B O R A S İ T T A Ş I

Değerli arkadaşlar yine bir “BOR MİNERALİ”ile sizleri tanıştırmak istedim.Mineralin adı borasit  (boracite diye yazılır)

Bilindiği gibi ülkemiz bor yönünden dünyanın en zengin ülkesidir hatta rakipsizdir. Peki neden bu mineral yönünden zenginiz? kusura bakmayın ben bu konuyu hep hatırlatacağım, hiçbir şey sebepsiz değildir, bu konuyu iyi bilirsek aslında olağanüstü olan bu sebepler zincirinden kendi lehimize çok şey çıkarabiliriz . 

Biz maden ve değerli taş arayanlar için bulunduğumuz coğrafya bize inanılmaz zenginlikler bahşediyor ama pek farkında değiliz ben kendi hesabıma elimden geleni yapmaya devam edeceğim.

Neden bizde bor çok oluşmuş çünkü üzerinde yaşadığımız topraklar uzun süre deniz altında kaldı. Geçenlerde bir arkadaşımız konu ile ilgili resimler yayınlamıştı sanırım Hakan Katar beyin idi. Bu yazıda  kıtaların birleşik olduğu dönemde bizim topraklar “Tetis Deniz’i” altında olduğu görülüyordu (bizde dinazor gibi canlıların bulunmamasının sebebi bu canlılar yaşarken bizim topraklar su altında idi) çok uzun süre devam eden bu durum sonunda ve  kıta hareketleri neticesinde Anadolu’yu yüzeye çıkardı (yükseldi) bu nedenledir ki bizim dağların tepesinde deniz  canlılarının fosilleri bulunur çünkü bu tepeler deniz  altında iken yüzeye daha yakın idiler, yükselme neticesinde daha önceden denizden kalan sular göllere dönüştü zamanlarda bunların büyük çoğunluğunun suları buharlaştı geriye tuz ve diğer maddeler kaldı. 

Bu olayın sonucunda oluşan mineral yataklarına “evaporit yataklar” denir. Bu yataklarda “jips,traverten,anhidrit,klorit,kaya tuzu,bor mineralleri ve karbonatlar”  oluşur. Dünyanın  en büyük  jips yatakları da  bu nedenle bizdedir. Ayrıca karbonatların yüksek varlığı ve ayni bölgelerin “metamorfizma” sürecinden geçmiş olması da çok önemlidir.kanımca bu ayrı bir yazı konusudur.

Esas konuya dönersek; Türkiye bir bor cennetidir,bu cennete girmek mutlak surette gereklidir. Bor elementi öyle çok bulunan elementlerden değildir. Klarkı (klark sayısı bir elementin yer kabuğunda ki bulunma miktarını gösterir)  0,00086 dır  (yüzde olarak.)  kıyaslama açısından bazı örnekler verelim;uranyum(0,00018),  beryllium,

(0,00019), wolfram(0,00011),  neodymium(0,0033), bakır (0,0068), krom (0,014), titanyum (0,66), magnezyum ( 2,9), demir (4,3), silisyum(27). 

dikkat edilirse bakır bile bordan yaklaşık yüz defa fazla bulunur.

Bizim için daha önemli olanda aradığımız bir çok değerli taş aslında bor olmadan oluşamaz yanı mutlak surette bu elementin bulunmasi gerekir.  (mesela turmalin,jeremejevite,painite,hambergite,grandidierite vs.)  işte bu gün tanıtacağımız taşta bu çeşide giriyor.  Daha  önceleri benimde daha önceden bilmediğim araştırma sonucu öğrendiğim "fenakit" taşıda bir bor minerali idi. Borasit minerali "magnezyum+bor+klor+oksijen"  den oluşuyor. Bu taş yeşil,mavi,gri,koyu yeşil,beyaz renkli olabiliyor.

, sertliği 7-7,5 arası yanı bayağı sert bir taş ve sertliği vede görüntüsü nedeniyle kuvars ele karışabilir.parlaklığı cam ve adamantine yanı elmas  parlaklığında olabiliyor, özgül ağırlığı 2.91-3.1 arası oluyor, saydam ve şeffaf halde olabiliyor, çizgi rengi beyaz.

Bulunduğu yerler evaporit yataklar da jips ile ve kaya tuzu ,damburit, manyezit ile bulunuyor.  Aynı  turmalin gibi piezoelektrik ve piroelektrik özelliği var. Ayrıca  bu taş 256 derece sıcaklıkta “yüksek sıcaklık fazına” döner ve kendisi izotropik hale gelir (izotroptik:  burada anlatılmak istenen,farklı açılardan bakıldığında taşın farklı renk görülmesi olayıdır)  taşımız  “HCL”  asitte tamamen erir  (çözülür)  suda ise yavaşça ama yine tamamen erir bu nedenle temizliği su ile yapılmaz yerine alkol kullanılır.

Bu taşın bilhassa mavi ve yeşil olanı değerlidir. Nadir bulunur, genelde bir iki karat büyüklükte olur,iki karat üstü büyük kabul edilir. Taşın çift kırılması olağanüstü yüksektir ayrıca düzgün faserlenirse çok güzel renk oyunu yapar. Dünyada bulunduğu yerler : Almanya,İngiltere, Fransa, Bolivya ,Kazakistan. Dikkat edilirse dünyada en fazla bizde bor yatakları ve rezervi var iken bizde hiç bulunmadı çünkü hiç aranmadı…. Bu taş küp şeklinde veya oniki yüzlü olarak bulunabilir. Ararken büyük olmayacağını hesap ederek aramak gerekir. Taşın fasetsiz hali dahi değerlidir.

Değerli arkadaşlar , bu taşı özellikle kuvars ile karıştırabilirsiniz ancak , kuvarstan epeyce ağırdır ayrıca daha serttir.