam olarak bunu da ifade ediyor, değiller. Belgeselin finansmanı konusunda Can Dündar ve çalışma arkadaşları net bilgi vermekten kaçınıyorlar.

Süperpoligon sitesi 2006 yılında Can Dündar’ın “cemaatle anlaştığını” ve Said Nursi belgeseli hazırlamaya başladığını duyurduğunda, Can Dündar, bunu inkar etmemiş ama, 22.09.2006 yılında kendi sitesinde de yayınladığı şu yanıtla “düzeltme” yoluna gitmişti:

“Doğrusu şudur:

5 yıldır “Lanetliler Bahçesi” adıyla bir dizi hazırlığındayım.
Türkiye’nin “Hain” diye karalanmış ya da lanetlenmiş isimlerinin hayat öykülerini, hangi görüşten olduğuna bakmaksızın ekrana getirmek azmindeyim.
Çerkez Ethem’den Enver Paşa’ya, Vahdettin’den Bediüzzaman’a kadar uzanan geniş bir listeyle yola çıktık. Nazım Hikmet belgeselleştirdiğimiz ilk isimdi. Ardından Said Nursi hazırlığına giriştik.
Yani “sipariş” yok. Tersine biz talepkar olduk.
Çok iyi bir ekiple 1,5 yıldır çalışıyoruz.
Hiçbir kanal böyle “lanetli” bir projeye destek olmaya cesaret edemediği için ve biz de cemaatten maddi destek alıp bağımlı olmak istemediğimiz için belgesel hazırlığını kendi olanaklarımızla ve konunun taraflarının bilgi-belge-teknik desteğiyle sürdürüyoruz.
Belgeselin bu kadar gecikmesi de ondan...
Hem Said Nursi yandaşlarının, hem karşıtlarının görüşlerinin birlikte yeralacağı belgeselin çok yakında yayına hazır olacağını ve her iki kesimi de şaşırtacağını şimdiden duyurmuş olayım.
Bu vesileyle çalışmamızı tanıtma imkanı sunduğunuz için teşekkür ederim.
Dilerim haberinize yorum yazan arkadaşlar da, acele ve peşin hükmün sakıncalarını fark etmişlerdir.”

FİNANSÖRÜN FETÖ OLDUĞUNU KENDİLERİ DE AÇIKLADI!

“Cemaate yakın” bir kişi olan, Bugün gazetesi yazarı Nuh Gönültaş, “cemaat tarafından projelendirilen” belgesel için Can Dündar’ın seçilmiş olmasını hemen bir gün sonra şöyle yorumlamış: “Filmi sistem içinde legal birine çektirerek Bediüzzaman’ın sistem açısından legalize olmasına katkı sağlamak isteniyor olabilir. Can Dündar çeşitli Atatürk belgesellerini de çekmiş biri olarak Bediüzzaman Belgeseli’ni de çekerse gaye hasıl olmuş olur. Burada asıl sorulması gereken soru, “Niçin Can Dündar?” değil, Can Dündar böyle bir projeye niçin imza atıyor, olmalı?” (Bugün, 23.09.2006)

Can Dündar’ın Said Nursi belgeseli projesi üzerine çalıştığının medyaya yansımasının ardından en sert yorum Akşam gazetesi yazarı Oray Eğin’den gelmişti.

Oray Eğin, “Mustafa” filmi üzerine süren tartışmalar esnasında şunları yazmıştı: “Biliyorsunuz değil mi Can Dündar, Said-i Nursi belgeseli üzerinde çalışıyor bir süredir. Yani Fethullah Gülen cemaatine göz kırpıyor, kendini buraya entegre ederek oradan rant toplayacak.

E gerçek bir Atatürkçü film de bunun önünü keserdi.

Ancak kendisi o kadar paragöz ki hem laiklerin hem de Fethullahçılardan parsayı toplama amacıyla yola çıktı... Yazık ki yüzüne gözüne de bulaştırdı…

Laikler filmi beğenmedi, sponsorlarla çevirdiği oyun medyada aleyhine döndü, tüccarlığı ortaya çıktı...

Ve sonunda Can Dündar putu hak ettiği şekilde yıkılmaya başladı.“ (Akşam, 03.11.2008)

GRUP YORUM İLE SAİD NURSİ BELGESELİNİN YAPIMCISI AYNI KİŞİ!

Bir başka tuhaflık da, FETÖ’nün finanse ettiği hem kendileri ve hem de medyada pek çok kişinin dil getirdiği Said Nursi belgeselinin Hasan Saltık’ın sahibi olduğu Kalan Müzik etiketi ile piyasaya sürülmüş olması.

Tunceli kökenli, 1937/38 isyanı sonrasında mecburi iskan yasası ile Balıkesir’e yerleştirilen bir ailenin evladı ve 12 Eylül darbesini düzenleyen 5 orgeneralden birisi olan Haydar Saltık’ın yeğeni olan Hasan Saltık, müzik sektöründeki ününü Grup Yorum’un albümlerini çıkarmasına borçlu idi!

Kalan Müzik “Yolcu” belgeseli için yayınladığı tanıtım bildirisinde şu ifadelere yer vermiş: “Bazı insanların etkisi, kendilerinden uzun yaşar. Bediüzzaman Said Nursi onlardan biri...

3 bölümlük “Yolcu” belgeseli, onun peşinden katedilmiş 40 bin kilometre yolun, röportaj yapılan 100’ü aşkın tanığın, geniş bir ekibin 6 yıllık alışmasının ve Güneydoğu köylerinden Makedonya’ya, Suriye’den Volga kıyılarına dek uzanan bir coğrafyada araştırmamıza destek veren insanların ürünüdür.

Yönetmenliğini Yusuf Kenan Beysülen, metin yazarlığını Cemalettin Canlı, seslendirmesini Mahir Günşiray, yapımcılığını ise Kalan Müzik ve Karşı Film üstlendiği “Yolcu” belgeselinde sunulan belge, bilgi ve tanıkların Türkiye’de yeni ve sıcak gündem oluşturması bekleniyor.”

KARANLIKTA BIRAKILAN SORU: BELGESELİ KİM YÖNETTİ?

Evet, yayınlanan belgeselin sıcak bir gündem oluşturacağı açık. Ancak söz konusu “sıcak gündem” Can Dündar ismi etrafında oluşuyor ve oluşmaya da devam edecek.

Belgesel’in ne yapımcısı ve ne de yönetmeni olmadığı halde, tartışmaları niçin alevlendirecek, diye sorarsanız anlatalım: Belgesel’de yönetmen ve metin yazarı olarak adları olan arkadaşlar da çok “tanıdık”, ondan!

Yusuf Kenan Beysülen, Can Dündar’ın en az 10 yıldır beraber çalıştığı bir isim. Birçok belgeseli beraber çektiler. Recep Tayyip Erdoğan’ın belgeselinde de beraber çalıştılar!

Can Dündar, kendi sitesinde örneğin, 29.10.2003 tarihinde, Yusuf Kenan Beysülen ile birlikte Tarih Vakfı için bir belgesel çekmeye başlayacaklarını ilan etmiş: “Ayrıca Yusuf Kenan Beysülen ile, Tarih Vakfı için “Türkiye'de İnsan Hakları ve Sivil Toplum” belgeseline girişiyoruz.”

