SABIR DEĞİL RIZA: BEKLEYİŞİN KİMYASI

İnsan, zamanın dokusuna hapsolmuş bir varlık olarak "beklemeyi" hep bir yük, bir mahrumiyet sanır. Modern zihin için sabır; dişlerini sıkmak, fırtınanın geçmesini beklerken içten içe hayata diş bilemektir. Oysa tasavvufun ezoterik derinliğinde sabır bir eşik, Rıza ise o eşikten geçilerek girilen sarayın kendisidir.

Sabır Bir Tahammüldür, Rıza Bir Teslimiyet

Sabırda hala bir "ben" vardır; başına geleni tartarsın, zorluğuna katlanırsın ve bitmesi için saniyeleri sayarsın. Burada bir ikilik mevcuttur: Sen ve sana acı veren "O" olay. Ancak Rıza, bu ikiliğin ortadan kalktığı makamdır. Ezoterik bakış açısıyla; başa gelen her hadise, aslında ilahi bir "mühür" taşır. Rıza makamındaki bir derviş için mesele, mühürün canını yakması değil, mührü vuranın kim olduğudur. Bu, simyacıların kurşunu altına çevirme çabası gibidir; kul, rıza potasında acıyı alır ve onu "nur" haline getirir.

Bekleyişin Kimyası: Kabule Geçişin Dönüştürücü Gücü

Kimyada maddeler birleşerek yeni bir cevher oluşturur. Manevi kimyada ise; • Madde: Yaşanan zorluk veya gecikme. • Ateş: Nefsin arzusu ve aceleciliği. • Katalizör: Aşk ve Marifet. Bu elementler rıza potasında birleştiğinde, "beklemek" artık bir zaman kaybı değil, bir tekamül süreci haline gelir. Meyvenin dalında olgunlaşması için gereken süre, onun cezası değil, lezzetinin şartıdır. İnsan da rıza ile beklediğinde, bekleyişin kendisi bir vuslata dönüşür. Çünkü O’ndan gelene razı olduğun an, zaten O’nunla beraber olursun.

Gaybın Ritmiyle Senkronize Olmak

Ezoterik öğretilerde evrenin bir ritmi, bir "Kün" (Ol) emrinin tecelli saati vardır. Rıza; kendi küçük saatinin tik-taklarını, evrenin devasa ve kusursuz saatine ayarlamaktır.

"Lütfun da hoş, kahrın da hoş" diyebilmek, olayların dış yüzündeki (zahiri) fırtınadan kurtulup, iç yüzündeki (batıni) sükunete sığınmaktır.

Razı Olandan Razı Olunur

Kur’an-ı Kerim’in "Râziyeten Merdiyye" (Sen O’ndan razı, O da senden razı olarak...) sırrı burada gizlidir. Kul, takdir edilene razı olduğunda, evrenin direnci kırılır. Artık hayata karşı kürek çekmeyi bırakmış, ilahi iradenin nehrinde akmaya başlamıştır. Bu noktada "bekleyiş" biter; çünkü her an, olması gerekenin en mükemmel şekilde olduğu bir "an"a dönüşmüştür.

Kaynakça •

Kuşeyrî, Tasavvuf İlmine Dair Kuşeyrî Risalesi: (Rıza ve Sabır makamlarının klasik tanımı için temel eser).

İmam Gazâlî, İhyâu Ulûmi’d-Dîn (Sabır ve Şükür Bölümü): (Rıza halinin psikolojik ve ahlaki boyutları için).

İbnü'l-Arabî, Füsûsu'l-Hikem: (Varlık birliği ve olayların batıni hikmeti/ezoterik bakış açısı için).

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Mesnevi: (Rıza halinin aşk ve teslimiyetle ilişkisini anlatan metaforlar için).