Batı Azerbaycan’ın sesi: Genç araştırmacı Namık Muradov’un mücadelesi

Bora Özizmirli: Azerbaycan'dan dev İtalya çıkarması! Gümbür gümbür geliyorHaberi görüntüle

Azerbaycanlı gazeteci Oktay Hacımusalı’nın kaleme aldığı yazısında, Batı Azerbaycan meselesinin artık sadece tarihî bir konu olmadığı, canlı bir hafıza, kaybedilmiş yurt özlemi ve geleceğe dönüş ümidi olduğu vurguladı. Hacımusalı  bu mücadelenin ön safında yer alan genç isimlerden biri olarak Namık Muradov’un faaliyetlerine dikkat çekti.

Hacımusalı’nın yazısına göre, 1988 yılının 20 Aralık günü Bakü’de bir tren vagonunda dünyaya gelen Namık Muradov, hayatına mülteci damgasıyla başladı. Ailesi Batı Azerbaycan’ın Zengazur bölgesinin Kafan rayonundan zorunlu göçmenlerdendir. O dönemde doktorlar “bu çocuk yaşamayacak” dese de, Muradov bugün Batı Azerbaycan gerçeklerinin en aktif savunucularından biri haline geldi.

Oktay Hacımusalı’nın makalesinin tam metni şöyle:

Bakü, 1 Ağustos 2026 – Batı Azerbaycan meselesi artık sadece tarihî bir konu değil. Bu, canlı bir hafıza, kaybedilmiş yurt özlemi ve geleceğe dönüş ümididir. Bu mücadelenin ön safında ise genç neslin en aktif isimlerinden biri yer alıyor: Namık Muradov.

1988 yılının 20 Aralık günü Bakü’de, bir tren vagonunda dünyaya gelen Namık, hayatına mülteci damgasıyla başladı. Ailesi Batı Azerbaycan’ın Zengazur bölgesinin Kafan rayonundan zorunlu göçmenlerdendir. O dönemde doktorlar “bu çocuk yaşamayacak” dese de, Muradov bugün Batı Azerbaycan gerçeklerinin en aktif savunucularından birine dönüşmüş durumda.
Batı Azerbaycan İcması'nın aktif üyesi olarak Namık Muradov salonları dolaşıyor, konferanslar düzenliyor, gençleri bir araya getiriyor. Konuşmalarında rakamlar ve arşiv belgeleri duygularla iç içe geçiyor. 1948-1953 ve 1988-1991 yıllarında Azerbaycanlıların deportasyonunu sadece tarih dersi gibi değil, kendi ailesinin kişisel dramı olarak anlatıyor.
“Ailemiz trenle göçe zorlandı. Ben orada doğdum. Bu sadece kişisel bir hikâye değil, bütün Batı Azerbaycan’ın kaderidir” diyor Namık, röportajlarının birinde.

Muradov sadece örgütleyici değil. Aynı zamanda Zengazur mahalının milli-kültürel dil olgularını derinlemesine araştırıyor. Bölgenin güneybatı diyalektinin fonetik özellikleri, eski Türk kökenli toponimler, folklor örnekleri – bayatılar, masallar ve atasözleri onun araştırma konuları arasında. Bu diyalektin Azerbaycan Türkçesinin en eski katmanlarından biri olduğunu vurgulayarak gençlere “dilimizi korumak yurdumuzu korumaktır” mesajını veriyor.

Faaliyetleri Türk dünyasının geniş bağlamına da uzanıyor. Hunlardan başlayan entegrasyon yolunu günümüz Türk Devletleri Teşkilatı ile ilişkilendirerek, yok olma tehlikesi altındaki Türk dillerinin (Teleut, Gagauz, Kırım Tatarı vb.) belgelenmesi tecrübesini Zengazur folklorunun korunmasına uyarlamayı öneriyor.

2025 yılının demografik tablosu ışığında – Azerbaycan’da nüfusun 10,3-10,4 milyona ulaşması ve Doğu Zengazur’daki imar çalışmaları – Namık Muradov “büyük dönüş” fikrini gençler arasında popüler hâle getiriyor. “Batı Azerbaycan Kupası” mini futbol turnuvaları, sergiler, yuvarlak masa toplantıları ve uluslararası görüşmeler onun bu yöndeki en renkli girişimlerinden.
Namık Muradov’un yaklaşımı farklı: duygulara kapılmadan, ama yürekten konuşuyor. Uluslararası hukuk normlarına ve arşiv belgelerine dayanıyor, aynı zamanda genç dinleyici kitlesine anlayacağı dilden hitap ediyor. Bu yüzden faaliyeti sadece Batı Azerbaycan İcması içinde değil, genel olarak genç aydınlar arasında dikkat çekiyor.

Batı Azerbaycan meselesi artık devlet politikasının önemli bir parçası hâline geldi. Ancak bu politikanın can damarları, işte Namık Muradov gibi gençlerin fedakârlığıdır. Onlar tarihî hafızayı koruyor, kültürel mirası yaşatıyor ve gelecek nesiller için “dönüş” yolunu hazırlıyorlar.

Bu yolda Namık Muradov gibi gençlerin sayısı arttıkça, Batı Azerbaycan gerçekleri de sınırları aşarak daha nice insanlara ulaşacak.