YER KABUĞUNDA BULUNAN ELEMENTLERİN SIRALI LİSTESİ

Değerli arkadaşlar, bu kısa yazıda dünyamızın en dışta bulunan kısmında ( yer kabuğunda) bulunan elementlerin bulunma oranlarından bahsedeceğiz.

Kısa bir özet bilgi;

Dünya pek çok katmandan oluşur. Kabaca yazarsak ; en içte bulunan  İÇ ÇEKİRDEK: Yapılan araştırmalar sonucunda esas olarak demir ve nikelden oluştuğu kabul edilir.

Bu katmanı hemen üstünde ise  DIŞ ÇEKİRDEK : Yine ağırlıklı olarak demir ve nikelden oluşmuştur ve bu kısım iç çekirdeğin üzerinde hızla dönmektedir.Bu dönüş nedeni ile dünyanın korunmasını sağlayan manyetik alanlar oluşur.

Bu katmanında üstünde ise MANTO TABAKASI : Bu tabakada bulunan kayaçlar plastiğimsi yapıdadır ( yoğun sıcaklık ve basınçtan dolayı) Esas olarak silikatlar çoğunluktadır fakat magnezyum demir bileşikleri ( olivin ve piroksen)  ve magnezyum oksit ile garnet bulunur ( çoğunluğu itibari ile yoksa demir ve diğerleride bulunur) 

En dışta üzerinde yaşadığımız yer olan YER KABUĞU : yazının konusu bu tabakadır ve en az kalınlığa sahiptir. Kıtaların kalınlığı ile okyanusların hem kalınlığı hem de bileşimleri yönünden ciddi farklar bulunur. Okyanuslarda yer kabuğu oldukça incedir ( beş on km ) oysa kıtalarda bu 40 km ve ötesine gider.Özellikle dünyada ilk oluşan kara parçaları olduğu düşünülen Türkçede KALKAN olarak ifade edilen bölgelerde bu derinlik yüzlerce km ye uzananilir.

Gelelim “YER KABUĞUNDA” bulunan element çeşitleri ile bulunma oranlarına…Fakat burada bir açıklama daha gerekli. Bilindiği gibi element ile mineral farklı terimlerdir.Bir mineral tek bir elementten oluşabileceği gibi ( mesela elmas sadece karbon elementinden oluşur) birden fazla elementten de oluşabilir .( mesela turmalin çok sayıda elementten oluşur) 

Ayrıca yer kabuğunda bulunan elementler major elementler ( oranları en yüksek olanlardır ) , minör elementler ( daha az oranda bulunur) ve İZ ELEMENTLERİ olarak üçe ayrılır.İz elementleri yüzde veya binde değilde ya milyonda ya da milyarda oranı ile belirtilir.

1-) En bol bulunan element OKSİJEN dir ( % 46 ) 

2-) ikinci olarak                    SİLİSYUM     ( % 27)

3-) üçüncü olarak da           ALÜMİNYUM  ( % 8)

4-)  dördüncü olarak da           DEMİR        ( % 5)

5-)   Beşinci olarak da            KALSİYUM    ( 3.6)

6-)  Altıncı olarak da                 SODYUM     ( 2.8)

7-) Yedinci olarak da               POTASYUM   ( 2.5)

8-) Sekizinci olarak da            MAGNEZYUM  (2)

9-) Dokuzuncu olarak da         TİTANYUM     (0.66)

10-) onuncu olarak da                 KARBON    (0.18)

11-) on birinci olarak da              HİDROJEN  (0.15)

12-) on ikinci olarak da                MANGAN    ( 0.11)

13-) on üçüncü olarak da            FOSFOR     ( 0.099)

14-) on dördüncü olarak da         FLOR           (0.054)

15-) on beşinci olarak da           KÜKÜRT        (0.42)

16-) on altıncı olarak da           STRONSİYUM  (0.036)

17-) on yedinci olarak da             BARYUM        ( 0.34)

18-) on sekizinci olarak da            KLOR            (0.017)

19-) on dokuzuncu olarak da        KROM            (0.014)

20-) yirminci olarak da                 ZİRKONYUM   ( 0.013)

21-) yirmi birinci olarak da              NİKEL            (0.0089)

22-) yirmi ikinci olarak da               ÇİNKO            (0.0078)

23-) yirmi üçüncü olarak da            BAKIR             (0.0068)

24-) yirmi dördüncü olarak da       RUBİDYUM       ( 0.0060)

25-) yirmi beşinci olarak da              SERYUM        ( 0.0060)

26-) yirmi altıncı olarak da               LANTAN          (0.0034)

27-) yirmi yedinci olarak da           NEODİMYUM     (0.0033)

28-) yirmi sekizinci olarak da           KOBALT            (0.0030)

29-) yirmi dokuzuncu olarak da      İTRİYUM             (0.0029)

30-) otuzuncu olarak da                 SKANDİYUM       (0.0026)

31-) otuz birinci olarak da                   AZOT               (0.0020)

32-) otuz ikinci olarak da                   GALYUM           (0.0019)

33-) otuz üçüncü olarak da                LİTYUM             (0.0017)

34-) otuz dördüncü olarak da           NİYOBYUM         (0.0017)

35-) otuz beşinci olarak da                  KURŞUN          (0.00099)

36-) otuz altıncı olarak da                       BOR               (0.00086)

37-) otuz yedinci olarak da                  PRASEODİM     (0.00086)

