Azerbaycan'dan Sırbistan'a dev enerji hamlesi: Sırbistan'a ve Avrupa'ya doğal gaz santrali geliyor!

Aliyev, Karabağ ve Zengezur'un yeniden inşasında kardeş ülkelerin desteklerini teşekkür ettiHaberi görüntüle

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 15 Şubat 2026 tarihinde Sırbistan'a gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında Belgrad'da Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić ile bir araya geldi. İki lider, baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Görüşmelerde ikili ilişkilerin güçlendirilmesi, stratejik ortaklık ve çeşitli alanlardaki işbirliği konuları ele alındı.

Vučić, konuşmasında Aliyev'i "sevgili dostum" diye hitap ederek ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2012'ye kıyasla 16 kat arttığını vurguladı. Enerji, tarım, turizm ve askeri-teknik işbirliği alanlarında önemli adımlar atıldığını belirtti. Özellikle SOCAR ile Sırp doğalgaz şirketi arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde, Sırbistan'ın Niş çevresinde (muhtemel Kruševac bölgesi) 500 MW kapasiteli doğalgaz yakıtlı elektrik santrali inşasının planlandığını, projenin 2029 yılına kadar tamamlanacağını açıkladı. Santralin iki yılda 1890 MW kapasiteye ulaşan Azerbaycan örneklerinden ilham aldığını ifade etti. Ayrıca 3 Mayıs 2026 itibarıyla Air Serbia'nın Belgrad-Bakü direkt uçuşlarını başlatacağını duyurdu.



Vučić, Azerbaycan'ın EXPO 2027 Belgrad etkinliğine katılımını memnuniyetle karşıladıklarını ve Sırbistan vatandaşlarını Bakü'yü ziyaret etmeye davet etti.

Aliyev ise teşekkür konuşmasında, Sırbistan'ın Devlet Günü'nü tebrik ederek Vučić'in liderlik niteliklerini övdü. İki ülkenin birbirinin toprak bütünlüğü ve egemenliğini uluslararası platformlarda desteklediğini hatırlattı. Azerbaycan-Sırbistan Stratejik Konseyi'nin ilk toplantısının yapıldığını belirterek, enerji alanında işbirliğinin derinleştiğini vurguladı. Azerbaycan'ın Sırbistan'a doğal gaz ihracatını artıracağını, 2032'ye kadar 8 GW ek yenilenebilir enerji kapasitesi oluşturacağını ve bunun büyük kısmının Avrupa'ya ihracata ayrılacağını ifade etti. Ortak elektrik santrali projesinin Sırbistan'ın olumlu yatırım ortamı sayesinde mümkün olduğunu belirtti. Aliyev, Vučić'i Azerbaycan'a davet etti ve yakın dönemde birden fazla görüşme gerçekleştireceklerini söyledi.

Ziyaret kapsamında düzenlenen törenle çeşitli anlaşmalar imzalandı:

Gıda Güvenliği Alanında İşbirliği Anlaşması
Sırbistan'da Gaz Türbinli Enerji Santrali Tasarımı, İnşaatı ve İşletmesi Anlaşması
 Ekonomi Bakanlıkları arasında Mutabakat Anlaşması
 Medya ve İletişim Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı
2026-2030 Kültür Alanında İşbirliği Mutabakatı
Spor Alanında Mutabakat Anlaşması
Sağlık Sigortası Sistemleri Alanında İşbirliği Mutabakat Zaptı

İki ülke arasında bugüne kadar imzalanan belge sayısı 57'yi aşarken, bu ziyaretle ilişkiler yeni bir ivme kazandı. Liderler, enerji güvenliği, ekonomik yatırımlar ve kültürel bağların güçlendirilmesiyle gelecekte daha yakın işbirliği hedeflediklerini vurguladı.

Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Sırbistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 15 Şubat'ta Belgrad'da basına açıklamalarda bulundular. 

Öncelikle Sırbistan Cumhurbaşkanı bir açıklama yaptı.

Başkan Aleksandar Vucic:
-Sayın Cumhurbaşkanı Aliyev, sevgili dostum.

Ziyaretiniz için teşekkür ederim. Ne kadar yoğun ve önemli bir programınız olduğunu biliyorum. Kendinizi evinizde gibi hissetmenizi rica ediyorum.

Çinli dostlarımız, böyle yağmur yağdığında her zaman büyük bir şeyin başlayacağının iyi bir işareti olduğunu söylüyorlar. Umarım kötü havaya rağmen, bu olayı kendi çıkarlarımız doğrultusunda en iyi şekilde karşılarız ve hem Sırbistan hem de Azerbaycan için, en azından ikili ilişkilerimiz söz konusu olduğunda, önümüzde parlak bir gelecek olduğunu görürüz.

