KSENOT TAŞLARI

1. DEĞERLİ ARKADAŞLAR;Bir arkadaşın sorması vesilesi ile aşağıda çeşitli resimlerini gördüğünüz “kseneton(xenolith İngilizcesi) lu taşlar ile ilgili açıklama yapmanın faydalı olacağını düşündüm. Konu önemlidir,okumanızı tavsiye ederim.

1-) Kseneton , Elmas bulmada en önemli aşamalarındandır. İlk aşama çoğu zaman yazdığım gibi “pirop garnetini”bulmaktır. Pirop  ile almandin renk olarak birbirine benzer ama pirop magnezyumlu olanıdır.Almandin ise demirli garnettir ( elbette ağırlıklı olarak anlamındadır) .Pirop magnezyum içerikli olması nedeni ile yerin çok derinliklerinde oluşan minerallerdendir.

.

2-) kseneton , Yunanca bir kelimeden türetilmiştir,anlamı “yabancı”demektir.Burada kastedilen şey şudur; mineraller meydana gelirken genellikle tek başına meydana gelmez. Aynı sıcaklık ve basınç altında bir grup olarak oluşurlar buna “faz”denir, yani birlikte oluşan mineraller yabancı değil tabiri caiz ise akrabadır. İşte oluşum biçimine uymayan ama aynı kayaç üzerinde (kayaç mineral değil mineraller topluluğudur) bulunan ve o Kayaca yabancı olan mineral ve mineral topluluğuna ksenot denir.Açıkça Elmas bir ksenottur. Ancak her ksenot Elmas değildir. Bir yörede ksenotlar var ise orada Elmas bulma ihtimali çok yükselir.Burada kritik mesele o taşın üzerinde bulunan ksenot mu değil mi meselesidir şüpheli durumda yörenizde ki üniversitelere başvurulması veya bilen birine gösterilmesi gerekir.

3-Ksenotlu taşlar da yama gibi duran bölümün ana kayaç ile ayrıştıran hale biçiminde bir oluşum vardır bu elips veya dairevi olabilir. Bunun sebebi çok sıcak olan ksenotlu bölüm taşa yapışırken civarında ki mineralleri eritmesindedir.

4-Bilindiği gibi elmaslar yerin en az 120 (çoğu zaman 140-150km) km derinliğinde oluşabilir. Daha az derinde karbonun bir polimorfu olan “grafit”meydana gelir.(Bazı elmaslar “yüksek derinlik elmasıdır” bunlar 500 hatta 650km derinlikte oluşur örnek mavi elmaslar)

5-Yerin derinliklerinde yüzlerce milyon yılda oluşan elmaslar jeolojik nedenlerle hareketlenip sıcak gazlarında etkisi ile yukarı hızla çıkarken daha yükseklerde oluşmuş adına “kimberlit kayacı” denilen ve piropta taşıyan kayaçlara rast gelir yüksek sıcaklık ile o Kayaca yapışır, bu kimberlit kayaçlarına binen elmaslar böylece korunmaya da alınarak çok süratli şekilde ( yaklaşık bir saatte yeryüzüne ulaştıkları düşünülür)  kimberlit bacasından yukarıya çıkar ve yeryüzüne ulaşır. Eğer ksenotlar olmasa idi o yüksek hızla elmaslar asla yeryüzüne ulaşamaz ve un ufak olurlardı ( bazısının gaz haline gelme durumu da olur du) , nitekim kimisi bu avantajlara rağmen kırılır.

6-yeryüzünde kimberlit kayaçlarında yapışarak bekleyen elmaslar,eğer  kimberlit kayacı suyun etkisine maruz kalmaz ise bulunduğu kayaçta kalır ancak kayaç hareket ederse yer değiştirir ama tersi olursa yani kimberlit kayacı su ile karşılaşır ise kayaç öncesinde çok sert ve dayanıklı olmasına rağmen sonrasında ufalanır ve Elmas serbest kalır ( zamanla) .Bu durumda sel ve suların yönlendirmesine maruz kalır ve plaser yataklara yerleşirler.

7-Bütün arkadaşlara bu tip kayaçlara karşı  uyanık  olmaya çağırıyorum,hangi taşın nerede olacağını bilemeyiz,sorusu olana cevap veririm,iyi şanslar.