38-) otuz sekizinci olarak da               DİSPROSİYUM  (0.000062)

39-) otuz dokuzuncu olarak da            SAMARYUM      (0.00060)

40-) kırkıncı olarak da                           TORYUM          ( 0.00060)

41-) kırk birinci olarak da                   GADOLİNYUM      (0.00052)

42-) kırk ikinci olarak da                      HAFNİYUM          ( 0.00033)

43-) kırk üçüncü olarak da                    BROM                 (0.00030)

44-) kırk dördüncü olarak da                ERBİYUM             (0.000030)

45-) kırk beşinci olarak da                   İTERBİYUM            (0.000028)

46-) kırk altıncı olarak da                         KALAY                (0.00022)

47-) kırk yedinci olarak da                     ARSENİK               (0.00021)

48-) kırk sekizinci olarak da                    BERİLYUM            (0.00019)

49-) kırk dokuzuncu olarak da                  SEZYUM              (0.00019)

50-) ellinci olarak da                             EUROPİUM               (0.00018)

51-) elli birinci olarak da                         URANYUM               (0.00018)

52-) elli ikinci olarak da                           TANTAL                    (0.00017)

53-) elli üçüncü olarak da                         ARGON                    (0.00015)

54-) elli dördüncü olarak da                  GERMANYUM             (0.00014)

55-) elli beşinci olarak da                        HOLMİYUM                ( 0.00012)

56-) elli altıncı olarak da                          MOLİBDEN                ( 0.00011)

57-) elli yedinci olarak da                         TUNGSTEN               (0.00011)

58-) elli sekizinci olarak da                         TERBİYUM              (0.000093)

59-) elli dokuzuncu olarak da                   LUTESYUM                (0.000056)

60-) altmışıncı olarak da                            TALYUM                     ( 0.000053)

61-)  altmış birinci olarak da                          İYOT                        (0.000049)

62-) altmış ikinci olarak da                         TULYUM                      (0.000045)             

63-) altmış üçüncü olarak da                     ANTİMON                     ( 0.00020)

64-) altmış dördüncü olarak da                 İNDİYUM                    (0.000016)

65-) altmış beşinci olarak da                    KADMİYUM                    (0.000015)

66-) altmış altıncı olarak da                        GÜMÜŞ                     (0.0000079)

67-) altmış yedinci olarak da                        CİVA                         (0.0000067)

68-) altmış sekizinci olarak da                  SELENYUM                 (0.0000050)

69-) altmış dokuzuncu olarak da                 PLATİN                     (0.0000037)

70-) yetmişinci olarak da                             BİZMUT                    (0.0000025)

71-) yetmiş birinci olarak da                      PALADYUM              (0.00000063)

72-) yetmiş ikinci olarak da                         HELYUM                 (0.00000055)

73-) yetmiş üçüncü olarak da                      ALTIN                     (0.00000031)

74-) yetmiş dördüncü olarak da                  NEON                      (0.00000030)

75-) yetmiş beşinci olarak da                     RENYUM                  (0.00000026)

76-) yetmiş altıncı olarak da                       OSMİYUM                (0.00000018)

77-) yetmiş yedinci olarak da                    RUTENYUM (Ru)    (0.000000099)

78-) yetmiş sekizinci olarak da                    TELLUR  ( Te)       (0.000000099)

79-) yetmiş dokuzuncu olarak da                RODYUM ( Rh)     (0.000000070)

80-) sekseninci olarak da                          İRİDYUM  ( İr)         (0.000000040)

81-) seksen  birinci olarak da                    KRİPTON (Kr)         (0.000000015)

82-) seksen ikinci olarak da                        KSENON ( Xe)      (2.0x10 % )

83-) seksen üçüncü olarak da                    RADYUM  ( Ra)     ( 9.9x10 %)

84-) seksen dördüncü olarak da           PROTAKTİNYUM (Pa) (9.9x10 %)

85-) seksen beşinci olarak da               TEKTENYUM  ( Tc)     ( HİÇ)

86-) seksen altıncı olarak da                PROMETYUM ( Pm)    ( HİÇ)

87-) seksen yedinci olarak da                 POLONYUM   ( Po)    ( HİÇ)

88-) seksen sekizinci olarak da                 ASTATİN  ( Af)           (HİÇ)

89-) seksen dokuzuncu olarak da              RADON    ( Rn)         (Hiç)

90-) doksanıncı olarak da                       FRANSİYUM  ( Fr)        (HİÇ)

91-) doksan birinci olarak da                   AKTİNYUM   ( Ac)         (HİÇ)

92-) doksan ikinci olarak da                   NEPTÜNYUM  ( Np)       (HİÇ)

93-) doksan üçüncü olarak da                 PLÜTONYUM  ( Pu)      (HİÇ)

94-) doksan dördüncü olarak da              AMERİKYUM (Am)        (HİÇ)

95-) doksan beşinci olarak da                    KÜRİYUM    ( Cm)       (HİÇ)

96-) doksan altıncı olarak da                    BERKELYUM  (Bk)        (HİÇ)

NOT: Değerli arkadaşlar burada kesiyorum.Bu sayıdan sonra yirmi bir adet daha element mevcut fakat bunlar tamamen insanlığın laboratuvarda çok küçük miktarda üretilmiş olanlar.Kısacası benim yazıyı hazırlarken 117 adeti bulmuştu daha da artmış olabilir.Sonradan bulunanlara genellikle Batılı bilim insanlarının adı verilmiştir.