Azerbaycan halkına ve size, saygıdeğer Cumhurbaşkanımıza, büyük saygılarımı sunmak istiyorum. Ayrıca Sırbistan halkına ve elbette Azerbaycan halkına şunu söylemek istiyorum ki, sizinle her konuştuğumda çok şey öğreniyorum, birçok konuyu deneyimli bir devlet adamının, gerçek bir liderin farklı bakış açısından gözlemleme fırsatı buluyorum. Bu nedenle, bilginizi benimle her zaman paylaştığınız, ülkemin, liderliğini yaptığım ülkenin çok şey öğrenebileceği ilişkiler kurduğunuz için size teşekkür ediyorum.

Bugün Cumhurbaşkanı Aliyev ile dünyadaki ve Avrupa'daki tüm önemli konular hakkında konuştum. Birbirimizle istişare ettik, ondan çok şey öğrendim. Bazı süreçleri kendim gözlemlediğimden daha iyi, daha derinlemesine anladım. Kriz çıktığında birbirimize açık olduğumuz ve birbirimizle konuştuğumuz bir ilişkimiz var. İş birliğimiz hayatın her alanında gelişiyor. 2012 yılına kıyasla, hizmet sektöründeki ticaret hacmimiz 16 kat daha yüksek, yüzde 16 değil, 16 kat. Ayrıca, stratejik ortaklık sayesinde Azerbaycan ile yeni, mümkün olan en yakın ilişkileri kurduk. Bunun Sırbistan Cumhuriyeti ve vatandaşları için son derece önemli olduğuna inanıyorum.

Sosyal yaşamın çeşitli alanlarındaki iş birliğimiz daha önemli ve daha büyük olabilir ve olmalıdır. Daha fazla çalışma ve çabayla, daha özenli bir yaklaşımla gelecekte daha da iyi sonuçlar elde edeceğimize inanıyorum. Bugüne kadar 57 belge imzaladık ve buna bugün imzalanan onlarca belgeyi de ekleyebiliriz. Bu belgeler, sosyal yaşamın tüm alanlarındaki ilişkilerimizi geliştirmek için sağlam bir temel oluşturmalıdır.

Eylül ayında Azerbaycan'da düzenlenecek yatırım forumuna katılımı görüştük ve öncesinde Azerbaycan'ı ziyaret edeceğim. Bunun iş çevrelerimiz, bankacılarımız ve temsilcilerimiz için Azerbaycan'ı ziyaret etme fırsatı olacağına ve ülkemizin EXPO'yu tanıtması için bir fırsat olacağına inanıyorum. Çünkü o gün EXPO'ya birkaç ay kalmış olacak. Bu etkinlik, 2027'de Sırbistan'da düzenlenecek en büyük ve bizim için en önemli etkinliktir. Azerbaycan'ın EXPO 2027'ye katılımını teyit etmesinden dolayı minnettarız ve eminim ki güzel ülkelerini 2027'de Belgrad'da en iyi şekilde tanıtacaklardır.

Aynı zamanda, dikkatinizi bazı gerçeklere çekmek istiyorum. İki ülke arasındaki turizmin artması ve Air Serbia'nın 3 Mayıs'ta Belgrad ile Bakü arasında direkt uçuş başlatması buna özel bir katkı sağlayacaktır. Şahsen tüm Sırbistan vatandaşlarına Bakü'nün güzel bir şehir olduğunu söyleyebilirim. Orada birçok yenilik görebilirsiniz. Şehir Hazar Denizi kıyısında yer almaktadır. Temiz ve düzenli bir şehirdir. Bakü'yü her ziyaret ettiğimde, Cumhurbaşkanı Aliyev'in Azerbaycan hükümetiyle birlikte inşa ettiği yeni harikalar, yeni ve güzel yerler görüyorum. Orada muhteşem müzeler var. Bulvarlar, dost canlısı insanlar, güvenlik en üst düzeyde. Bu nedenle, bu Sırbistan vatandaşlarına Azerbaycan'ı ziyaret etmeleri için açık bir davettir. Azerbaycan vatandaşlarını da Sırbistan'ı ziyaret etmeye, bu ülkeyi sevmeye davet etmek istiyorum. Sırbistan, Avrupa kıtasında en yüksek güvenlik seviyesine sahip ülkeler arasında yer almaktadır. Azerbaycan halkıyla kardeşçe ve dostane ilişkilerimiz var. Ülkemizde ziyaret edebileceğiniz birçok yer olduğunu düşünüyorum. Sadece Belgrad'ı değil, diğer şehirleri, dağ tatil yerlerini, gölleri ve diğer yerleri de kastediyorum.

