PLATİN GURUBU MİNERALLERİN TAM LİSTESİ İKİ

11 Temmuz 2026, Cumartesi 14:14

A+
A-

Değerli arkadaşlar,platin grubu ile ilgili yazının ikinci bölümü ile devam ediyoruz. Birinci bölümde bazı açıklamalar yapmıştım. Tekrar etmek pahasına bazı hatırlatmalar yapılmasını gerekli görüyorum.

Arkadaşlar, insanoğlu alet yapmak için büyük ihtimalle ilk başlarda ağaç dalı,tahta,hayvan kemikleri vs. kullanmıştır bazı materyallerin dayanıklılığı azdır bu nedenle günümüze ulaşamamıştır ancak bilhassa taştan yapılan alet denebilecek olanlar günümüze kadar ulaşmış olup ilgili bilim insanlarınca üzerinde çalışmalar sürmektedir.Özellikle obsediyenden yapılma araç-gereç dikkat çekicidir. Bu taşlardan silah ve bıçak yapımında kullanmışlardır zira en keskin olabilen doğal malzemedir. Zaman ilerleyip ihtiyaçlar arttıkça insanoğlu gözünü yeni malzemelere gözünü dikmiş özellikle metallerden faydalanma yoluna girmiştir, Meteordan Demirli aletler yapılmıştır ancak henüz kayaç ve toprak içinde ki demirden yararlanacak birikime sahip değillerdir. Şu anki bilgilerimize göre ilk defa demirli alet ve silah Anadolu’da yapılmıştır,fakat bu bilgi çok gizli kapsamında idi ve açıklanması ölüm nedeniydi. Öyle ki Mısır Firavuna dahi binbir rica ile çok az saf demirden yapılan bıçak hediye edilmiştir. Bakır ve alaşımları daha önceden bulunmuştu demir ise ancak gök taşlarından ayrıştırılabiliyordu.

Altın yumuşak olması sebebi ile genellikle süs eşyası olarak kullanılmıştır.

Aradan geçen yüzyıllar içinde insan zekası yerkabuğunda bulunan onlarca metalden faydalanmayı başardı. Bu yol çok uzun sürmüştür. Bazı metaller farkına varmadan bulunmasına karşın yüksek ergime özelliği nedeni ile faydalanılamamıştır. Dikkat edilirse ilk bulunan ve kullanılan metallerin ergime dereceleri düşüktür (altın yaklaşık 1100 derecede erir, bakır buna yakıncadır kalay daha az gibi) Oysa bazı maden ve metallerin erimesi bulundukları zamanda imkansızdı. Böyle bir işlem için uygun kömür ve körüğe ihtiyaç vardı sanırım bunu ilk başaranlar Çinliler olmuştur.

Wolfram,tantalyum,Osmiyum gibi metaller çok daha yüksek sıcaklık ister bu nedenle bu tip metaller son yüzyıla kadar beklemiştir.

Çok yüksek sıcaklıkta eriyen (refrakter metaller) metaller şunlardır

1-)Nb (Niobium) 2477 derecede erir,4744 derecede kaynar,ö.ağırlığı 8.5

2-)Mo (Molibden) 2623 C de erir,4640 C de kaynar,ö.ağırlığı 10.2

3-)Ta (tantal) 3020 C de erir,5560 C de kaynar,ö.ağırlığı 16.6

4-)W ( volfram) 3422 C de erir,5550 C de kaynar ö.ağırlığı 19.3

5-)Re (renyum) 3186 C erir, 5596 C de kaynar,ö.ağırlığı 21.0

Sırası gelmişken en kolay eriyenleri de yazalım ;

1-)Civa(-38.8 C de erir)

2-)Galyum(29.7 C de erir yani metal galyum elimizde erimeye başlar.Pek çok sihirbazlık numarasına sebep olur)

Konumuz ile ilgili metallerden olan platin ilk defa İspanyollarca Güney Amerika’da fark edilmişti ancak 1800 C ye yakın sıcaklıkta eridiği için kullanamamışlar hatta birazda kızgınlıklarından bu metale kendi dillerinde “küçük gümüş” anlamına gelen bu ismi vermişlerdi. Zaten diğer platin grubu üyeler zaman içinde bulundular. Bu metallerin hepsi de değerli metaldir. Altının 100 gramı 5540 $ iken,Osmiyumun 100 gramı 7700$ dolar idi, Rodyumun 100 gramı ise 17.000$ idi (fiyatlar eski tarihlidir)

Görüleceği üzere bu grup Elementler çok değerlidir, pek çoğumuzun aklına zenginlik belirtisi olarak altın gelir ama bu günümüzde pek doğru değildir. Bir başka örnek vereyim “nadir toprak elementlerinden”olan Eu (evropyum) un 100 gram 20.000$dır. Bu rakamlar biraz eskidir yenisi biraz farklı olabilir sanırım bir fikir edinilmiştir.Artık kalan listeyi tamamlayalım.

S.no Mineral adı Formülü

41-) Laflammeite Pd3Pb2S2

42-) Laurite RuS2

43-) Luberoite Pt,Se4

44-) Majakite PdNiAs

45-) Malanite CuPt2S4

46-) Maslovite PtBiTe

47-) Mayingite IrBiTe

48-) Menshihovite Pd3Ni2As3

49-) Merenskyite PdTe2

50-) Mertieite Pd,(Sb,As)4

51-) Mertieite 2 Pd,(Sb,As)3