TESLA BİR DAHİYE BAKIŞ SON
29 Haziran 2026, Pazartesi 13:03Tesla park olayından sonra yeni alternatif akım aletleri geliştirme planlarına başladı bunları zihninde yaratıyor ve en ince ayrıntılarını canlandırıyordu kendi deyimi ile en büyük sorunu bir projeden diğerine çabucak kayması oluyordu. İki ayda çok fazlı, yarı fazlı indüksiyon ve çok fazlı senkron gibi farklı AC motorları, AC üreteçleri, aktaracak ve kullanacak motorlar tasarladı. Ne yazık ki bu tasarıları çok sonraları hayata geçebilecekti. Bir prototip üretecek ne zamanı ne de parası vardı. Bu nedenle tekrar telgraf işine odaklandı. Bir süre sonra mühendisliğe terfi edecekti. Bu görev esnasında makinalarda bazı değişiklikler yapmış ancak patent almamıştı. Çevresinde ki “Puskas” denilen kardeşler sayesinde Edison’nun Paris telefon şubesinde iş bulacaktır. 1882 yılında artık Paris’dedir . Paris’te ki işi “sorun çözücülüğü” idi. 1883 yılında bir asistanının da yardımı ile AC aygıtı yaptı. Bu aygıtın DC akıma göre üstünlüğünü Edison'un da hemen anlayacağını düşünüyordu. Bu sırada Strazburg’daki tren istasyonunda aydınlatma şebekesini tamir edilmesi için para teklifi yapılır hemen bu işe el atıp tamir etmiştir. Fakat vaat edilen para verilmeyince ve amirleri de yardımcı olmayınca işinden istifa eder bu esnada Tesla'nın değerinin farkına varan iş arkadaşı C.Batchelar kendisine Amerika’ya gitmesini tavsiye eder ve bir mektup verir. Tesla dünyayı değiştireceğini düşündüğü fikirlerle neredeyse beş parasız yola çıkar.
TESLA, ABD ye vardığında diğer göçmenlerin uğradığı çileyi çekmez ve Edison’u bulur,tavsiye mektubunu verir. Bu sırada Edison çok sıkışık durumdadır şirketinin yeteri kadar mühendis ve teknisyeni yoktur birçok yerden elektrikle ilgili şikayetler yapmaktadır. Hemen Tesla’yı bir gemide ki arızayı onarması için gönderir ve Tesla bütün gece çalışarak arızayı giderir. Edison Tesla’nın çalışmalarını takdir ediyordu ancak çok farklı yapılarda insanlardı. En büyük sorun Edison’nun elektrik işinde DC akımı esas alması olmuştur ve AC akımı kabul etmemektedir. Bir süre sonra Tesla bütün şirketin elektrik aksanlarını daha verimli yapacak bir planla Edison’a başvurur. Edison “eğer becerirsen bu işin ucunda 50.000 dolar var” der ve Tesla aylar sürecek bir çalışmaya girişir. Sistemi yeniden yaratır ayrıca bir otomatik kontrol sisteminde kurar. Hatta bu son yaptığının patentini de alması gerekirdi. Sonunda parasını almak için Edison’a gider Edison ayaklarını masaya uzatır ve “Tesla, senin Amerikalıların espri anlayışından haberin yok galiba “ der. Tesla bir kez daha yıkılır, istifa edeceğimi söylerEdison ise cevap olarak “aylık maaşını 18 dolardan 28 dolara çıkaracağını “söyler. Tesla şapkasını kapıp çıkar.
Bu iki dahi gerçekten farklı karakterleri zıtlaşmanın ana sebebi idi Tesla inanılmaz temizlik takıntısı olan kişiydi Edison ise böyle konulara aldırış etmezdi Tesla’ya göre kendisi tesadüfen yaşayan kişiydi ayrıca Edison dehanın %90 nın çok çalışma olduğuna inanırken Tesla için bu mesele birkaç teori ve matematikle %90 azaltılacak işti. Tesla kültürlü biri Edison ise tipik bir Amerikan iş adamı. O Tesla’yı “bir bilim şairi “olarak görüyor ve Amerikan iş yaşamında barınamıyacağına inanıyordu ki bu konuda haksızda sayılmazdı. Amerika yeni bir krizin içinde bulunuyordu ve pek çok şirket iflas etmişti. Edison’un kurtarıcısı ise Morgan isimli para babasıydı bu kişi büyük şirketleri bir araya getirip aralarındaki rekabeti denetim altına almıştı. Çelik, petrol, demiryolu konusunda ki uzlaşma kısa sürede elektrik konusunda da gündeme gelecekti. Bu arada yavaş yavaş ünü artan Tesla etrafına bazı iş adamlarını toplamayı başarmıştı. Kendisinin bütün amacı buluşu olan alternatif akım makinasını dünyaya tanıtmaktı ve henüz yeni olan elektrik ile aydınlanma ve bu güçten yararlanma da DC akım ön almıştı ve insanları AÇ akıma döndürmek zor görünüyordu çünkü tehlikeli olduğu konusu yaygındı ve çözülmesi gereken pek çok sorunu bulunuyordu. Sonuçta Tesla bir şubesi de olan (New York’ta) merkezi New Jersey olan ve adı “Tesla” olan şirketini kurmuştu. Grand Street deki ana binası Edison'un binasından bir iki blok ötede idi. Tesla hemen pratik ark lambası üretti fakat kazanılan paraya rağmen şirketten aldığı para çok azdı Tesla hala Amerikan sistemine uyum sağlayamamıştır. Sonunda işsiz kaldı ve bir yıl boyunca çok kötü şartlar altında yaşayacaktır ancak bu arada daha önceden aldığı yedi adet patent meyvesini vermeye başlamıştı. Çalıştığı iş yerindeki ustabaşı sayesinde “Western Union telgraf” şirketi sahibi olan A.K.Brown ile tanıştı bu kişi alternatif akım hakkında bilgili idi ve derhal Edison ile antlaştılar ve de Tesla adıyla yeni bir şirket kuruldu nihayet Tesla AÇ akım motoru üzerinde çalışabilecekti,Tesisler kuruldu. Tesla tekrar dikkatleri üzerine çekmeye başladı.Özellikle akademik çevreler tarafında etkisi çoğalmıştı hatta kendisine bir seminer verdirdiler. Bu sürecin sonunda Westinghouse ile tanıştı.Tesla bu yaman girişimciye çalıştığı laboratuvarı ve yaptığı aletleri gösterdi sonunda kırk kadar patent hakkı karşılığı 60.000 dolara anlaştılar gerçi para peşin verilmeyecekti ancak hissedarda olmuştu ve ayrıca da Westinghouse şirketinde ayda 2.000 dolarda maaş alacaktı kısacası artık zengin olmuştu.30 Temmuz 1891 yılında da Amerikan vatandaşlığı kabul edildi. Kendisi için bu vatandaşlık çok önemliydi ve dinlenmeye karar verip Hırvatistan’a gitti.