Ekonomik iş birliği, tarım ve tarım ürünleri değişimi konularını görüştük. Azerbaycan'ın Zira köyünde yetişen domates ve salatalıkları ilk tattığımda, hatta daha öncesinde Azerbaycan'ın özel bölgesi Nahçıvan'dan gelen ürünleri tattığımda çok beğenmiştim. Çok beğendim ve Azerbaycan'ın bu ürünleri diğer kaynaklardan gelen ürünlere kıyasla önemli bir indirimle tedarik ettiğini duydum. Halkımıza bu ürünleri bu kadar düşük fiyata sağlamanın mümkün olup olmadığını merak ediyorum! Hükümette oturanlar bunu düşünmemişlerse, düşünsünler. Azerbaycanlı dostlarımızdan vatandaşlarımıza daha uygun fiyatlarla kaliteli ürünler sağlama sorununu çözmenizi rica ediyorum. Aynı zamanda, kendi ürünlerimizi de bu şekilde sağlamalıyız. Şimdiye kadar bu olmuyor. Eminim ki biz de Azerbaycan'a birçok ürün sağlayabiliriz. Ama bunu henüz yapmadık ve bu konuya dikkatli yaklaşmadık. Bu bir tutum. Zaman geçiyor ve hiçbir şey düşünmüyoruz.

En önemli konulardan biri, elektrik çağına giriyor olmamızdır. Cumhurbaşkanı Aliyev'den bu projeye bizzat katılarak bize yardımcı olmasını rica ettim. Eğer öyle olursa, işi daha hızlı bitirebiliriz. Buradaki insanlar 20 yıl önce de elektrik olduğunu düşünebilir. Ama o zamanlar yakıtı konteynerlerle alıyorduk. Sonra elektrik 6 saatliğine veriliyor, sonraki 6 saat için de kısıtlamalarla veriliyordu. Bugün ise ülkemizde daha önce hiç görülmemiş bir disiplin var. Ama aynı durum yarın aynı olmayabilir. Elektrik çağı başlıyor ve birden fazla elektrik kaynağına ihtiyacımız var. Daha fazla elektrik üretmemiz gerekiyor. Azerbaycan gigawatt cinsinden ölçülen elektriğe sahip olacak. Ama soru şu: İthalatı için gerekli iletim hatları olacak mı?! Azerbaycan tarafıyla önemli konularda anlaşmaya vardık. Bugün Sırp doğalgaz şirketi ve SOCAR bu konuda görüşmeler yaptı ve bir iş birliği anlaşması imzalandı. Her bir sorunu iki veya üç ay içinde çözmeye çalışacağız ki, hemen ardından proje dokümantasyonu hazırlanıp inşaat başlayabilsin. İnşaat iki yıldan fazla sürecek. 2029 yılına kadar doğalgazla çalışan bir enerji santrali açacağımıza inanıyoruz. Niş şehri çevresinde üç yer seçildi. Temiz enerjiden bahsediyoruz. Avrupa Birliği de bunu kabul ediyor. Kısacası, inşaatın Tripale, Kruşti veya Niška Banja'da gerçekleşmesi bekleniyor. Ama bence Kruşti en uygunu. Santralin 500 megavatlık bir enerji üretim kapasitesi olacak. Cumhurbaşkanı Aliyev bana bu konuyla bizzat ilgileneceğine söz verdi. İnanmayabilirsiniz ama iki yılda toplam 1890 megavatlık bir enerji üretim kapasitesi oluşturmayı başardılar.

Belki Azerbaycan halkı bunu bilmiyor, bu güçler mümkün olan en kısa sürede oluşturuldu. Azerbaycan şirketleri burada kontrol çalışmalarını yürütecek. Sırp şirketleri de çalışmalara katılacak. Her iki taraf da %50 oranında çalışacak. 500 megavatlık bir doğalgaz santrali inşa edilecek. Bu iyi bir örnek olacak. Gelecekte daha fazla doğalgaz santrali inşa etmeliyiz. Küçük modüler reaktörler kurulacak. Veri merkezleri olacak ve diğer sorunlar çözülecek. Amerikalılarla görüşmelere başladım ve Karadağ'daki Bar limanından başlayarak petrol ve doğalgaz boru hatları döşeseler, veri merkezleri inşa etseler, bu çalışmaları Prijepolje'den Zlatibor dağları üzerinden Belgrad'a kadar yapsalar iyi olurdu. Veri merkezleri kurulmalı. Yapay zekanın yeteneklerini kullanmazsak, ülke olarak geride kalacağız. Elon Musk, iki ay içinde her şeyin dramatik bir şekilde değişeceğini söylüyor. Sadece insanlar bunu henüz görmüyor ve bilmiyor. Bu nedenle çalışmalar hızlandırılmalı ve Azerbaycanlı dostlarımıza destekleri için minnettarız.

