İstanbul
20 Temmuz, 2026, Pazartesi
  • DOLAR
    32.58
  • EURO
    34.81
  • ALTIN
    2412.9
  • BIST
    9645.02
  • BTC
    66248.09$

ELMASTAN DAHA SERT MİNERAL

11 Temmuz 2026, Cumartesi 12:16

Bilindiği gibi yerkabuğunda veya dünyada bulunmuş en sert mineral ( madde) ELMAS dır.

Elmasın sertliği MOHS Skalası ile değeri 10 (on dur) Bu sertlik ölçüm sistemi aslında sıfırdan (0) başlar ( yani su) 1,2,3 …diye devam eder. On sertliği belirlenebilecek en sert sertlik düzeyidir kısacası daha üstü yoktur. Fakat bu sistem pratik amaçlar için kullanılır ancak sanayide mesela metalurjide başka sertlik belirleme sistemleri vardır. Örnek olarak “VİCKERS “sertlik sistemi veya “ROCKWELL” sertlik sistemi gibileri mevcuttur.

 

Bu farklı sistemler ile bir mineralin veya maddenin sertliği çok daha hassas şekilde belirlenebilir.Bir örnekle anlaşılır hale getirelim ; elmas MOHS skalası ile sertliği 10 olarak belirlenmişken “BRİNELL” sistemi ile sertlik 10.000 olarak değerlendirilir. Veya “ROCKWELL” sistemi ile çıkan rakam 110 (yüz on ) olacaktır.

Bizim kullandığımız sertlik sisteminde ki değerler gerçekci değildir zira dokuz sertlik ile on sertliği arasında bir basamak varken gerçekte var olan sertlik farklılığı bir basamak değil dokuza kadar olan sertlikten daha fazla arada sertlik farklılığı mevcuttur.Bu durumda sertliği 9- olan safir ( veya yakut) ile elmas arasındaki sertlik farkı inanılmaz  derecede büyüktür. Kısacası elmas açık ara ile en sert maddedir. İnsanoğlu doğada veya laboratuvarda bu sertlikten daha sert madde ( veya bileşik) yapabilmiş veya bulabilmiş değildir. Ancak suni (sentetik) elmas yapılalı uzun zaman olmuştur. Bu tip elmaslar özellikle sanayide kullanılmaktadır.Benzer şekilde diğer değerli taş ( mineral) larında sentetiği yapılmıştır.

Bu sentetik taşlardan en ilginçlerinden biri ; MOİSSANİTE taşıdır biz bu taşa “MOZANİT” olarak seslendiriyoruz.

MOZANİT Taşı elmastan sonra en sert taş olarak bilinir.Bu taşı aslında “Silisyum karbür” taşıdır.Kısacası kuvarsın ana elementi olan silisyum ve karbonun ( karbon elmasın tek yapıcı elementidir) oluşturduğu bir mineraldir ( sentetik olarak yapıldığı zaman mineral değil bileşik denir ancak bu taşın doğada olanına minerali deriz.Nitekim bu taş ismini aldığı kişi tarafından bir meteor kraterinde bulunmuştur,doğal olanı doğal olarak daha değerlidir!

 

MOZANİT taşının sertliği “9.25” olarak belirlenmiştir.Fakat bu taşın kırılma indisi elmastan daha yüksek olduğu için elmastan daha parlaktır , göz alıcıdır ve ziyadesi ile de sertliğe sahiptir. Son yıllarda değerli taş piyasasında sıkça görülmektedir suni olarak imal edildiği için fiatıda yaklaşık elmasın üçte biri gibidir. Ancak bu taşın elmas dan farklı olarak “çift kırılma “ özelliği bulunmaktadır ( elmas da çift kırılım bulunmaz)  Ayrıca bu taş ısı iletim hızı farklı olduğu gibi ısı ile renk değişikliği de gösterir.

Sertliği dokuzdan (9 dan) yüksek başka mineral ve taşlar bulunmaktadır bu konuda yazdığım yazılara bakılabilir…

 

Gelelim esas konuya ; yeni bir haber çıktı ( bu yazı birkaç yıl önce yazılmıştır ,fakat yazıyı yazalıda çok oldu )  İsrail’de bir grup bilim insanı  “ Carmel  Dağında” volkanik arazide kaya parçaları arasında yeni bir mineral bulduklarını açıkladılar.Bu taşa bulunduğu yerden dolayı “ CARMELTAZİTE” adını vermişler. Fakat bu taş dünyada bulunmasına karşın aslında dünyada oluşmuş değil  ! Tıpkı “KARBONADO” taşı gibi uzaydan geldiği tahmin ediliyor.

Tahminler şöyle; zamanımızdan yaklaşık 250 milyon yıl önce bir meteorla bu bölgeye düşmüş.Bu araştırmayı yapan şahıs ( Shefa YAMİM) bu bölgede bulunan “ Kishon Deresi) boyunca yapılan aramalarda MOZANİT Taşı ( doğal olanı) ile safir ve yakut bulmuşlar.

Bulunan bu taşın yani “Cameltazite” nin yapısı şöyle olduğu anlaşılmış.

Titanyum + Alüminyum + Zirkon + oksijen ( Zr Al2 Ti O11)

Rengi : kırmızı çizgilere ve metalik siyahlığa sahiptir.Taşın bulunduğu damarlara  daha dikkatli bakılırsa, koyu kahverengi lekeler ve yeşil bölgeler olduğu görülür. Taşın kendisi mavimsidir ve safiri andırmaktadır. Yapılan testlerde bu taşın sertliğinin normal elmastan daha sert olduğu anlaşılmıştır( bu bilgide kesin doğru olmayabilir) . Fakat bu bilgi de kesin değildir burada belirtilen sertlik yoğunluğa bakılarak yapılan ‘Teorik Sertliktir . Bulunan yoğunluk : 4.12 dir bilindiği gibi elmasınki ise: 3.52 dir  burada açıklama yapmak gerekiyor ; elbette yoğunluğu çok yüksek başka mineraller var. Yoğunluktan kasıt bir uzay birime sıkışan atom veya molekül miktarıdır .Yoğunluk ile özgül ağırlık aynı şey değildir. Bilimde yoğunluk kullanılır ve gr/cm3  olarak belirtilir. Özgül ağırlık ise bir  ( 1) kabul edilen saf suya nisbetle o mineral veya elementin ne kadar daha ağır olduğunu gösterir . Mesela kuvarsın ö.ağırlığı 2.65 demek kuvars bu kadar sudan ağır demektir ) 

Bu tarihe kadar bulunan bu taştan  en büyüğü  33.3 karattır. Bulan şirket bu taşı o tarihde “Karmel safiri” diye satmayı düşündüğü bilinmektedir. Şirket yörede ki volkanik arazide başka bu  taşlardan var olduğunu düşünmektedir ,eğer bu doğruysa bu taş meteorla dünyaya gelmemiş olma ihtimali de ortaya çıkabilir.

NOT: Elmasların hepsi aslında aynı sertlikte değildir özellikle Karbonado denilen elmaslar normal elmastan % 40 daha sert olduğu bilinmektedir.Ayrıca renkli elmaslar biraz daha sertlikce düşük olur.

Elimizdeki bilgiler şimdilik bu kadardır ,ileride bu taşın sentetiğide yapılabilir.

 

Bu yazı “Hearztz.com” sitesinden alınmış ve anlaşılabilir hale getirimiştir.

Yorum Yazın

E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar ile işaretlenmişdir.

Facebook Yorum