Daha sonraları da, örneğin, NTV için Can Dündar tarafından yapılan “Lider Portreleri” belgeselinde de beraber çalıştıklarını, bu kez Milliyet gazetesindeki köşesinde, 18 Temmuz 2007’de yine kendisi açıklamış: “NTV için hazırladığımız “Lider Portreleri”nin Recep Tayyip Erdoğan bölümü için araştırma yapan arkadaşımız Yusuf Kenan Beysülen’in ulaştığı imam hatip karnesi, Başbakan’ın vasat bir öğrenci olduğunu gösteriyor.”

Aynı şekilde, Can Dündar’ın yönetmenliğini yaptığı “O Gün” belgeselinde de Yusuf Kenan Beysülen ekip üyelerinden birisi olarak gösterilmiş.

Tabii, dikkatli gözlerin hemen fark edebileceği gibi, Yusuf Kenan Beysülen Can Dündar ile beraber çalıştığı tüm projelerde “araştırmacı” kimliği ile yer alırken, Said Nursi belgeseli “Yolcu”da araştırmacı ünvanını korumakla birlikte, yönetmenliğe terfi etmiş.

Bu durum, Can Dündar kendi ismini koyamadığı için mi, uzun yıllardır yol arkadaşlığı yaptığı Beysülen’in ismini yönetmen olarak yazdırdı, sorusunu gündeme getiriyor.

Aynı şekilde, araştırmacı ve metin yazarı olarak ismi geçen Cemalettin Canlı da, Can Dündar ekibinden! Cemalettin Canlı ismi, “Mustafa” filminde de oyuncu ve araştırmacı olarak yer almıştı.

Said Nursi belgeselinin yapımcılarından birisi olarak gözüken Cemalettin Canlı ile Yeni Asya gazetesi için konuşan Hüseyin Kemal, Can Dündar’ın belgeselle ilişkisi üzerine şunları yazmış: “Can Dündar, çekimine başladığı Said Nursî belgeseli için “Onun Meclis’te konuştuğunu, Atatürk’le diyaloglarını kim bilebilir ki? Bugünün Türkiye’sinde ona inanan insanlar ve devam eden bir gelenek var. Bu açılardan çok etkileri olacağına inanıyorum, yeter ki hakkıyla yapalım” diyordu Zaman gazetesindeki röportajında… Ne oldu bilinmez, ama geriye kalan iddialarla tartışılacak olan Can Dündar’ın projeden neden çekildiği. Belki de bunun cevabını kendisine bırakmak gerekir…” (Yeni Asya, 23.03.2010)

Öte yandan, Yusuf Kenan Beysülen de, Zaman gazetesi ile görüşmesinde şunları kaydetmiş: “1998 yılından beri yapmayı arzuladığımız bir çalışmaydı. Projeye Can Dündar’la başladık. Can Dündar projeden ayrılmak zorunda kaldı. NTV’de programa başladı. Mustafa projesi karşısına çıktı. Biz de “Sen içine giremiyorsun. Bu işi biz sürdürelim” dedik. Projeyi üstlendik.” (Zaman, 18.07.2010)

Yeni Asya yazarlarından Latif Salihoğlu, kamuoyunda Said Nursi ile birlikte anılmaya başlayan Can Dündar hakkında şöyle yazmış: “Tâ 2001 yılından beri bu belgesellerin üzerinde çalıştığı anlaşılan sayın Dündar'ın “çok yakında yayına hazır olacağı”nı söylediği tarihin üzerinden de iki seneden fazla bir zaman geçti.

Onun bahsetmiş olduğu “hem yandaşlarını, hem de karşıtlarını şaşırtacak” olan Said Nursî belgeseli, anlaşılan o ki, bilinmeyen bazı sebeplerle yayına bir türlü hazır hale getirilemedi.

Doğrusu, şu noktayı merak etmemek elde değil: Sahi, bu nasıl bir çalışmadır ki, bir türlü bitmek bilmiyor?

Acaba, kim yahut kimler bu çalışmanın önüne takoz koydu?

Bütün bu sorular, orta yerde duruyor.

Bunların cevabı verilir, yahut verilmez. O bizim sıkıntımız değil; bundan tâ iki sene evvel çıkıp da “Çok yakında yayına hazır olacak” diyenlerin sorunudur bu.

Ancak şu var ki: Dün de ifade ettiğimiz gibi, şayet bu çalışma da “Mustafa” belgeseli tarzında olacaksa ve Said Nursî'yi olduğu gibi tanıtmayacaksa, veyahut onu yanlış tanıtacaksa—ki, bu noktada ciddî kuşkular var–bu çalışmanın hiç yayınlanmamasını daha hayırlı bulduğumuzu ve yaşanan gecikmeleri de hayra yorduğumuzu bir kez daha ifade etmek istiyoruz.” (Yeni Asya, 01.11.2008)

Evet, dikkatli okurların fark edeceği gibi, Said Nursi belgeselinin başlangıç tarihi sürekli değişiyor. Ancak, konumuz bu değil.

Said Nursi belgeselini kim çekti?

Görünen o ki; Nurcu çevreler için, söz konusu belgeseli Can Dündar’ın çektiğine dair kuşku yok!

CAN DÜNDAR, BELGESEL İÇİN FETÖ’DEN PARA ALDI MI?

Said Nursi belgeselini hazırlayanlara baktığımızda tüm yapım, yaratım ve yönetim ekibinin Can Dündar’ın uzun yıllar beraber çalıştığı ekipten olduğu açıkça ortaya çıkıyor.

Bu durumda, Can Dündar’ın uzunca bir süredir öne sürülen iddiaları çürütmek için, epeyi sıkıntı çekeceğini öne sürmek, pek de mantıksız görünmüyor.

Bakalım, Can Dündar, Said Nursi belgeselinin kendi kontrolünde çekilip çekilmediği, çekildiyse, niçin isminin dışarıda tutulduğu hakkında ne diyecek?

Yukarıda alıntıladığımız Latif Salihoğlu’nun yazısından yaklaşık bir hafta sonra Hürriyet gazetesinden Ayşe Arman’ın, “Dubai’den gelip yaptığı” söyleşi bazı şifreleri kırabilir mi?

“Said-i Nursi belgeseli için Fethullah Gülen’den para mı aldınız?

- Hay Allah, ne feci laflar bunlar! Mümkün mü böyle bir şey? Benim yazılarıma bak, Fethullah Gülen-Amerikan ilişkisi üzerine en az on tane yazım vardır. Ayıplamaz mı insanlar? Bu soru bile ne kadar ağır geliyor. Elbette böyle bir şey yok.” (Hürriyet, 09.11.2008)

Madem ki, Nuh Gönültaş’ın da belirttiği üzere, “cemaat bir belgesel yaptırmaya karar vermiş”, bunun maliyetini de üstlenecek.

Bundan daha doğal ne olabilir?

Ancak, kendi kişisel konumuyla ilgili kaygılarla mı, yoksa başka bir saikle mi, anlaşılmaz bir şekilde Can Dündar, para aldığını reddetmekle de kalmıyor, üstüne de, Fethullah Gülen-ABD ilişkisine dair yazılar yazdığını belirtiyor.

Bence, şifreleri kıran cümleyi de tam burada “sarf” ediyor: “Ayıplamaz mı insanlar?”

Buradan, Can Dündar’ın ismi, daha 2008’in sonlarına kadar gündemde iken ve neredeyse montaj dahi bitmişken, bir anda isminin ortadan kalkmasının nedenine ulaşabilir miyiz?

