Ali Yenialtun Dede yazdı: Kontrollü muhalif!
KONUK YAZARSeyyid Sultan Sinemil Ocağı evladı evladı olan, araştırmacı yazar Ali Yenialtun, 2 Temmuz 1993 Sivas Katliamı sonrasında Alevi toplumunda yaşanan uyanış ve örgütlenme sürecini eleştirel bir bakışla değerlendirdiği yazısında, Alevi sivil toplum kuruluşlarının ve lider kadrolarının konumunu sorguladı.
Seyyid Sultan Sinemil Ocağı evladı evladı olan, araştırmacı yazar Ali Yenialtun, 2 Temmuz 1993 Sivas Katliamı sonrasında Alevi toplumunda yaşanan uyanış ve örgütlenme sürecini eleştirel bir bakışla değerlendirdiği yazısında, Alevi sivil toplum kuruluşlarının ve lider kadrolarının konumunu sorguladı. Yenialtun, uzun yıllara dayanan örgütlenmeye rağmen somut kazanımların sınırlı kaldığını savundu.
Yazıda asıl eleştiri, Alevi STK yöneticilerine “kontrollü muhaliflik” rolü biçilmiş olabileceği yönünde yoğunlaştı. Yenialtun, kurumların hak taleplerini dile getirdiğini, mitingler ve paneller düzenlediğini, medyada yer aldığını ancak yıllardır süren bu faaliyetlere rağmen somut ilerleme kaydedilemediğini savundu. “Muhalefet etmek başka, muhalif görünmek başkadır” diyen yazar, Alevi kurumlarının gerçekten toplumun haklarını mı savunduğunu yoksa belirli sınırlar içinde muhalefet etmesine izin verilen bir temsil mekanizmasına mı dönüştüğünü sordu.
Yenialtun, düşünmenin, sorgulamanın ve hesap sormanın kimsenin tekelinde olmadığını vurgulayarak yazısını “İllâ Hû!” ifadesiyle tamamladı.
Ali Yenialtun yazısında şunları kaydetti:
KONTROLLÜ MUHALİF
Konuya hızlı bir giriş yapacağım.
2 Temmuz 1993, Sivas Katliamı…
Bu katliamın ardından Alevi toplumunda ciddi bir uyanış ve toplumsal hareketlilik yaşandı. Şüphesiz bu, yaklaşık 1400 yıldır farklı dönemlerde maruz kalınan baskı, ayrımcılık ve katliamlar karşısında artık sesini yükseltme, kimliğini sahiplenme ve kendini savunma ihtiyacından doğan tarihsel bir refleks idi.
Emeviler döneminden başlayarak Osmanlı’da ve Cumhuriyet döneminde de farklı biçimlerde devam eden acıların üzerine, Sivas’ta böylesine bir vahşetin yaşanması, insan hakları ve evrensel değerler konusunda bilinçlenmeye çalışan modern dünyada Alevi toplumu açısından derin bir kırılma yarattı.
Ancak burada üzerinde durulması gereken önemli bir mesele var:
Toplumsal uyanışla başlayan bu süreç, zaman içerisinde nasıl bir kurumsal yapıya, siyasi anlayışa ve temsil mekanizmasına dönüştü?
Asıl sorgulamamız gereken nokta da belki tam olarak burasıdır.
Bu toplumsal uyanışla birlikte Alevi sivil toplum kuruluşları da ivme kazanarak hızla örgütlenmeye başladı. Gerek yaşadıkları Avrupa ülkelerinde gerekse özellikle Türkiye’de Alevilerin yıllardır dile getirilmeyen sorunlarını, taleplerini, inançsal ve toplumsal haklarını daha güçlü biçimde gündeme taşımaya başladılar.
Dernekler, federasyonlar ve konfederasyonlar kuruldu. Alevi kimliği daha görünür hâle geldi; toplumun sesi ulusal ve uluslararası platformlarda duyulmaya başladı.
