Yunanistan’da Makedonlar: Silahlı isyandan başka çaremiz kalmadı

Yunanistan’ın kuzeyinde, Makedonya sınırındaki Florina bölgesinde yaşayan etnik Makedonlar, haklarının gasp edildiğini, dillerinin yasaklandığını ve kültürel faaliyetlerinin engellendiğini belirterek Atina yönetimine karşı tepkilerini sertleştirdi. Temmuz ayında Meliti kasabasında düzenlenen bir festival nedeniyle başlatılan soruşturma, bölgede gerilimi tırmandırdı.

Festivalde Makedon dilinde söylenen bir şarkı nedeniyle iki Yunan vatandaşı Florina Savcılığı’na suç duyurusunda bulundu. Şarkının sözlerinde “Burada Makedonlar yaşıyor”,“Yunanlar yeter artık yalanlarınız”, “Anamız Makedonya’dır” ve “İskender Makedonya kralıdır” gibi ifadeler yer alıyordu. Bazı katılımcıların el işaretleriyle “Büyük Makedonya” haritasını tasvir ettiği de iddia edildi.

Suç duyurusunda şarkı ve eylemlerin birlikte yaşama kültürüne zarar verdiği, tarihi çarpıttığı ve nefreti körüklediği savunuldu. Dilekçede, “Yunan karşıtı ve irredantist nitelikte yabancı şarkılar söylemeye gerek yoktur” denilerek, komşu ülkenin resmi dilinde şarkı söylenmesine karşı çıkıldı.

Meliti Kültür Derneği’ne göre, festival sırasında Üsküplü Aleksandr Sarievski’nin yazdığı ve bölgede kutsal kabul edilen “Zajdi Zajdi Jasno Sonce” adlı şarkının çalınması da Yunan yetkililerce engellendi. Bölge halkı, yayımladığı duyuruda Yunan devletinin “Makedonya’nın aslında var olmadığı yalanını” dünyaya kabul ettirmeye çalıştığını ve geleneklerinin duyurulmasına engel olduğunu öne sürdü.

“Egejski Glas” (Ege’nin Sesi) adlı Facebook grubunda ise tepkiler daha da sertleşti. Makedonlar, “Yunan faşist işgal hükümeti Makedon şarkılarına karşı suç duyurusunda bulundu. Mevcut Makedonya hükümeti tepki göstermezse, örgütlenip silahlanmaktan ve Ege Makedonyası’ndaki kardeşlerimizi savunmaktan başka seçeneğimiz kalmayacak” ifadelerini kullandı. Bildiride, 1946’daki iç savaş dönemine atıfta bulunularak “20 bin silahlı Makedon’a karşı koyamamışlardı” denildi.

Yunanistan’da yaşayan Makedon nüfusunun 100 ila 200 bin arasında olduğu tahmin ediliyor. Atina yönetimi, Florina’daki bu topluluğu “Slav dili konuşan Yunanlar” veya “çift dilli Yunanlar” olarak tanımlıyor. Bölgede hak savunuculuğu yapan Vinozhito (Gökkuşağı) partisi faaliyet gösteriyor.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Makedon azınlığa ait derneklerin engellenmesi nedeniyle Yunanistan’ı geçmişte birçok kez mahkûm etti. Ancak bu kararların uygulanmadığı belirtiliyor.