HZ. MUHAMMED İLE HZ. ALİ MÜSAHİP İSE, NASIL KAYINPEDER VE DAMAT OLDULAR?

Alevi inancında müsahiplik, sıradan bir arkadaşlık ya da kardeşlik değildir. Müsahiplik; ikrar vermek, birbirinin yoluna, ahlakına ve sorumluluğuna ortak olmaktır. Bir başka ifadeyle dünya ve ahiret kardeşliğidir.

Alevi yol ve erkânında müsahip olan ailelerin çocukları birbirleriyle evlenemez. Çünkü bu aileler birbirlerini kardeş kabul ederler. Bu kural, geleneksel Alevi inancının önemli ilkelerindendir.

Ancak burada üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir soru vardır:

Alevi inancında Hz. Muhammed ile Hz. Ali'nin müsahip olduğu kabul ediliyorsa, Hz. Ali nasıl oluyor da Hz. Muhammed'in kızı Hz. Fatıma ile evlenerek onun damadı oluyor?

Bir tarafta müsahip aileler arasında evlilik yasağı, diğer tarafta Hz. Muhammed ile Hz. Ali'nin hem kardeşlik bağı hem de kayınpeder-damat ilişkisi bulunmaktadır.
Bu görünürdeki çelişkinin açıklanması gerekir.

Burada önemli bir ayrım vardır: Hz. Muhammed ile Hz. Ali arasındaki kardeşlik, Alevi geleneğinde müsahipliğin manevi temeli olarak kabul edilir. Bugün uygulanan, evli iki çiftin ikrarıyla kurulan müsahiplik erkânı ise tarih içerisinde belirli kurallara kavuşmuştur.
Dolayısıyla Hz. Muhammed ile Hz. Ali arasındaki manevi kardeşliği, günümüzdeki müsahiplik erkânının bütün şartlarıyla birebir aynı kabul etmek doğru olmayabilir.

O hâlde asıl sorumuz şudur:

Bugün müsahip aileler arasında evlilik yasaksa, bu yasağın tarihsel ve inançsal dayanağı nedir? Hz. Muhammed ile Hz. Ali'nin kardeşliğiyle bugünkü müsahiplik erkânı arasındaki farklar nelerdir?

Bu soruları sormak inancı sorgulayıp küçümsemek değil, aksine inancın özünü daha iyi anlamaya çalışmaktır.
Alevi inancı körü körüne kabullenmenin değil; aklın, irfanın, ikrarın ve hakikati aramanın yoludur.
Bizim amacımız ne müsahipliği tartışmaya açarak değersizleştirmek ne de kutsallarımızı sorgulamaktır. Amacımız, yolumuzun kurallarını tarihsel ve inançsal temelleriyle doğru öğrenmek ve gelecek kuşaklara doğru aktarmaktır.
Çünkü sorgulanmadan aktarılan gelenek zamanla alışkanlığa, araştırılarak öğrenilen inanç ise hakikate dönüşür.

Aşk ile…