KIZILDERİLİLER ON
15 Kasım 2026, Pazar 15:44Yazının bu kısmında Bering Boğazı ve çevresi ile ilgili özet bir tarihsel bilgiyi eklemek zaruri hale geldi.
Son buzul döneminde deniz seviyesi 100-130 m kadar düştü. Bu durum Bering kara köprüsünün ortaya çıkmasına sebep oldu. Amerika’ya yapılan karayolu göç yapılabilir hale geldi. Ancak şu basit bilgi unutulmamalı ; insanlar burasının yeni bir kıta olduğunu bilmeleri mümkün değildi zaten insanlığın bilgi dağarcığında “kıta “diye bir bilgide yoktu.Daha önce yazıldığı gibi bu konu tam olarak aydınlatılamadı. Buna karşın tüm Amerika kıtalarında 30.000 yıl öncesine ait insana ait fosil veya veriye de rastlanılmadı.Tahminler 20.000-15.000 yıl öncesini söylüyor ancak özellikle bu durum Güney Amerika ( doğu kıyıları ) için farklı olabilir. Çünkü pasifik insanlarının genleri ile bazı G.Amerika yerlileri arasında ciddi uyuşmalar var ayrıca başka da uyumlu bilgiler .Bu bilgiye bazı iddiaları da ekleyebiliriz.Kimi bilim insanları Antik Mısır Denizcilerinin Amerikaya ulaştığını,yine başkalarıda Fenikeli Denizcilerin de aynı başarıyı gösterdiğini savunmaktalar ancak elimizde belge bulunmuyor. Bu konuyu daha öncede irdeledik ancak günümüzden yaklaşık 9.000 yıl önce sular tekrar yükseldi ( bu dünya tekrar ısındı demektir) ve Bering tekrar su ile kapandı artık kara yolu ile Amerikaya geçiş sona erdi fakat bu durum özellikle nitelikli kano benzeri deniz araçları ile geçişi elbette önleyemezdi.
Bu boğazdan Batı dünyası ilk defa 1648 yılında haberdar oldu. Aynı tarihde Rus kaşif Semyon DEZHNEV burayı buldu fakat adını ise Rus İmparatorluğunun hizmetindeki Danimarkalı kaşif Vitus BERİNG den aldı,yıl 1728 .
NOT: Bering Boğazının tam ortasında iki ada bulunur. Büyük DİOMEDE ve Küçük DİOMEDE . Küçüğü ABD ye büyüğü ise Rusya ya aittir.Bu iki arasında bir iki km mesafe olmasına rağmen aralarında tam bir günlük zaman farkı bulunmaktadır.
Artık bu boğaz çevresinde yaşayan bu insanların özet tarihine geçelim;
ANTİK BERİNGLİKER
Yapılan genetik araştırmalar günümüzden 35.000 öncesinde buraya doğu asya dan insanların geldiğini gösteriyor.Yapılan araştırmalar sonucunda gerek boğazın kapanması gerekse de dev buzul örtüleri yüzünden bu insanların yaklaşık 7.000 yıl İZOLE HAYAT yaşadıklarını göstermektedir.Bu bölgede yaşamak zorunda kalan bu insanlar dünyanın en zorlu subarktik ve arktik koşullarına avcılık yaparsk uyum sağlamayı başardılar. Belki bu sebeple Avrupanın benzer koşullarında on binlerce yıl yaşayan NEANDERTHAL lere benzetilebilir ancak bilindiği gibi NEANDERTALLER homo sayılmasına karşın HOMO SAPİENS değildir. Bu avcıların bölgede bol bulunan mamut,at, bizon,ren geyiği,kanada geyiği vb.avladıkları anlaşılmaktadır ,bu avların her biri yüzlerce kilo ağırlığında olması çok önemlidir.Ayrıca bu insanlar balık avcılığı yaptığı da bilinmektedir ( özellikle somon balığı ) . Soğuktan korunmak için gelişmiş iğneler kullanarak hayvan derilerinden korunaklı giysiler yapmışlardır.
Burada iki çeşit kültür doğmuştur.
PALEO-ESKİMO DÖNEMİ
Yaklaşık 5.000 yıl önce Sibirya’dan gelip Bering Boğazı ‘da geçerek Kuzey Amerika’nın arktik bölgesine ve Grönland Adasına yayılan bir göç dalgası oldu.Bu durum aşağıdaki kültürleri doğurdu.
ESKİ BERİNG DENİZ KÜLTÜRÜ : MS 100-500 yıllarında Bering Boğazının her iki yakasında ( Sibirya ve Alaska kıyıları ) muazzam bir deniz avcılığı kültürü gelişti. Bu insanlar Fok ve Balina ve mors dişini ise işliyerek gerek zıpkın ucu gerekse sanatsal ögeler haline getiriyordu ( fildişi )
THULE VE NEO- ESKİMO DÖNEMİ : Günümüzden yaklaşık 1.000 yıl önce daha iyi teknolojiye sahip Thule Halkı ( Neo-Eskimolar) Bering Boğazında doğuya doğru yayıldılar.Bu insanlar eski Paleo- Eskimo topluluklarının yerini aldılar ve bugünkü İnuit ( eskimo ) ve Yupiklerin ataları oldular.Rus ve Avrupalı kaşifler 17 ve 18 YY da Bering Boğazına ulaştıklarında burada bulunan Yupikler ,İnuitler, Çukçiler binlerce yıldır deri teknelerle karşıdan karşıya geçerek ticaret yapıyor ve evleniyorlardı.
Rus ve Batılı kaşiflerin bu bölgeyi bulması ile çok şey değişti.Öncelikle burada çok bulunan kürkler çok değerli idi ,özellikle Çin pazarlarında yüksek ücrete satılabiliyordu ( yumuşak altın )
Ruslar daha sonra Kuzey Amerika kıtasına da ayak bastılar,Burada da Rus Amerikası adında bir koloni kurdular. Ancak 19 YY gelindiğinde özellikle kürk hayvanları aşırı avlanmaktan dolayı çok azalmıştı.Gerek bu nedenle gerekse lojistik zorluk nedeni ile ayrıca İngiltere ile yapılacak bir savaşta bu bölgeyi koruyamama kaygısı ile Alaska’yı 7.2 milyon dolara ABD ye sattılar.


Yorum Yazın
E-posta hesabınız sitede yayımlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişdir.
Facebook Yorum