Vaktinizin büyük bir kısmını aldık. Askeri-teknik işbirliğini görüştük. İşbirliği iyi gidiyor. Dışişleri bakanlıklarımız düzeyinde istişareler yapılıyor. Anlaşmalar ve sürekli destek ortada. En zor konularda bile Sırbistan Azerbaycan'ın yanında yer aldı ve bizi destekledi. Bu durum gelecekte de devam edecek. Çok zor konuları çözdük. Cumhurbaşkanı Aliyev'in sözlerine tamamen inanıyoruz. Bence o da ülkemize aynı duygularla yaklaşıyor. Bu ilişkiyi olduğu gibi sürdüreceğiz. Bugün ve yarın ek görüşmeler için fırsat olacak. Yarın çalışma kahvaltısı yapmamız bekleniyor ve dostum ve Sırbistan'ın dostu Cumhurbaşkanı Aliyev ile bu kadar çok zaman geçirebildiğimiz için çok memnunum. Gördüğünüz gibi, esnekliğimizden her zaman memnun değilim. Daha canla başla çalışmalı, her şeyi hızlandırmalıyız. Eskisinden daha fazla iş yapabildik ve iyi sonuçlar elde ettik. Devlet Günü vesilesiyle tüm Sırbistan vatandaşlarını tebrik etmek istiyorum. Bugün Sırbistan takvimdeki en önemli bayramlardan birini kutluyor. Bu bizim için çok önemli bir bayram. Tebrikleriniz için teşekkür ederiz.

Sayın Cumhurbaşkanı, ziyaretiniz için teşekkür ederiz, bizi onurlandırdınız. Ortak çalışmalarımızla Azerbaycan ve Sırbistan halklarının çıkarları için en iyi sonuçları elde edeceğimize inanıyorum. Çok teşekkür ederim. Yaşasın Sırp-Azerbaycan dostluğu!

Sayın Başkan, teşekkür ederiz ve evinize hoş geldiniz.

Ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı bir açıklama yaptı.

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev :
-Sayın Başkan, sevgili dostum.

Sayın bayanlar ve baylar.

Öncelikle Sayın Başkan, davetiniz ve misafirperverliğiniz için teşekkürlerimi sunmak isterim. Bugün sizin ulusal bayramınız, Devlet Günü. Buna rağmen Azerbaycan heyetini kabul ediyorsunuz. Bunu yüksek ilişkilerin bir göstergesi olarak değerlendiriyoruz. İki dost ülke olan Sırbistan ve Azerbaycan her zaman birbirlerinin yanındadır.

Bu vesileyle, Devlet Günü vesilesiyle sizi ve tüm dost Sırp halkını tebrik etmek istiyorum. Bu bayramın böyle adlandırılması tesadüf değil. Çünkü Sırp halkının devlet egemenliğini korumak ve güçlendirmek için her zaman büyük çabalar ve fedakarlıklar gösterdiğini biliyorum. Sevgili dostum, siz Sırbistan Cumhurbaşkanı olarak devleti ve devlet çıkarlarını her şeyin üstünde tuttunuz. Bu nedenle, sizin liderliğiniz altında Sırbistan başarılı bir şekilde gelişiyor, hem uluslararası alanda büyük saygı kazanıyor hem de ekonomik ve sosyal alanlarda büyük reformlar gerçekleştiriliyor. Sonuç olarak, bugün doğal kaynakları olmayan bir ülke olan Sırbistan, kendi gücüne dayanarak ve hiçbir yerden yardım almadan ekonomik olarak başarılı bir şekilde gelişiyor. Günümüz koşullarında, özellikle Avrupa'da bulunan bir ülke için bu özel bir faktör olarak değerlendirilmelidir. Burada Cumhurbaşkanı Vučić'in çok yüksek liderlik niteliklerine dikkat çekmek istiyorum. Bildiğiniz gibi, uzun yıllardır temas halindeyiz. Birbirimizi iyi tanıyoruz, samimi sohbetler yapıyoruz ve dostane ilişkilerimiz var. Cumhurbaşkanı Vučić'in Sırp halkına, devletine ve ulusal çıkarlarına ne kadar bağlı olduğunu biliyorum ve her ülkenin başarısının ardındaki faktörler de bunlardır. Elbette, Sırbistan'ın dostları olarak bunu çok takdir ediyoruz ve bundan mutluluk duyuyoruz.