Fethullah Gülen-Amerikan ilişkisinden söz ettiği için mi, Can Dündar ismini belgeselden çekmek zorunda kaldı?

Bu soruları ancak Can Dündar yanıtlayabilir.

Ancak, 29 Ocak 2016 tarihli Sabah gazetesinde yer alan bir haberden öğreniyoruz ki, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iddianameye göre “Bu belgesel için Dündar’ın FETÖ’nün vakfından ne kadar para aldığı bilinmiyor ama örgütün finanse ettiği filmin 1.4 milyon euro’ya mal olduğu belirtiliyor.”

ALEVİ KÖKENLİ YAPIMCININ ROLÜ NEDİR?

Öte yandan, uzun yıllar Grup Yorum’un yayıncısı olarak tanınan Kalan Müzik’in, kendi iş alanı olmamasına rağmen, Said Nursi belgeseli yayınlaması ise, müzik çevrelerinde şaşkınlıkla karşılandı.

Kalan Müzik şirketinin sahibinin Alevi kökenli olması ise, ilişkiler ağının karmaşıklığını ve karanlığını daha da derinleştiriyor.

Akşam gazetesi yazarlarından Tuğçe Tatari, Can Dündar’ın müziklerini yapması için götürdüğü teklifi Kalan Müzik şirketinin sahibi Hasan Saltık’ın reddettiğini yazmıştı.

Aradan geçen 1.5 yılda, şirket sahibinin teklifi kabul etmekle kalmayıp, iş alanı olmadığı halde, belgeseli DVD olarak yayınlamayı da üstlenmesini hangi gelişmeye borçluyuz, kestirmek güç.

Ancak, DVD’nin arka kapağında, belgeseli tanıtım amaçlı, şu cümlelere yer verilmiş: “Peygamberler şehri Urfa’da, Balıklıgöl’ün hemen yanında bir mezar yeri var. Buranın ortasında ise boş bir mezar. Bir yolcunun kabri burası. Yolculuğunu ölümünden sonra bile sürdürmüş bir yolcunun… Bu belgesel, işte o yolcunun uzun ve meşakkatli yol hikayesini anlatıyor…”

Evet, belgeselde bir yolculuk yapıldığı ve bir yolcunun olduğu kesin.

Ancak, yolun ve yolcunun kimliğini önümüzdeki günlerde daha açık seçik göreceğiz…

DİPNOT: Bu yazım Berfin Bahar dergisinin Ağustos 2010 tarihli 150. sayısında “YAYINLANAN SAİD NURSİ BELGESELİ CAN DÜNDAR’A MI AİT?” başlığı ile yayınlanmıştı. Çok küçük birkaç ekleme ve düzeltme yanında başlığını da bu yayın için değiştirdim. En güçlü oldukları dönemde dahi, FETÖ ile mücadeleden kaçmadığımızı ve halkımızı aydınlatmak için çabaladığımızı göstermesi açısından da önemli bir örnek olarak okurlarımla paylaşmayı gerekli gördüm.

Girmemek değil mesele…
Girdiğiniz anda karşılaştığınız tablo.

Bugün siyaseti yazmak; doğruyu anlatmak değil,
kimin tarafında olduğunuzun sorgulanmasına dönüşmüş durumda.

Doğruyu yazarsınız, “satılmış” olursunuz…
Eleştirirsiniz, “karalama yapıyor” derler…
Susarsınız, “korkuyor” derler…

Peki bu ortamda hakikatin değeri nerede kalır?

Sorun Sadece Siyaset Değil
Asıl tehlike burada başlıyor.

Çünkü kirlenen sadece siyaset değil…
Siyasetin temas ettiği her alan aynı kirlilikten payını alıyor.

Bugün sivil toplum kuruluşları da bu durumdan bağımsız değil.

Oysa STK’lar;
toplumun vicdanı olmalı,
hakkın yanında durmalı,
siyasetin üstünde bir çizgide yer almalıdır.

Ama gerçekler farklı bir tabloyu gösteriyor.

STK’lar: Toplumun Sesi mi, Siyasetin Arka Bahçesi mi?
Açık konuşmak gerekirse;
bugün birçok STK, olması gereken yerden çok uzakta.

Yönetim kadrolarına bakın…
Üyelik yapılarına bakın…
Açıklamalara, tavırlara bakın…

Karşınıza çıkan tablo çoğu zaman şudur:
Sivil toplum değil, siyasi uzantı.

Bu durum sadece bir kurumsal sorun değildir.
Bu, doğrudan toplumun güven meselesidir.

Çünkü insanlar bir kuruma destek verirken şunu ister:
Tarafsızlık, samimiyet ve adalet.

Eğer bir STK, belli bir siyasi çizginin gölgesinde hareket ediyorsa,
artık o yapı toplumun değil, siyasetin temsilcisidir.

Güven Kaybolursa Her Şey Kaybolur
En büyük zarar burada ortaya çıkar.

Güven kaybolur…
İnanç zedelenir…
Toplumsal bağlar gevşer…

İnsanlar artık yapılan işe değil,
onu yapanın kimliğine bakmaya başlar.

Bu da çürümenin en açık göstergesidir.

Çünkü güven yoksa;
ne siyaset sağlıklı yürür,
ne sivil toplum ayakta kalır,
ne de toplum huzur bulur.

Temiz Siyaset Bir Tercih Değil, Zorunluluktur
Bugün herkesin kendine sorması gereken soru şudur:

Biz bu düzenin neresindeyiz?

Kirlenmiş bir yapının parçası mı,
yoksa temiz bir duruşun temsilcisi mi?

Siyaset;
makam, güç ve çıkar aracı hâline geldiğinde yozlaşır.

Sivil toplum;
bağımsızlığını kaybettiğinde anlamını yitirir.

Bu yüzden ihtiyaç olan şey çok nettir:
Şeffaflık, hesap verebilirlik ve ilke.

Son Söz: Vicdanın Üstünü Örtemezsiniz
Unutulmamalıdır ki;

Siyaset geçicidir…
Makamlar gelip geçer…
Ama toplumun vicdanı kalıcıdır.

O vicdan bir kez kirlenirse,
hiçbir güç onu temizlemeye yetmez.

Kirli siyaset günü kurtarır…
Ama temiz siyaset geleceği kurar.

Ve gerçek şu ki:
Mide bulandıran bir düzen,
hiçbir zaman güven veren bir düzen olamaz

“Küstüm” de o kelimelerden biridir.

İlk bakışta basit bir duygunun ifadesi gibi görünür. Oysa içinde biriken kırgınlıklar, tutulmamış sözler, karşılık bulmamış beklentiler ve en önemlisi zedelenmiş bir güven vardır.

Küsmek; bir anda ortaya çıkan bir duygu değildir.

Bir sürecin sonucudur.

Görülmeyenlerin, duyulmayanların, hissedilmeyenlerin birikimidir.

İnsan, doğası gereği kırılgandır. Bir söz, bir tavır, bir ihmal…

Bazen küçük gibi görünen şeyler, büyük kırgınlıklara dönüşebilir. Bireyler arasında yaşanan küslükler çoğu zaman konuşularak, gönül alınarak çözülebilir. Çünkü ortada iki kişi vardır ve aradaki mesafe kapatılabilir.

Ancak mesele bireyleri aşar, toplumsal bir boyut kazanırsa…

İşte o zaman “küslük” bir duygudan çıkar, bir toplumsal uyarıya dönüşür.

