Mete Yarar: Rusya ve Çin, İran'ı yalnız bıraktı. ABD ve İngiltere arasında çıkar çatışması var

Güvenlik politikaları uzmanı Mete Yarar, Haber Global'de canlı yayın konuğu oldu. Yarar, son dönemde Ortadoğu'daki gerilimlerde ABD ile İngiltere arasındaki derin çekişmenin belirleyici rol oynadığını vurguladı.  Yarar'a göre, Körfez bölgesinde yaşanan gelişmelerde yalnızca ABD-Çin rekabeti değil, aynı zamanda İngiltere'nin nüfuz mücadelesi de etkili oluyor. Yarar açıklamasında ABD ve İngiltere'nin çıkarlarının çatışdığını belirtti.

METE YARAR'IN AÇIKLAMASINI YOUTBE ÜZERİNDEN İZLEMEK İÇİN LÜTFEN TIKLAYINIZ

Yarar, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Umman gibi ülkelerin İngiltere'nin tarihi ve devam eden etkisi altında olduğunu belirterek, bu ülkelerde para akışlarının, danışmanlıkların ve hatta medya kuruluşlarının büyük ölçüde İngiliz ekolünden geldiğini ifade etti. Özellikle BAE-Suudi Arabistan geriliminin arkasında bile İngiltere-ABD çıkar çatışmasının yattığını öne sürdü.

Yarar, İngiltere'nin Çin ile yeni bir ortaklık yapısı kurmaya çalıştığını ve bunun ABD tarafından hoş karşılanmadığını belirterek, "İngiltere küçük bir ülke gibi görünse de dünyanın her yerinde nüfuzu var. En etkin istihbarat örgütlerinden birine sahip ve karar vericiler üzerinde etkisi devam ediyor" dedi. 

ABD ve İngiltere'nin çıkarlarının çatışdığını belirten Mete Yarar, İngiltere ve Çin'in yeni ortaklıklar yapısı oluşturmaya çalıştığını ve ABD'nin de sıcak bakmadığını vuguladı.

Mete Yarar şunları söyledi: 

"İngiltere faktörünü anlatırken Amerika'yla çekişmeyi anlatırken yalnızca İngiltere Amerika şu anda bu coğrafyada bu kapışmayı yapmıyor. Aynı zamanda şu anda saldırılan ülkelerin tamamında İngiltere nüfuzu olan ülkeler bunlar: Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Umman. İngiltere'nin etkisinin olduğu ülkeler. Suudi Arabistan ana ülke olarak ABD etkisindedir ama diğerleri İngiliz etkisindedir. Mesela paralar mı orada? Londra'da mı? Hem paralar anlamında hem de danışmanlıklar anlamında hala geçmişten gelen kökler anlamında İngiliz ekolüyle kapışır. Mesela son dönemde Birleşik Arap Emirlikleri-Suudi Arabistan geriliminin bile arkasında İngiltere ile Amerika'nın çekişmesi olduğu söyleniyor.

Siz buraya gelirken dediniz ya hani Amerika'yla beraber ortak hareket etmedi diye. E çünkü çıkarlar çatışıyor. Çıkarlar çatışıyor ve bir müddet sonra bu çıkarlar daha da çatışmaya devam edecek. Çünkü İngiltere Çin'le yeni bir ortaklık yapısı oluşturmaya çalışıyor ve buna Amerika Birleşik Devletleri çok da sıcak bakmıyor. Ya kapışmanın hani biz bir tek ABD ile Çin arasında büyük bir kavga var diye düşünüyoruz ama yo, İngiltere çap olarak küçük bir ülke olabilir. Çok büyük bir askeri gücü olmayabilir şu anda baktığınızda. Ama dünyanın her yerinde nüfuzu olan bir devlettir. Ve ben hala iddia ederim dünyadaki en etkin istihbarat örgütlerinden bir tanesine hala sahiptir. Çünkü karar vericilerin üzerinde etkinliği olan insanlara sahip ve bu ekolü hala devam ettiriyor." dedi.

RUSYA VE ÇİN, İRAN'I YALNIZ BIRAKTI

Öte yandan Yarar, İran'ın mevcut rejim değişikliği baskılarının arkasında Çin'in Kuşak ve Yol projelerindeki kritik rolünün bulunduğunu ifade etti. İran'ın yalnız bırakılmasını ise "stratejik bir hata" olarak nitelendirdi. Çin ve Rusya'nın İran'a askeri destek vermemesini eleştiren Yarar, şu noktaları öne çıkardı:

- Çin, Pakistan'a gelişmiş silahlar ve teknolojiler verirken (örneğin Hindistan'a karşı kullanılan uçaklar), en büyük ortağı konumundaki İran'a benzer desteği sağlamadı. İran'ın modern hava kuvveti eksikliği bu nedenle dikkat çekici.
- Rusya da benzer şekilde İran'ı yalnız bıraktı; İran'ın Rusya'ya Ukrayna savaşında verdiği desteğe karşılık gelmedi.
- Yarar, "Çin verebilirdi, Rusya verebilirdi ama vermediler. Zamanları da vardı, vermediler" diyerek, bu tutumu çözemediğini belirtti. Hindistan-İsrail yakınlaşması karşısında Çin'in bölgedeki ayağını zayıflattığını savundu.

Mete Yarar şunları söyledi:

"Ben hani stratejik bir hata yaptıklarını düşünüyorum. İran'ı bu kadar yalnız bırakmış olmaları gerçekten çok sürpriz. Gerçekten çok sürpriz. Yani Pakistan'a bu kadar gelişmiş silah verirken İran'a vermemeleri. Çin'in İran'a, işte Pakistan savaşı'nda Hindistan'a karşı kullandığı uçakların tamamını İran alamaz mıydı? Çok rahat bir şekilde alabilirdi. Bak dikkat söylüyorum. Vermediler ya. Bak vermediler. Şu anda İran'ın elinde modern bir hava kuvveti yok. Bunu Çin veremez miydi? Verebilirdi. En büyük partneri İran'ın ama gördüğünüz gibi vermedi. Tek denge üzerine kur ya neden bunu yaptığını ben hala bakıp söylüyorum çözmüş değilim.Çin en büyük ortağı İran'ı desteklemiyor. Bölgedeki ayağını da kesmiş oldu. Yani bunu çözdüğümüzde açık söylüyorum bunun cevabını inanın öğrenmek istiyorum. Okuyorum, araştırıyorum, bakıyorum. Pakistan'a da aynı şeyi yapabilirdi. Pakistan da aynı ambargolarla boğuşuyor ama Pakistan'a verdiği teknolojinin on birini bile vermedi İran'a. Aktif olarak verebilir miydi? Zamanı var mıydı? Vardı ve vermedi. Aynısı Rusya için de geçerli. Rusya da vermedi."

Yarar, konuşmasında genel olarak şu mesajı verdi: Bölgedeki olaylar tekil değil, büyük güçlerin (ABD-İngiltere çekişmesi, Çin'in enerji ve rezerv para kaygıları) çıkar çatışmalarıyla iç içe. İran'ın yalnızlığı da bu büyük oyunun bir parçası olarak değerlendirilmeli.

Kaynak: Haber Global YOUTUBE Kanalı