Ardan Zentürk: Dugin, Orta Asya Türk devletlerinin egemenliğini tanımıyor

Ardan Zentürk, son yorumunda Rusya'da yükselen faşist eğilimler ve özellikle Alexander Dugin'in etkisiyle Orta Asya ve Kafkasya'daki yayılmacı söylemlere dikkat çekti. Ukrayna Savaşı'nın uzaması ve Donald Trump'ın politikalarının yarattığı tetiklenmeyle "Rus faşizmi"nin öne çıktığını belirten Zentürk, bu sürecin Dugin ve Vladimir Solovyov gibi isimler üzerinden somutlaştığını vurguladı.

Ardan Zentürk'ün bu açıklamasını YOUTUBE üzerinden izlemek için  tıklayanız:


Bilindiği gibi geçtiğimiz günlerde Dugin, bir canlı yayında" Bizim amacımız, dünyada en önemli güç merkezi olmak.Bu yüzden egemen bir Ermenistan'ın, ya da egemen bir Gürcistan'ın, ya da egemen bir Azerbaycan'ın varlığına razı olunamaz.Egemen bir Kazakistan, egemen bir Özbekistan, Tacikistan ya da Kırgızistan. Bu yeni modelde hiçbir şey egemen olamaz." ifadelerini kullanmıştı. Dugin'in bu ifadeleri dünya gündemine oturmuştu.

Zentürk'ün analizine göre, Alexander Dugin kendini felsefeci olarak tanımlasa da, "Putin beni dinler" imajıyla Kremlin'e yakın bir konumda görünüyor. Ancak Dugin'in maceracı fikirlerinin Putin tarafından ne ölçüde benimsendiği konusunda şüpheleri olduğunu ifade eden Zentürk, asıl tehlike olarak Vladimir Solovyov'u gösterdi. Solovyov'un Putin'in bilgisi dışında böyle açıklamalar yapamayacağını kaydeden gazeteci, Rus Ortodoks Kilisesi'nin son dönem söylemleriyle birlikte Slav-Rus milliyetçiliğinin yükseldiğini belirtti.

Bu milliyetçi akımın yayılmacı karakter taşıdığını vurgulayan Zentürk, Rusya'nın tarihsel imparatorluk geçmişine işaret etti: Sovyetler Birliği'nin aslında Çarlık Rusyası'nın başka bir ideolojik zeminde devamı olduğunu, 300 yıl boyunca günde ortalama 4 km² büyüyerek bugünkü hacme ulaştığını hatırlattı. Dugin ve Solovyov'un son dönemde Özbekistan, Azerbaycan gibi ülkelerin "bağımsızlık hak etmediği", Rusya'nın "arka bahçesi" olduğu ve bu devletlerin Rusya'ya bağlı yaşaması gerektiği yönündeki açıklamalarını "fantezi değil, gerçek tehdit" olarak niteledi.

Orta Asya devletlerinin bu söylemlere net cevap alamaması, bölgedeki endişeyi artırıyor. Zentürk, Davos'ta Trump'ın barış konseyi imza töreninde Türkiye'yi temsilen Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yanı sıra özel olarak Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevkat Mirziyoyev ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in seçilmesini anlamlı buldu. Bu liderlerin Trump ile ikili görüşmeler yapmasını, Kremlin ve Pekin'e "maceracı kimliğinizi bu bölgelere fazla sokmayın" mesajı olarak yorumladı.

Siyaset bilimci İlhan Şahinoğlu'nun görüşüne de yer veren Zentürk, Dugin ve Solovyov'un Güney Kafkasya ile Orta Asya ülkelerinin bağımsız olmaması gerektiğini savunduğunu, gerçekte Rus İmparatorluğu veya Sovyetler Birliği'nin yeniden inşasını istediklerini aktardı. Şahinoğlu'na göre bu isimler gerçeklikten kopmuş durumda; imparatorluklar halkların bağımsızlık talebiyle çökmüştü ve yeniden diriltilemez.

Zentürk, İlham Aliyev'in Davos açıklamasını öne çıkararak Azerbaycan'ın bağımsızlığına kararlı olduğunu vurguladı. Aliyev'in "Uluslararası ilişkiler artık hukukun üstünlüğü değil, gücün hukuku dönemine giriyor; ülkeler stratejilerini geniş işbirliği ağı üzerine kurmalı" sözlerini, geniş tabanlı bölgesel ittifak arayışının işareti olarak değerlendirdi.

Sonuç olarak Ardan Zentürk, Ukrayna Savaşı nedeniyle umduğunu bulamayan Rusya'nın elit ve siyasetinin Kafkasya ile Orta Asya'da tehdit oluşturduğunu, olayın ne zaman ve nerede patlayacağının belirsiz olduğunu ifade etti. Trump'ın Grönland ilhakı gibi adımlarını Kırım üzerinden okuduğunu, Kremlin'in teşvikiyle bu yönde ilerlerse Rusya'nın yayılmacılığının sınırlarının garanti edilemeyeceğini savundu.