Bir inanç grubu, bir topluluk kendi devletine küsmüşse, bu durum hafife alınacak bir mesele değildir.

Çünkü devlet ile vatandaş arasındaki ilişki yalnızca hukuki bir bağ değildir. Bu ilişki; güven, adalet ve eşitlik duygusu üzerine kuruludur.

Devlet;

- Tüm vatandaşlarına eşit mesafede durduğu ölçüde, güçlüdür.

- Eşitliği hissettirdiği ölçüde, adildir.

- Adalet sağlandığı ölçüde, güven inşa edilir.

Bu üçlüden biri eksildiğinde ise, ortaya kırgınlık çıkar.

Aleviler, bu ülkenin köklü ve asli unsurlarından biridir. Tarih boyunca bu toprakların savunulmasında, korunmasında ve bugünlere gelmesinde önemli bedeller ödemiştir. Devletine bağlılığı, sadakati ve toplumsal barıştan yana duruşu tartışma götürmez bir gerçektir.

Ancak buna rağmen, yıllardır dile getirilen bazı taleplerin karşılıksız kalması, verilen sözlerin yerine getirilmemesi ya da eşit yurttaşlık ilkesinin pratikte yeterince hissedilmemesi; bu bağlılığın içinde bir kırgınlık oluşturmuştur.

İşte bu kırgınlık, zamanla “küslüğe” dönüşür.

Bu küslük; bir isyan değildir.

Bir kopuş değildir.

Devlete sırt dönmek hiç değildir.

Aksine bu küslük, “Ben buradayım, bu ülkenin bir parçasıyım ama yeterince görülmüyorum” diyen sessiz bir çağrıdır.

En tehlikeli olan da, bu sessizliktir.

Çünkü, sesini yükselten bir toplumla konuşabilirsiniz.

Ama susan bir toplumun ne hissettiğini anlamak için çaba göstermeniz gerekir.

Toplumsal barış, sadece büyük sözlerle değil; küçük ama samimi adımlarla sağlanır.

Eşit yurttaşlık ilkesi, sadece anayasal bir hüküm olarak kalmamalı; vatandaşın günlük hayatında hissedebildiği bir gerçek olmalıdır.

Devletin görevi; hiçbir ayrım gözetmeden, tüm inançlara ve tüm kesimlere aynı hassasiyetle yaklaşmaktır.

Bu yaklaşım, bir lütuf değil; anayasal bir zorunluluktur.

Küslük uzadıkça, mesafe büyür.

Mesafe büyüdükçe, güven zayıflar.

Güven zayıfladıkça ise toplumsal birlik zarar görür.

Oysa bu ülkenin en çok ihtiyacı olan şey; birliktir, beraberliktir ve karşılıklı güvendir.

Bu yüzden yapılması gereken açıktır:

Kırgınlıkları görmezden gelmek değil, anlamak…

Sessizliği yok saymak değil, duymak…

Verilen sözleri ertelemek değil, yerine getirmek…

Çünkü, bir toplumu ayakta tutan en güçlü bağ, güven duygusudur.

Ve unutulmamalıdır ki;

bir toplumun devlete küsmesi, sadece bir duygu değil, aynı zamanda bir uyarıdır.

Bu uyarıyı doğru okumak ve gereğini yapmak ise hem devlet aklının hem de toplumsal sorumluluğun gereğidir.

Çünkü, hiçbir vatandaşın kendini bu ülkeye küsecek kadar yalnız hissetmemesi gerekir.

Ya da, “hayır ve şerrin, kaza ve kaderin Allah'tan olduğuna inanmak” değildir!

İman; her zaman hak ile batıl yolları birbirinden ayrıştıracağımız “ZİHİNSEL BİR GÜÇ” olmalıdır.

Günlük olarak “hak” nedir, “batıl” nedir, hangi şey “hayırdır”, hangi şey “şerdir”, hangisi “doğrudur”, hangisi “yanlıştır”, şayet bunların iyi, hak, doğru ve hayır olanlarının üzerine hareket ediyor isen, sen müminsin ve “iman” da budur.

İman; “seyir” ve “hareket”tir!

Yalnızca mezhep, meşrep, tarikat vs. gibi zihinsel inançlar, sabit ve durağan şeyler değildir.

İnsan bunları kafasına yazmakla ve hıfzında tutmakla cennete gidecektir diye bir şey yoktur.

Yine iman, imam Hüseyin’i sevecek, Kerbela-Hac-Umre- Meşhed ziyaretlerine gidecek, halifelere, imamların masumluğuna ve sahabenin adaletine inanacak ve bunlarla da mümin olup Cennete gidecektir gibi hayali şeyler de değildir!

Bunların tümü Şeytanî tasavvurlardır.

Şeytan, dostlarını bu türden inançlarla saptırmaya çalışıyor.

Şeytan sana: “Sen muvahhitsin. Aklında 12 leri ve sahabe-i kiramı tut” diyor!

Elbette ki Şeytan’dan kastım “nefs-i ammare” (kötülüğü emreden nefis) dir.

“Nefs-i Ammare” her zaman sana, hayır yollardan hareket etmeni zorlaştırır.

Gerçekten hayır ve hak yolu yürümek çok zordur.

Bunun için Şeytan sana diyor ki, “sen yerinde dur. Bunlara inan ve bir kez de Hüseyin’in ya da Kabe’nin ziyaretine git, artık cennete gireceksin”.

Artık yalan konuşmanın, hırsızlık yapmanın, fitne çıkartmanın, milyarları gasp etmenin, mezhepçilik yapmanın, benden isen haksın, değil isen batılsın demenin hiçbir sakıncası yoktur.

Madem ki, senede bir kez Kerbela’ya veya Umreyi ziyarete gidiyorsun ve bir kez de Hüseyin’e ağlıyorsun, hatta ağlamasan ve yalan yere ağlamış gibi yapsan da Cennete giriyorsun.

İşte, Şeytan melun insanları böyle kandırıyor!

Yani ağlamasan ve yalan yere ağlar gibi yapsan da cennete girip ebedi olarak keyif çatmak nerede vardır?

İşte, bunun için diyorum ki, bu türden inançlar Şeytanî inançlardır ve halkı kandırmaktır!

Alevî yurttaşların inançlarına, ibadet mekânlarına ve kurumlarına yönelik yaklaşım, bu tartışmanın en somut örneklerinden birini oluşturmaktadır. Kâğıt üzerinde eşitlikten söz edilirken, uygulamada farklı inanç gruplarına sağlanan imkânlarla Alevî kurumlarına sunulan destekler arasındaki fark dikkat çekmektedir. Bu durum, yalnızca bir hizmet eksikliği değil; aynı zamanda bir algı ve güven meselesidir.

Tabelasında “Alevî” yazan, kuruluş amacı bu inanca hizmet etmek olan kurumların varlığı açıkken; bu kurumlara yönelik yaklaşımın mesafeli kalması, verilen desteklerin sınırlı olması ve bazı alanlarda eşitliğin hissedilmemesi, doğal olarak “eşit yurttaşlık” kavramını tartışmaya açmaktadır. Çünkü eşitlik, yalnızca söylemde kaldığında değil, uygulamada hissedildiğinde anlam kazanır.