Bu örgütlenme süreciyle birlikte lider kadroları da oluşmaya başladı. Bir takım şahıslar, söylem ve eylemleriyle adeta forvet rolünü üstlenerek ön plana çıktılar. Hem Alevi kurumları içerisinde hem de siyasi platformlarda görünürlük kazandılar.
Zamanla yalnızca kurumları temsil etmekle kalmayıp, Alevi toplumunun neyi nasıl düşünmesi, hangi talepleri dile getirmesi ve hangi siyasi çizgide durması gerektiği konusunda da söz sahibi olmaya başladılar.
Bu şahıslar söylemleriyle kitlelere yön vermeye, medya da bu söylemlere geniş ölçüde alan açmaya başladı.
Buraya kadar her şeyi olumlu değerlendirebiliriz. Fakat Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’ye atfedilen bir sözle biraz düşünelim:
“Hepimiz hemfikir isek, birimiz yeterince düşünmemiş.”
Öyleyse Alevi inancı ve toplumu üzerinde etkili olan çağımızın lider kadrolarını biraz da eleştirel gözle irdeleyelim.
Bazı ödeneklere ve şu meşhur “çok bağırma” meselesine bakalım.
1994 yılında Demirel, 1996 yılında Çiller ve 1998 yılında Yılmaz dönemlerinde Alevi kurumlarına devlet kaynaklarından yapılan yardımlar ve para aktarımları hakkında çeşitli iddialar ve açıklamalar bulunmaktadır.
Özellikle 1994 yılında Hacı Bektaş Anadolu Kültür Vakfı’na yapılan yardım, 1998 yılında ise Alevi kurumlarına yönelik bütçe kaynaklı aktarımlar dikkat çekmektedir.
Araştırmacı-yazar ve gazeteci Ayhan Aydın’ın kendi sosyal medya hesabında ve yazılarında yaptığı açıklamalar da bu konuda dikkate alınması gereken kaynaklar arasındadır.
Burada sorulması gereken soru şudur:
Bu yardımlar hangi gerekçelerle yapıldı, kimlere aktarıldı ve nasıl kullanıldı?
Kamu kaynaklarının kullanılması elbette şeffaflık ve hesap verebilirlik gerektirir. Hele söz konusu olan, toplum adına temsil iddiasında bulunan kurumlarsa…
Peki, bu kaynakları sağlayan siyasi iktidarların kurumlar üzerindeki etkisini ve olası beklentilerini hiç sorgulamayacak mıyız?
Hani bir söz vardır:
“Parayı veren düdüğü çalar.”
Acaba parayı verenler, düdüğün de kendi istedikleri melodiyi çalmasını beklemiş olamazlar mı?
Türkiye’de farklı tarikatların varlığı, bunların siyasi ilişkileri ve özellikle seçim dönemlerindeki rolleri bilinen bir gerçekliktir.
Öyleyse şu soruyu sormak da neden rahatsızlık yaratsın?
Alevi toplumu içerisinde de bazı STK yöneticilerine bir çeşit kontrollü muhaliflik rolü biçilmiş olamaz mı?
Haklarını talep etsinler, meydanlarda bağırsınlar, medyada boy göstersinler, hatta yeri geldiğinde devlete ahkâm kessinler…
Ama bütün bu gürültünün sonunda bir arpa boyu yol alınmasın!
Yıllardır örgütlenme var, açıklamalar var, paneller var, mitingler var, siyasi temaslar var.
Peki, sonuç?
Uzun yıllardır süren örgütlenmeye rağmen neden somut kazanımlar bu kadar sınırlı?
Muhalefet etmek başka, muhalif görünmek başkadır.
Belki de artık şu soruyu sormanın zamanı gelmiştir:
Alevi kurumları gerçekten Alevi toplumunun haklarını mı savunuyor, yoksa belirli sınırlar içerisinde muhalefet etmelerine izin verilen bir temsil mekanizmasına mı dönüşmüş durumdalar?
Düşünmek, sorgulamak ve hesap sormak kimsenin tekelinde değildir.
İllâ Hû!
Ali Yenialtun
Kaynak Link:https://www.facebook.com/share/p/1CSg4dLhaZ/
İlginizi Çekebilir