TÜRKİYE'DE NEDEN YAKUT VE SAFİR VAR OLMALIDIR ?

                                  Bu yazı yakut ve safir değerli taşlarını tanıtmak amacı gütmez zaten bu konuda önceden yazdığım çok sayıda yazım mevcut. Tek amacı ülkemizde bu değerli taşların neden bulunması gerektiğinin anlaşılması için tartışmaya açmak, ilgilileri göreve davet etmek, YOK dedirticilerin YOK diyenlerinin YOK unu YOK etmektir…

Önce hiç bilmeyenler için acil bilgiler;

1-) Her mineral kendine özgü şartlarda oluşur. Kısacası bir minerali oluşturan elementleri bir kaba koyarak oluşmasını bekleyemezsiniz.

2-) Üzerinde yaşadığımız “yer kabuğu “  yaşamamız   ve gelişebilmemiz için gerekli olan element,mineral,kayaç,maden vs. nin ana kaynağıdır. Uzaydan gelenler ise şimdilik önemsizdir. Ayrıca dünyanın var olan diğer katmanlarına yine şimdilik ulaşamadığımız için bu katmanlardan sadece bize gelebilenler ile katkı yapar ( elmas, stishovite vb.) 

3-) Bazı değerli taşlar bir aile grubunun üyesidir. Bazıları ise sadece kendisi ile vardır. Örnek olarak ; zümrüt , BERİL ailesinin bir taşıdır. Bu grubun ayrıca morganit, kırmızı beril , akumarin vb. üyeleri mevcuttur.

Konumuz olan yakut ve safir ise “KORUNDUM VEYA KORUND “denilen bir mineral grubunun üyesidirler.

4-) Yakut, sadece kırmızı ( ve tonları) renkte olur . Safir ise diğer bütün renkleri kapsayanların ortak ismidir. Kısacası renksiz,mavi,sarı, yeşil vs.  renklerde olanlara safir diyoruz.

5-) Korund mineralinin iki adet elementi vardır. Biri alüminyum diğeri ise oksijendir. Burada önemli bir özellik mevcut. Oksijen , dünyada ( hep yer kabuğunu esas alıyoruz)  en yaygın bulunan element iken alüminyum ise üçüncü en sık bulunan elementtir ( yaklaşık % 8 ) 

6-) Yukarıda yazılı olan iki element uygun sıcaklık ve basınç altında ( bu yaklaşık 1083 derece sıcaklık ile bunun karşılığı derinlik ve basınçtır) eğer sadece iki element ile kristal yapı oluşursa ,olan beyaz safirdir. Ancak yer kabuğunda demir,titanyum,krom gibi pek çok diğer element veya bunların iyonları bulunur. Taş oluşurken şayet ortamda demir ve titanyum mevcutsa bunlar genellikle mavi safiri yapar. Eğer ortamda “krom “ mevcutsa ve sıcaklık ile basınç uygunsa yakut oluşur. 

7-) Görüldüğü gibi özellikle yakut oluşumu çok ilginçtir zira o güzel rengini krom oksitten almaktadır ( zümrüt te rengini yine kromdan alır ! İki farklı rengi vermesinin nedeni ise ; kromun sahip olduğu kimyasal değerlilik ile ilgilidir . İki değerlikli ile üç değerlikli farklı sonuç verir. Kimyada değerlilik ise verdiği elektron sayısı demektir.)

Safir daha çok oluşur çünkü onu oluşmasına katkı yapan elementlerin yer kabuğunda bulunma oranları yüksektir. Bu nedenle daima yakut fiatı daha yüksek olur. Çünkü krom elementi de en az bulunan metalik elementlerdendir. 

8-) Yukarıdaki son cümle zurnanın “zırt “ dediği yerdir…Türkiye hep yazdığım gibi çok özel bir jeolojiye sahiptir ve bunun getirdiği değerli taş ve maden yönünden zenginliğine sebep olur. Krom yoksa o yerde zümrüt olamaz, krom yoksa o bölgede yakut aramak boşunadır.

9-) Bu olumlu tabloya bir başka güzelliği de ilave etmek gerekiyor. Önemli bir maden ( grubu ) olan EMERY ( bizdeki adı  ise ZIMPARA TAŞI) genellikle dört ayrı mineralin birlikte bulunduğu madendir ( maden grubudur). Bunların iki tanesi demir mineralidir ( hematit ve götit) diğeri ise korund dur. Bu üçlüye çoğu zaman “SPİNEL TAŞI” eşlik eder. Bu taş da çok değerli taşlardandır.

10-) Dünya da emery madeni araştırılmış ve rezervler ortaya konmuştur .Zaten ilk defa Osmanlı İmparatorluğu sırasında bulunmuştur. Yazıyı uzatmayayım çünkü bu konularla ilgili çok yazdım. Sonuç olarak dünya emery rezervlerinin % 67 gibi çok yüksek oranı bizim topraklardadır. İlginçtir yüz yıldan fazla zaman bu maden yabancı şirketler tarafından çıkarılmıştır…

Çıkaran ülkelerin eğittiği sözde yerli bilim insanları bu ülkede safir ,yakut yok demektedirler!

11-) Her zaman hep aynı sonuç elimizde kalıyor. Olanı yok gösterenlerin dramatik tiyatrosu başarı ile gösterisine devam edebilmektedir. 

Bütün sorunların çözümü daima siyaset kurumunun elindedir. Anlaşılsın diye Afrika yı örnek göstereyim. Haksızlıktır ama  gerçektir ; bu kıta genellikle BATI nın sömürgesi olmuştur ve doğal kaynakları da hep BATIya  akmıştır.

12-) Türkiye bir sömürge değildir ve bir imparatorluk devamıdır bu nedenle BATI bizde farklı bir strateji izlemiştir. Şayet çok değerli taş veya madeni çıkarsalar bir süre sonra halkımız bu sömürüye izin vermezdi. Bu nedenledir ki , bizde petrol,gaz,platin,altın,NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ, elmas,safir, yakut,zümrüt,goşenit,akuamarin,morganit, tourmaline,topaz,spinel,heliodor, jeremejevite, painite, serendibite, grandidierite, danburite, poudretteite, hambergite, kornerupine, wolfram ve evrenin en ağır metalleri olan osmiyum,iridyum,palladium çıkarılmamıştır ve biz bu değerlerden yoksun durumdayız. Ülkemizin ve halkımızın zenginleşmesi bu doğal kaynakları kendimizin kontrolünde olması bağımsızlığımızın teminatlarından olacaktır.

Son söz olarak; devlet farkında değil ! Fakat Türkiye’de onbinlerce gönüllü değerli taş ve maden arayıcısı bulunmaktadır. Bu durum ile ilgili düzenleme yapılması , organize edilmesi tahmin edilenin ötesinde katkı yapacaktır. İlgililere saygı ile sunulur.