Alevî toplumu, tarih boyunca bu ülkenin bir parçası olmuş; kültürüyle, emeğiyle ve değerleriyle bu topraklara katkı sunmuştur. Devletine bağlılık, vatanına sahip çıkma ve toplumsal barışa katkı sağlama noktasında daima sorumluluk bilinciyle hareket etmiştir. Bu duruş, herhangi bir ayrıcalık talebinin değil; aksine eşitlik temelinde bir beklentinin ifadesidir.

Ancak bugün gelinen noktada, “eşit yurttaşlık” duygusunun güçlenmesi için yalnızca sözlerin yeterli olmadığı açıktır. Uygulamada görülen farklılıklar, zamanla güven duygusunu zedelemekte ve toplumsal aidiyet hissini sorgulatmaktadır. Oysa güçlü bir devlet, tüm vatandaşlarına eşit mesafede duran ve bu eşitliği hissettiren devlettir.

Alevî inancı; sevgi, hoşgörü, merhamet ve insanı merkeze alan bir anlayışı esas alır. “İncinsen de incitme” düsturuyla hareket eden bu yaklaşım, toplumsal barışın da temel taşlarından biridir. Böylesine kapsayıcı bir inanç geleneğine sahip olan bir toplumun, kendi devletinden de aynı kapsayıcılığı ve eşitliği beklemesi en doğal hakkıdır.

Burada altı çizilmesi gereken en önemli nokta şudur: Eşitlik talebi bir ayrıcalık isteği değildir. Tam tersine, anayasal bir hakkın hayata geçirilmesi çağrısıdır. Alevî yurttaşların beklentisi; inançlarının tanınması, kurumlarının desteklenmesi ve bu süreçlerin diğer inanç gruplarıyla aynı hassasiyetle ele alınmasıdır.

Sonuç olarak; eşitlik ilkesi yalnızca metinlerde kaldığı sürece eksik, uygulamada hayat bulduğu ölçüde anlamlıdır. Toplumsal barışın güçlenmesi, güven duygusunun pekişmesi ve ortak geleceğin sağlam temeller üzerine kurulması için, bu ilkenin herkes için aynı kararlılıkla uygulanması gerekmektedir.

Çünkü adalet, bir kesime değil; herkese eşit ulaştığında adalet olur.

Bu makalemizde Siyonistlerin yaptıkları katliamların inanmış oldukları kutsal kitap olan Tevrat’a aykırı olup, olmadığı üzerinde duracağız.

Tevrat’taki ayetlere geçmeden önce; toplumumuzda yanlış olan bazı önyargıları da düzeltmemiz gerekecektir.

Bu önyargılardan biri,  Musevi inancında olanların hepsinin Siyonist olmadığıdır. Zira Siyonist olanlar, Museviliği (Hz. Musa’nın tebliğ ettiği din) kabul etmekle birlikte, savundukları teolojik inançlarının ve saldırganlıklarının Tevrat’ta yer alan ayetlere aykırı olduğudur.

Bu durumu bilen gerçek Museviler, Siyonistlerin saldırganlıklarına ve katliamlarına karşı çıkmaktalar. Gerek İsrail’de gerek diğer ülkelerde yaşayan gerçek Museviler bu nedenle Siyonistlerin yaptığı katliamları protesto eden gösterilerde yer almaktadırlar.

Örneklemek gerekirse, Siyonistlerin din anlayışını İŞİD türü terör örgütlerinin “İslam” anlayışına benzetebiliriz. Zira, gerek Kur’an’da gerek Tevrat’ta gerek İncil’de meşru savunma dışında insan öldürmek yasaklanmıştır.

Nasıl ki; İŞİD kendi inancında olmayanları dışlıyor ve ırkçılık yapıyorsa, Siyonistler de aynı paralel inanç içindedirler.

Toplumuzdaki diğer bir yanlış algı da Musevilikle, Yahudiliğin aynılaştırılmasıdır. Zira Yahudi terimi Hz. İshak’ın torunlarından Yahuda’dan gelmektedir.  Oysa Hz. İshak’ın on bir torunu daha bulunmaktadır. Tevrat’ta yer alan bilgilere göre bunlar; Bünyamin, Ruben, Şimeon, Levi, Dan, Naftali, Gad, Aşer, İssakar, Zevalun ve Yusuf’tur. Bu yüzden, İsrail Oğulları on iki kabile adıyla anılmaktadır.

Ancak, Musevi inancını sadece İsrailoğulları temsil etmemektedir. Türkler, Samiriler ve diğer halklardan da Musevi inancında olanlar vardır. Örneğin; Miladi 650-950 yıllarında Kafkasya’da hüküm sürmüş olan Hazar Türk Kağanlığı Museviliği resmi din olarak kabul etmişti.  Dolayısıyla, Museviliği sadece Yahudilikle eşitlemek doğru değildir.

Bu kısa özetten sonra, Siyonistlerin yayılmacı ve saldırgan teolojik anlayışının Tevrat’a uygun olup, olmadığına geçebiliriz. Bu konuda Tevrat’da yer alan ayetlerden örnekler verdiğimizde konumuzu daha iyi anlatmış olacağız. Bu ayetlerden bazıları şunlardır:

“Yaratılış, Bölüm1: 27. Ayet: “Tanrı insanı kendi suretinde yarattı. Böylece insan Tanrı suretinde yaratılmış oldu. İnsanları erkek ve dişi olarak yarattı.”

“Yaratılış, bölüm 9: 3-4-5-6. Ayetler: Bütün canlılar size yiyecek olacak. Yeşil bitkiler gibi, hepsini size veriyorum.”

 "Yalnız kanlı et yemeyeceksiniz, çünkü kan canı içerir.”

“Sizin de kanınız dökülürse, hakkınızı kesinlikle arayacağım. Her hayvandan hesabını soracağım. Her insandan, kardeşinin canına kıyan herkesten hakkınızı arayacağım.”

"Kim insan kanı dökerse, Kendi kanı da insan tarafından dökülecektir. Çünkü Tanrı insanı kendi suretinde yarattı.”

Yasalar, Bölüm 5: 17-18-19. Ayetler: "'Adam öldürmeyeceksin.  Zina etmeyeceksin. Çalmayacaksın.”

Çıkış, bölüm 22: 21. Ayet: "Yabancıya haksızlık ve baskı yapmayacaksınız. Çünkü sizde Mısır'da yabancıydınız.”

Yasalar, bölüm 23: 7. Ayet: "Edomlular'dan iğrenmeyeceksiniz. Onlar kardeşinizdir. Mısırlılar'dan da iğrenmeyeceksiniz. Çünkü onların Ülkesinde yabancı olarak yaşadınız.”

Mika, bölüm 4: 3. Ayet: “RAB halklar arasında yargıçlık edecek, Uzaklardaki güçlü ulusların anlaşmazlıklarını çözecek. İnsanlar kılıçlarını çekiçle dövüp saban demiri, Mızraklarını bağcı bıçağı yapacaklar. Ulus ulusa kılıç kaldırmayacak, Savaş eğitimi yapmayacaklar artık.”

Yeremya, bölüm 7: 11. Ayet: “Bana ait olan bu tapınak sizin için bir haydut ini mi oldu? Ama ben görüyorum neler yaptığınızı! diyor RAB.”

Yeşaya, bölüm 3: 11. Ayet: “Vay kötülerin haline! Kötülük görecek, yaptıklarının karşılığını alacaklar.”