Bu esnada Edison ise yapılan antlaşmayı duymuş ve müthiş öfkelenmişti artık sadece AC ve DC akım savaşı değil aynı zamanda egolar savaşı da başlamak üzereydi. Tam bu esnada devreye “Pupin” girecektir bu kişi de Hırvatistan lı olup göçmen olarak gelmişti kendisi çok güç şartlar altında hem çalışıp hem okumuş ve mühendis olmuştur ve de ilk zamanları ise Tesla’ya hayrandı özellikle AC akım motorlarına olağanüstü önem veriyordu.
Bu esnada Westinghouse hakkında üst üste davalar açılmaya başlandı işin özü şu idi; elindeki patentlerin başkalarına ait olduğu ileri sürülüyordu bu işinde gerçek sebebi AC ve DC akım için yatırım yapanların çoğunluğunun DC akım taraftarı şirketlerin çoğunlukta olması ve kendi işlerinden olma korkusu idi bu nedenle de dava açılıyordu. Pupin aslında her iki akımın birbirini tamamladığına inanıyordu. Nihayetinde iş mahkemeye intikal etti ve hakim Towsend, Tesla lehine karar verdi karardan bir bölümü “Doğaya ve bilim sahalarının dizginlenemeyen, sınır tanımayan ve bugüne değin denetim altına alınamamış unsurlarına egemen olmak ve bunları insanın kullanacağı makinalar haline dönüştürmek suretiyle gem vurmak Tesla’nın dehasına nasip olmuştur…”
Bu hüküm karşısında tüm mahkeme başvuruların düştüğü sanılabilir fakat olaylar bambaşka şekilde cereyan edecektir. Bu sıralarda Edison çocuklara para vererek mahallelerde ki kedi ve köpekleri toplatıyor bu hayvanları acımasızca elektrikle işkence ederek öldürüyordu. Üzerinde “dikkat” yazılı afişlerle bu durumu halka gösterip AC akımın ne kadar tehlikeli olduğunun propagandasını yapıyordu. Bu sırada hedefi Westinghouse olmuştu bu kişi önceleri cevap vermedi ancak sonunda cevap vermek ihtiyacı duydu. Bunun için eğitici bir proğram yaptı ayrıca Edison'un hazırladığı kanun tasarısının geçmemesini sağladı ancak bu sırada kendisinden aldığı patent hakkını satın alan AC taraftarı bir kişi idam mahkumları için kullanılmak üzere bir ölüm makinası hazırladı ve bir cezaevine kabul ettirdi ve bir mahkum bu şekilde öldürüldü bunun etkisi müthiş olmuştu Edison artık halka “karınız yemeği bu korkunç cihazla mı pişirecek?” Diye sorabilirdi…
Westinghouse bütün bu karalamalara karşı Pupin benzeri akedemi çevresini de yanına alarak savaşım verdi. Savaş artık bazı kişilerde ürküntü yaratmaya başlamıştı özellikle Edison taraftarı olan iş adamları yaşanan savaşın kendilerine de zarar verdiğini görmeye başladılar ve orta bir yol bulmak için uğraştılar. Bu girişimler de para babası Morgan”I bir kez daha harekete geçirdi uzun uğraşlar sonunda Westinghouse ‘ un hisse senetlerini zor duruma soktu sonunda işi çözmek için Westinghouse Tesla ile yeniden görüşmek zorunda kaldı çünkü hala kendisinin olan patentler herkesin elini kolunu bağlıyordu uzun uzun tartıştıktan sonra Tesla bu dünyada mümkünü zor bir cömertlikle 216.600 dolar karşılığı tüm haklarından vaz geçiyordu oysa bu patentler elinde olsa dünyanın en zengin insanı olabilirdi.
Tesla bu olaydan sonra bambaşka bir yaşantıya girecektir artık gerçekten çok zengindir ve esas olarak şov dünyasına dalacaktır evet yine icat yapmaya devam edecektir ancak bu ayrı bir fasıldır.Bitmeyecek parası da yavaş yavaş tükenecek hüzünlü son ile dünyaya veda edecektir.


Yorum Yazın
E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişdir.
Facebook Yorum