GÜVEN YIKILIRSA...

Toplumları ayakta tutan görünmeyen ama en güçlü bağ nedir diye sorulsa, verilecek ilk cevaplardan biri şüphesiz “güven” olur.

Çünkü güven; bir arada yaşamanın, ortak değer üretmenin ve geleceğe umutla bakmanın temelidir. Peki, bu temel sarsılırsa ne olur?

Önce şunu net bir şekilde ifade etmek gerekir: Güven, bir anda oluşan bir duygu değildir. Emek ister, sabır ister, tutarlılık ister. Söylenen söz ile yapılan işin örtüşmesini ister. Adalet ister. Vicdan ister. Ve en önemlisi süreklilik ister.

Yani güven, sadece verilmez; her gün yeniden inşa edilir.

Günlük hayatımıza baktığımızda bile güvenin etkisini açıkça görürüz. İki insan arasındaki en basit ilişkide bile güven varsa huzur vardır, yoksa huzursuzluk. Aile içinde, dostlukta, komşulukta güven sarsıldığında sevgi bile yara alır. Çünkü güvenin olmadığı yerde insanlar kendini geri çeker, içtenlik kaybolur, yerini şüphe alır.

Bu durum, bireysel ilişkilerle sınırlı değildir. Toplum ile devlet arasındaki bağın temelinde de güven vardır. Vatandaş, devletine güven duymak ister. Adaletin eşit uygulanmasını, verilen sözlerin tutulmasını, hakkının korunmasını bekler.

Devlet de bu güveni sağladığı ölçüde güçlüdür. Çünkü güven veren bir devlet, sadece yönetmez; aynı zamanda toplumuyla birlikte yürür.

Tam da bu noktada siyaset devreye girer. Çünkü siyaset, güvenin en görünür olduğu alandır. Seçim meydanlarında verilen sözler, yapılan vaatler, çizilen projeler aslında toplumla kurulan bir güven sözleşmesidir.

Vatandaş oy verirken sadece bir tercih yapmaz; aynı zamanda bir emaneti teslim eder. Eğer siyaset kurumu bu emaneti hakkıyla taşıyabilirse güven büyür, aksi halde güven hızla erir.

Siyasette güven kaybı, sadece bir partiye ya da bir kişiye yönelik değildir; zamanla tüm sisteme sirayet eder. İnsanlar kendini temsil edilmemiş hisseder, “nasıl olsa değişmez” düşüncesi yayılır.

Bu da toplumsal aidiyeti zayıflatır, ortak geleceğe olan inancı sarsar. Oysa şeffaflık, hesap verebilirlik ve adalet, siyasetin güven üretmesinin temel şartlarıdır.

Aynı gerçek, sivil toplum kuruluşları için de geçerlidir. Bir STK’nın gücü, tabelasında değil; ona gönül veren insanların inancındadır.

Üyeler, destek verenler, emek harcayanlar şunu sorgular: “Bu kurum bana güven veriyor mu?” Eğer cevap olumsuzsa, en güçlü görünen yapılar bile içten içe çözülmeye başlar.

Şeffaflık yoksa, adalet yoksa, samimiyet yoksa güven de yoktur.

Ve asıl mesele… İnanç.

İnanç, güvenin en saf ve en derin halidir. Çünkü inançta güven sadece dünyaya değil, aynı zamanda vicdana, hakka ve hakikate duyulan bağlılıktır.

İnanç önderleri, yol gösterdikleri topluma sadece sözle değil, duruşlarıyla rehberlik eder. Söyledikleri ile yaptıkları bir değilse, adalet zedelenmişse, rızalık gözetilmemişse orada güven sarsılır.

Alevi inancında “rızalık” esastır. Rızalık yoksa lokma helal sayılmaz, yol yürünmez. Bu anlayışın temelinde de güven vardır.

Talip, yol gösterene güven duyar; rehber, o güvene layık olmak zorundadır. Eğer bu bağ zedelenirse sadece bir kişi değil, yolun kendisi tartışılır hale gelir. İşte bu yüzden inançta güven kaybı, diğer alanlardan çok daha derin yaralar açar.

Güven duygusu yıkıldığında ortaya çıkan tablo ise oldukça nettir: Şüphe büyür, samimiyet azalır, dayanışma zayıflar. İnsanlar birbirine karşı temkinli hale gelir. Kurumlar içinde huzursuzluk baş gösterir. Toplumlarda kutuplaşma artar. Ve en tehlikelisi, insanlar artık doğruyu değil, kendine yakın olanı savunmaya başlar.

Oysa güven, sadece bugünü değil, yarını da inşa eder. Güvenin olduğu yerde birlik vardır, üretim vardır, huzur vardır.

Güvenin olmadığı yerde ise ne ortak akıl gelişir ne de sağlıklı bir gelecek kurulabilir.

Bu yüzden herkesin kendine şu soruyu sorması gerekir: “Ben bulunduğum yerde güven veriyor muyum?”

Çünkü güven, bir kez yıkıldığında sadece bir ilişki değil; bir toplumun umudu, bir yolun itibarı ve bir geleceğin temeli de yara alır.