Yukarıdaki ayetlerden görüleceği gibi, insan öldürmek, katliam yapmak Tevrat’ta yasaklanmış olup, şiddetle kınanmaktadır. Zira ayetlerde belirtildiği üzere, “Çünkü Tanrı insanı kendi suretinde yarattı.” denilerek insanın kutsal bir varlık olduğu vurgulanmaktadır.

Yine ayetlerde belirtildiği üzere, uluslar arasındaki anlaşmazlıkların barışçı yöntemlerle çözüleceği, komşulara iyi gözle bakılması ifade edilerek, buna uymayanlara sert uyarılarda bulunmakta, “Bana ait olan bu tapınak sizin için bir haydut ini mi oldu?” denilmektedir.

Yeşaya bölüm 3, 11. Ayet de gayet açıktır. Tanrı Rab’ın buyruklarına uymayıp, kötülük yapanların karşılığını alacakları belirtilmektedir. Burada kötülük yapan Siyonistlere Tanrı’nın uyarısını tekrar etmekte yarar var:

Bugün dünyanın en zorba gücünü arkanıza alarak bölgede katliamlar yapmanın elbette bir sonu olacaktır. Güvendiğiniz emperyalist kabadayı bir gün bu coğrafya'dan gidecektir. İşte o zaman; Tevrat’ta yer alan ayet'te de belirtildiği gibi, "Kötülük yapanlar karşılığını alacaklardır." 

İmanım ve itikadımdan şüphem yok, lâkin tartışmanın anlamsız ve hepimize zarar veren kavgaya dönüşmesi ihtimali beni alıkoyan asıl sebebtir.

Herkesin birbirine saygı çerçevesinde yaklaşımı ile, itikadî kanaatleri kişinin özgür iradesine bırakmak, ülkemizde toplumsal barışı korumak için de biricik yol olduğuna inanıyorum.

* * *

Ancak, geçtiğimiz günlerde bu çerçeveyi inciten bir durum meydana geldi.

Bilimsel Alevilik Bektaşilik çalışmaları için bir üniversite bünyesindeki ilk kuruluş olan Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin Müdürü Prof. Dr. Sadullah Gülten’in bir akademisyen ile birlikte yaptığı video programında Muaviye’den söz ederken “hazret” ifadesini kullanması tepki çekti.

Aynı zamanda, Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı tarafından yürütülen Alevilik Bektaşilik Ansiklopedisi (ABA) yöneticisi de olan Prof. Dr. Sadullah Gülten’in konu haberleştikten sonra içine girdiği davranış ise, durumu daha da vahimleştirdi!

İsrâ suresinin 15. ayetinde “Kim yola gelirse kendisi için yola gelmiş olur. Sapıtan da kendi aleyhine sapıtmış olur. Hiçbir günahkâr, bir başka günahkârın yükünü taşımaz.” ifadeleri, her bir bireyin Allah katında sadece kendisinden mesul olduğunu anlatır.

Bu ayete uygun olarak, bizim Prof. Dr. Sadullah Gülten’in kime saygı duyması gerektiğini sorgulamak gibi bir niyetimiz yok.

Ancak, “madem ki, Alevilerle bağlantılı bir meslek icra ediyorsun, en azından ekmeğini kazanmana “vesile” olana saygı göstermek zorundasın ki, kazancın helal olsun”, demek hakkımızdır!

Beklentimiz sadece budur!

Yazıya başlamadan önce konuyu uzattığımı biliyorum.

Asıl meselemiz şudur: Bazı insanlar nasıl oluyor da, Muaviye’yi savunabiliyor?

O halde, şu Muaviye kimdir, bir bakalım mı?

* * *

Muaviye ve Emevi ailesi ile ilgili her tartışmada öncelikle İsrâ suresinin 60. ayeti gündeme getirilir.

“Sana gösterdiğimiz o rüyayı ve Kur’an’da lanetlenmiş bulunan ağacı (şecere-i mel’une), sadece insanları sınamak için vesile yaptık...”

Nüzûl sırasına göre 50. sırada olan İsrâ suresi Mekke’de inmiştir ve Hz. Muhammed’in Mirâç gecesi Mekke’deki Mescid-i Haram’dan Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’ya geceleyin götürülmesini açıklamaktadır.

Hz. Muhammed geri döndüğünde, gördüklerini insanlara anlattı. Fakat, Mekke’nin en güçlü kişisi olan Muaviye’nin babası Ebu Süfyan başta olmak üzere, müşrikler bunların hiçbirine inanmadılar. Dolayısıyla Miraç ve Peygamberin orada gördükleri bazıları için ciddi bir fitne ve imtihan vesilesi oldu.

Nitekim, İsrâ suresi 45. ayetten itibaren gelen ayetler Miraç’a inanmayanlara cevap olarak gelmiştir.

60. ayette ise, Mekke’de Müslümanlara zulmün ve işkencenin lideri, müşriklerin başı lanetlenmiş (soy) ağacı, yani aile olarak nitelendirilir.

İbn Ebî Hâtim gibi bazı tarihi rivayetlere göre, Mekkeli müşriklerin hakaretlerinden sonra Hz. Peygamber bir rüya görmüştür. Rüyasında, maymunların (veya benzeri varlıkların) kendi minberine çıkıp indiğini görmüş ve buna çok üzülmüştür. Bu rüya üzerine İsra 60. ayetin indiği rivayet edilir.

* * *

Emevi soyunun “lanetli” sıfatla anılması Kerbela Olayı, Hilafeti saltanata dönüştürmeleri ve lüks içinde bir yönetim sergilemeleri ile yaklaşık 80 yıl boyunca cami minberlerinde Hz. Ali’ye resmi olarak lanet okunması nedeniyledir.

Sünni tefsir dünyasının “reis”i kabul edilen Taberî, “Câmiu’l-Beyân”da İsra Suresi 60. ayetin tefsirinde bu rivayeti zikreder.

Hz. Peygamber’in rüyasında Ümeyyeoğulları’nı (Emevileri) kendi minberinde maymunlar gibi sıçrarken gördüğünü ve buna çok üzüldüğünü nakleden rivayetlere yer verir. Taberî bunu bir “fitne” olarak nitelendirir.

Aynı şekilde, büyük Mısır alimi Süyûtî de, “ed-Dürrü’l-Mensûr” adlı eserinde ayetin tefsirinde oldukça açık rivayetler sunar.

İbn Ebî Hâtim’den naklen; Hz. Peygamber’in, Hakem b. Ebi’l-Âs (Emevi halifesi Abdülmelik’in babası ve Mervan’ın dedesi) ve soyunun minbere çıktığını gördüğünü ve ayetteki “lanetli ağaç” ifadesinin bu soya işaret ettiğini kaydeder.

Fahreddin er-Râzî de “Tefsir-i Kebir” eserinde, Hz. Peygamber'in rüyasında Ebû Süfyan ve soyunu gördüğü yönündeki rivayetleri aktarır. Her ne kadar kendisi Zakkum Ağacı yorumunu öncelese de, Emevi soyuna yönelik bu yorumun İslam alimleri arasında bilinen ve tartışılan bir görüş olduğunu teyit eder.

Yemenli büyük alim Şevkânî, “Fethu’l-Kadîr” adlı eserinde İbn Abbas ve Hz. Ayşe’den gelen, bu ayetin Mervan b. Hakem ve babası hakkında indiğine dair iddiaları aktarır.