Sevgili dostum, görüştüğümüz konulara değindi. Tekrar etmek istemiyorum. Nitekim, Sırbistan-Azerbaycan Stratejik Konseyi'nin ilk toplantısında bugün birçok konu ele alındı. Bundan önce, birebir görüşmemizde de geniş bir yelpazede konulara değinmiştik. Geleceğe yönelik net planlarımız da var. Bunlar, siyasi, ekonomik ve enerji alanlarında ilişkilerimizi daha da güçlendirmek, uluslararası platformlarda ve uluslararası kuruluşlar içinde birbirimizin toprak bütünlüğünü ve egemenliğini desteklemeye devam etmek, ortak yatırım projeleri uygulamak, enerji ve ulaştırma sektörlerinde yeni yaratılan fırsatlardan yararlanmak ve daha ileriye bakarak çok güçlü bir sinerji yaratmaktır.

Cumhurbaşkanı Vučić, ortaklaşa inşa edilen elektrik santralinin geleceğine zaten değinmişti. Cumhurbaşkanının da belirttiği gibi, bu konuyu kontrol altında tutmaya karar verdik. Bu elektrik santralinin oluşturulma süreci, Sırbistan'da mevcut olan yatırım fırsatlarına dayanmaktadır. Çünkü yatırım ortamı olumlu olmasaydı, Sırbistan yabancı yatırımcılar için bu kadar cazip olmazdı. Tam da reformlar sonucunda Azerbaycan da dahil olmak üzere birçok ülke Sırbistan'a büyük miktarlarda yatırım yapmaya hazır.

Enerji santrallerinin inşası, yeniden inşası ve rehabilitasyonu her ülkenin gelecekteki gelişimini güvence altına alır. Özellikle doğal kaynakları olmayan ülkeler genellikle bağımlılık durumuna düşerler. Bu nedenle, yerli enerjinin varlığı, üretim kapasitesi her ülkenin enerji güvenliğini sağlar ve bu projenin uygulanmasında Cumhurbaşkanı Vučić'in özel rolünü belirtmek isterim.

Genel olarak, enerji sektöründeki ilişkilerimiz çok yönlü bir biçimde gelişiyor. Bir süre önce Sırbistan'a doğal gaz ihracatına başladık ve bugün ihracat hacmini artırmaya karar verdik. Şimdi Sırbistan da ihraç edilecek gazı elektriğe dönüştürerek temiz elektrik elde edecek. Bu, hem Sırbistan pazarı hem de gelecekteki ihracat için fırsatlar yaratacaktır. Bugün Azerbaycan'ın enerji sektöründeki ihracat potansiyeli 2 gigawatt'tır. Bu rakam artacaktır. Çünkü şu anda birçok yenilenebilir enerji santralinin inşasıyla meşgulüz ve bu alanda Sırbistan ile iş birliğine hazırız.

2032 yılına kadar 8 gigawatt ek enerji kapasitesi elde edeceğiz ve bunun büyük bir kısmı ihracata gidecek. Bunun için yeni ve daha büyük iletim hatlarına ihtiyacımız var. Çünkü ana ihracat hedefimiz Avrupa.

Diğer konulara gelince, tekrar ediyorum, arkadaşım bu konuda zaten konuştu. Vaktinizi fazla almak istemiyorum. Resmi ziyaretimin sonuçlarının çok geçmeden ortaya çıkacağına inanıyorum. Yakın gelecekte tekrar görüşeceğiz. Cumhurbaşkanı Vučić'i ve Sırp heyetini Azerbaycan'a davet ettim. Bu yıl birkaç kez görüşeceğimizden eminim - hem Azerbaycan'da hem de belki tekrar Sırbistan'a geleceğim. Çünkü ben ve Azerbaycan heyetinin burada kendilerini evlerinde gibi hissettiklerinden eminim. Sırbistan'a birçok kez gittim ve Cumhurbaşkanı Vučić'in liderliğinde Sırbistan'da gerçekleşen gelişmeleri kendi gözlerimle görüyorum. Bu nedenle, Sırp dostlarımızı bir kez daha içtenlikle tebrik etmek ve Cumhurbaşkanı Vučić'in sloganına katılmak istiyorum: Yaşasın Sırbistan! Yaşasın Azerbaycan! Yaşasın Sırp-Azerbaycan dostluğu!

Kaynak linkler: https://president.az/az/articles/view/71616
https://president.az/az/articles/view/71615