İbn Kesir ve Taberi, Hz. Ayşe’nin bir tartışma sırasında Mervan b. Hakem’e hitaben: “Allah babana lanet ettiğinde sen onun sulbündeydin. Dolayısıyla sen de Allah’ın lanetlediği o parçadan birisin” dediğini aktarırlar.

“Şecere-i Mel’une” (Lanetli Soy/Ağaç) ifadesinin Emevi hanedanına, özellikle de Hakem b. Ebi'l-As ve soyuna işaret ettiğini belirten tefsir ve hadis kaynakları Sünni literatüründe bolca mevcuttur.

Yukarıda, bu nedenle sadece Sünni ilim dünyasında kabul edilen alimlerin ve sahabelerin yorum ve aktarımlarını verdim.

Ne mutlu ki, Sünni alimler içerisinde İslam’ı “dosdoğru” yorumlayan alimler de vardır.

* * *

İslam tarihinin en tartışmalı figürlerinden birisi olan Muaviye, İslam’ın ilk yıllarında Müslümanları işkencelerle katleden, Hz. Muhammed’e hakaretler içeren şiirler yazan Mekkeli zenginlerin en önemlilerinden bir tüccar olan Ebu Süfyan’ın oğludur.

Bedir, Uhud ve Hendek savaşlarını kışkırtan, Müslümanlara karşı paralı askerlerden oluşan ordu kurup yüzlerce Müslüman katleden Ebu Süfyan’ın karısı ve Muaviye’nin annesi Hind bint Utbe de Uhud savaşında Hz. Hamza’yı öldürtüp ciğerini yemesi ile bilinir.

Bu olay, İslam tarihinde vahşetin ve kinin sembolü olarak görülür.

Hind bint Utbe bununla da yetinmeyip, Uhud savaşından sonra şehit Müslümanların kulak ve burunlarını kesmişti.

640 yılında Halife Ömer tarafından Şam’a vali olarak atanan Muaviye’ye Halife Osman da Filistin ve Ürdün’ün yönetimini verdi.

Şam’da kendine ekonomik ve askeri güç yaratan Muaviye, Halife Osman’ın katledilmesini bahane ederek tüm İslam dünyasının hükümdarı olmak için ilk fitneyi yarattı.

Ardından, Cemel ve Sıffin savaşları ile Müslümanları birbirine kırdıran Muaviye’nin Hz. Ali’nin katledilmesi için Haricileri kışkırttığı da söylenmektedir.

Daha sağlığında bile Hz. Ali’ye minberlerde hakaret (sebb) edilmesini emrettiği tüm güvenilir kaynaklarda belirtilir.

Hz. Ali’nin Hakk’a yürümesinin ardından büyük oğlu Hz. Hasan’ı zehirleten,

Ali’ye bağlılığı nedeniyle Hucr bin Adiy’i 6 arkadaşı ile birlikte katlettiren,

Hz. Ebû Bekir’in oğlu Muhammed’i katlettirip sonra bir eşek ölüsünün içine koyup yaktıran,

İslam tarihinin efsane komutanlarından Malik el-Eşter’i zehirlettiren,

Halid bin Velid’in oğlu Abdurrahman’ı zehirlettiren,

Peygamber’in en sevdiği sahabelerden 90 yaşındaki Ammar bin Yasir’i Sıffin savaşında katlettiren

ve sahabelere yönelik daha onlarca benzeri suikast ve cinayetle İslam dünyasını kan ve göz yaşına boğan Muaviye’dir.

* * *

Emevi saltanatı döneminde, Muaviye’nin meşruiyetini sağlamak için “Vahiy Kâtibi” ve “Müminlerin Dayısı” (Hz. Peygamber'in eşi Ümmü Habibe'nin kardeşi olduğu için) sıfatları yoğun bir şekilde propaganda edilmiştir.

Ancak, erken dönem Sünni hadis külliyatlarında vahiy kâtipleri listelenirken Muaviye’nin ismi pek çok listede yer almaz.

Dahası, pek çok Sünni alim de, Muaviye’nin vahiy katibi olduğunu kabul etmez.

Örneğin, Kütüb-i Sitte yazarlarından biri olan büyük hadis alimi Nesâî, Muaviye’nin vahy kâtibi olduğuna dair rivayetlere oldukça mesafeli durmuştur.

Hatta Şam’da kendisinden Muaviye’nin faziletlerine dair hadis rivayet etmesi istendiğinde, onun hakkında sadece Hz. Peygamber’in “Allah onun karnını doyurmasın” bedduasını bildiğini söylemiştir.

Endülüslü büyük fıkıh ve hadis alimi İbn Abdilberr, sahabe biyografilerini topladığı meşhur eseri “el-İstîâb”da, Muaviye’nin kâtipliği konusuna açıklık getirir. O, Muaviye’nin vahy kâtibi değil, “Resulullah’ın krallara ve kabilelere yazdığı mektupları kaleme alan kâtibi” olduğunu belirtir.

Modern dönemde, geleneksel Sünni çizgide olan bazı isimler de bu sıfatı reddeder. Ebu’l-A’lâ el-Mevdûdî, “Hilafet ve Saltanat” adlı eserinde, Muaviye’ye atfedilen birçok faziletin Emevi döneminde siyasi amaçlarla uydurulduğunu savunur.

Mısırlı alim Taha Hüseyin de “el-Fitnetü’l-Kübrâ” adlı eserinde, Muaviye’nin kâtipliğinin tamamen siyasi ve idari bir sekreterlik olduğunu, vahy kâtipliği gibi dini bir payenin ona sonradan Emevi propagandası tarafından giydirildiğini anlatır.

* * *

Aleviler İslâm’a sahip çıktıkları için, Hz. Muhammed’in miras bıraktığı iki büyük emanetten birisi olan Ehl-i Beyt’e sadakatle bağlı kaldıkları için Muaviye’yi ve Emevileri sevmezler.

Hatta, lanet okurlar.

Allah’a, Kur’an’a, Resul’a ve Veli’ye bağlı kalan bir mü’min Muaviye’yi ve soyunu sevebilir mi?

İster Alevi, ister Sünni olsun...

Ona ve soyuna “hazret” diyebilir mi?

O halde, samimiyetle soralım: Muaviye’yi kimler sever?

Aslında bu düşünce Şii Müslümanlar nezdinde bilinen bir gerçektir. Yani Şii ekolünde Muharrem ayı içerisinde yer alan ve özellikle de “onuncu gün” anlamına gelen “aşura” gününde, “kanın kılıca galip gelmesi” konusu üzerinde hayli durulmaktadır! Onlar derler ki, “imam Hüseyin kanı ile hayli güç kesp etti ve ondan döktükleri kan, zamanın otoritesinin kılıcına galip geldi!”

Peki “böyle bir durumun olması mümkün müdür?” İşte burada bunun üzerinde durup konuyu irfanî boyuttan ele alıp izaha çalışacağız!

“İrfanî” yönden ele alıp incelmeye çalışacağız derken, “fıkıh İslam’ı ile İrfan İslam’ının farklı olduğuna vurgu yapmak istedim. Çünkü fıkıh İslam’ının kimi görüşlerine katılmak mümkün değildir. Zira Fıkıh İslam’ı hayli katı kuralcı bir din algısıdır ve o algıda olanlardan kimilerinde irfan, marifet ve vicdan diye bir şey söz konusu olmuyor! Kimi fıkıh İslam algısında yalnızca kuru kurusuna ahkam/kanun vardır o kadar!

Hatta İran İslam Cumhuriyetini savunmam ve onun dünyada en yüce değer olduğunu söylemedeki gayem, fıkhi yönden eğil, irfanî yöndendir. Çünkü kurucusu merhum imam Humeyni, fakihliğinden ziyade büyük arif ve irfan ilmine sahip bir zattı. Dolayısıyla İran anayasasında kuru şeriat kanunlarının bir kısmının uygunlaştırıldıktan sonra oraya yerleştirildiği görülmektedir! Buna recim konusunu gösterebiliriz!

Ayrıca yer yüzünde Demokrasi vs. ile yönetilen birçok ülkeler, şu anda diktatör ve sömürü ülkesi olurlarken, İran İslam Cumhuriyeti asaletini korumayı başarabilmiştir!

Diyebiliriz ki İran İslam Cumhuriyetinin şu anda en fazla istifade ettiği örnek insan, İslam Peygamber’inin sevgili torunu imam Hüseyin (as) dır!

Bilindiği üzere imam Hüseyin’in Kerbela olayındaki hedefi, dönemin iktidarını ortadan kaldırmak değildi! Çünkü onu ortadan kaldıracak kadar güçlü orduları yoktu. Etrafında, kendisiyle birlikte yalnızca 72 insan vardı. Bununla da çok güçlü bir imparatoru yok etmek mümkün gözükmüyordu! Dolayısıyla, bunların tümü de şehit olmuşlardı!

Fakat imam Hüseyin’in Kerbela hareketi onu çok büyük sonuçlara götürmüştü. Hatta tarihten anlaşıldığı kadarıyla imam Hüseyin’in, yapmış olduğu kıyamının onu bu sonuçlara ulaştıracağını kendisi dahi bilmiyordu!

Onu ve de ele almış bulunduğumuz bu konuyu tanıyabilmek ve anlayabilmek için, bizim önce “hedef” ile “sonucu” birbirinden ayrıştırmamız lazım! Zira insanlardan birçoğu bunları birbirleriyle karıştırmaktalar!

Kimi insanların yaptıkları bir işte üstün bir hedefi olabilir, fakat sonucunun ondan daha üstün olabildiğini de görmekteyiz! Kimi zaman da tam tersi olur! Yani hedefi iyi olur, fakat sonucu iyi olmayabilir!

Döneminin Sultanı Yezit b. Muaviye, imam Hüseyin’in kıyamına hâkim olmak hedefini taşıyordu ve nitekim de o hedefine ulaştı. Fakat hedefinin sonuçları çok kötü oldu. Yani sonuç onun değil, imam Hüseyin’in çıkarına oldu! Çünkü Yezid, imam Hüseyin ve etrafındakileri katlettikten bir yıl sonra, Medine halkı onun yönetimine baş kaldırdı ve o da Müslim b. Akabe’nin komutasında onların üzerine ordusunu gönderdi. Müslim Medine’yi ele geçirdikten sonra, üç gün ordusuna Medine’de her şeyi mübah kıldı. Onlar da bir taraftan oradaki sahabeden öldürdükleri kadarını öldürdü, ırzlarına tecavüz etti ve hatta tarihin kayıtlarına göre, öldürdükleri insanların cenazeleri Medine etrafındaki kumlar üzerinde çıplak bir vaziyette bırakıldı. Ayrıca Medine’deki yaşayan kadın ve kızlara tecavüz etmeleri sonucu 3 bin kadın babasız çocuk dünyaya getirdi. Sonra da Abdullah b. Zübeyir bu duruma baş kaldırdı, Mekke’ye yürüdü ve orayı işgal etti.

Yezit Mekke’ye de ordu gönderdi, Zübeyir’in oğlu da adamlarıyla birlikte kaçıp Mekke’deki Kabe’ye sığındı. Yezid’in ordusu da kaçıp Kabe’ye sığınanları yok etmek için, mancınıklar ile Kabe’yi dövdü. Kâbe yıkıldı ve kendisi de 3 yıl sonra kendi adamları tarafından öldürüldü. Kısacası babası Muaviye gibi 20 yıl kadar Müslümanları yönetemedi ve o kısa dönemlik yönetimi içerisinde İslam alemine rahat bir gün yüzü göstermedi!

Buralardan bakıldığında diyebiliriz ki, hedef ile varılan sonuç kimi zaman farklı da olabilir!

İmam Hüseyin’in kesin kez yönetimi düşürmek diye bir hedefi yoktu!

Elbette ki tarihte konuyla ilgili birçok şeyler söyleniyor. Fakat şunu söyleyeyim ki tarih, çok yönü bulunan bir şeydir! Ama biz burada tarihe değil sonuca bakmaya çalışacağız! Yani İmam Hüseyin’in bu olayının vardığı sonuç, fazlasıyla büyüktür!

İmam Hüseyin, Kerbela’da yapmış olduğu bu kıyamı ile devrimlerin gerçekleşmesi için bir kapı açtı diyebiliriz! Çünkü bu kıyamından bir yıl sonra Süleyman b. Süred’ in öncülüğünde “Tevvabun” hareketi başladı. Peşince Muhtar Sakafi isyanı, ondan sonra Zeyd b. Ali hareketi ve en sonun da da Abbasiler hareketi gerçekleşti ve Emevî yönetimine son verildi. Böylece halk üzerinde imam Hüseyin’in bereketiyle (ruhani etkisiyle) Emevîlerin 80-90 yıllık yönetimi son buldu.

Hatta Abbasîler dönemindeki kimi ayaklanmalar dahi, imam Hüseyin’in kıyamı örnek alınarak yapıldı. Abdullah b. Zübeyir’in dahi imam Hüseyin’in başlattığı o kıyamı kendine model kabul ettiğini söylemek mümkündür!

Günümüzde, gördüğümüz şu küçük, zayıf ve yoksul olan Yemen gibi bir ülke dahi, yıllardır Suud, ABD ve İsrail gibi dünyanın en güçlü ülkeleriyle savaşım vermekte ve onların karşısında pes etmemektedir. Bu yapılanların tümü, imam Hüseyin’i örnek almalarındandır!

Yemenliler durmadan “Bizde boyun eğmek yoktur” sözünü tekrarlayıp duruyorlar! Bu söz bile, imam Hüseyin’in ta o dönemde söylediği sözlerdendir!

Ayrıca imam Hüseyin, Yezit yönetiminin “meşruiyetini” de ortadan kaldırmıştır! Oysaki o dönemde Müslümanların büyük bir çoğunluğu Yezid’den korkuyorlardı. Çünkü onlar, Kuran’ın “İtaat ediniz Allah’a itaat ediniz Resule ve sizden olan ulül emre de” (Nisa: 59) dediğini dillendirip duruyorlardı. O dönemdeki Müslüman alim ve fakihlerin tümü de Yezid’in Allah’ın halifesi olduğunu ve hatta bir emir Allah’a karşı isyan etse dahi, ona itaatin farz olduğunu söylüyorlardı. Hatta günümüzdeki kimi Emevî zihniyetine sahip sözde “İslam alimleri” dahi, “şayet bir düzenin başındaki yönetici (Suudiler gibi) fasık ve facir olsalar dahi onlara isyan etmenin caiz olmadığını” söyleyip duruyorlar! Çünkü onların “veliyyi emir” (otorite sahibi) olduklarına inanmaktalar!